Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne (AB) girmesiyle İsveç’in NATO üyeliğinin birbirleriyle bağlantılı olmadığını dile getirdi.
Türkiye, İsveç’in NATO üyeliğini henüz onaylamadı.
Litvanya’daki NATO zirvesine gitmeden gazetecilerin sorularını yanıtlayan Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin Avrupa Birliği’nde önünün açılması durumunda İsveç’in önünü açacaklarını belirtti: “Önce gelin Türkiye’nin Avrupa Birliği’nde önünü açın, ondan sonra biz de Finlandiya’yla ilgili nasıl onun önünü açtıysak, İsveç’in de önünü açalım.”
Türkiye, ‘terörle ilgili endişelerden’ dolayı İsveç’in üyeliğini bekletiyordu. ‘İsveç’in NATO üyeliğine karşı Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliği’ şartıysa ilk defa dillendirildi.
Erdoğan’ın açıklamasını değerlendiren Scholz, Türkiye’nin AB üyeliğiyle İsveç’in NATO üyeliğinin bağlantılı olmadığını söyledi.
Deutsche Welle’nin aktardığına göre Scholz şöyle konuştu: “İsveç, NATO üyeliğinin tüm şartlarını yerine getiriyor. Diğer konuysa (Türkiye’nin AB üyeliği) onunla bağlantılı değil. Bu yüzden, ikisi bağlantılı olarak görülmeli diye düşünmüyorum.”
Avrupa Komisyonu da karşı
Avrupa Komisyonu da iki üyelik arasında bağlantı kurulmasına karşı çıktı.
Reuters’ın aktardığına göre komisyonun sözcüsü “İki süreç birbirine bağlanmamalı. Her aday ülkenin katılım süreci, o ülkenin yeterliliklerine bağlı” dedi.
Ne olmuştu?
Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından İsveç ve Finlandiya NATO’ya katılmak için resmi başvuruda bulunmuş ama Türkiye iki ülkenin adaylıkları konusunda ‘endişeleri olduğunu’ kaydetmişti.
Haziranda İspanya’nın başkenti Madrid’deki NATO zirvesinde Türkiye iki ülkenin NATO üyeliğine itirazından vazgeçmiş, İsveç ve Finlandiya da buna karşılık Türkiye’nin endişelerini gidermek üzere özellikle Türkiye’nin ‘terör şüphelisi’ olarak tanımladığı kişilerin iadesi ve terörle mücadele için adımlar atacaklarını belirtmişti.
İsveç’te Danimarkalı-İsveçli aşırı sağcı Rasmus Paludan’ın Stockholm’deki Türkiye Büyükelçiliği önünde Kuran yakma eylemine izin verilmesi, İsveç’te Erdoğan maketiyle yapılan eyleme soruşturma açılmaması ve Today’s Zaman’ın eski genel yayın yönetmeni Bülent Keneş gibi isimlerin Türkiye’ye iade edilmemesi ilişkilerin gerilmesine neden olmuştu.
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan da bunun üzerine Finlandiya’nın üyeliğini onaylayabileceklerini ama İsveç’in ‘destek beklememesi gerektiğini’ söylemişti.
Bunun üzerine Finlandiya’nın NATO’ya katılım protokolünün onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilmişti. Finlandiya daha sonra resmen NATO üyesi olmuştu. İsveç’in üyeliğiyse bekletiliyor.
Bir ülkenin NATO’ya girebilmesi için mevcut tüm üyelerin bunu onaylaması gerekiyor.
