Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın NATO üyeliği konusunda Finlandiya için ‘farklı bir mesaj verebileceklerini’ söylemesinin ardından Dışişleri Bakanı Pekka Haavisto NATO’ya İsveç’le ayrı ayrı değil birlikte katılmayı istediklerini söyledi.
Haavisto, daha önce “İsveç olmadan da NATO’ya katılmayı değerlendirmeliyiz” demişti.
İsveç ve Finlandiya, Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinden sonra NATO üyeliği için başvurmuştu. İki ülkenin NATO’ya girebilmesi için Türkiye dahil tüm üyelerin bunu onaylaması gerekiyor. Türkiye ve Macaristan üyeliği henüz onaylamadı.
Türkiye-İsveç ilişkileri son olarak İsveç’in Türkiye büyükelçiliği önünde Kuran yakma eylemine izin verilmesiyle gerilmiş, görüşmelere ara verilmişti.
Dün AKP’li gençlere konuşan Erdoğan, şunları demişti: “İcabında Finlandiya’yla ilgili farklı mesaj verebiliriz. Finlandiya’yla ilgili farklı mesajı verdiğimiz zaman İsveç şok olacak.”
Bugün basın toplantısı düzenleyen Haavisto, “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dün akşamki konuşmasından anlıyoruz ki Türkiye’de bizim NATO sürecimizi hızlandırmak yönünde bir görüş var” diye konuştu.
Bakan hala NATO’ya İsveç’le beraber üye olmayı arzu ettiklerini, son 10 ayda ittifaka katılım konusunda olumla adımlar attıklarını söyleyerek, “İsveç, savunma ve dış politika alanında en yakın müttefikimiz” dedi.
‘NATO üyeliğini beklemek için sabrımız var’
Erdoğan’ın açıklamasının ardından Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve İsveç Dışişleri Bakanı Tobias Billström’le görüştüğünü söyleyen Haavisto, Türkiye’nin NATO üyeliklerini onaylaması için ne kadar bekleyeceklerine ilişkin soruya, şu cevabı verdi: “Buna sabrımız var. Bunun için de ABD, Britanya ve Avrupalı müttefiklerimiz dahil birçok ülke bize güvenceler verdi. Bu da beklemek için iyi bir neden. Bu ülkeler, başımıza bir şey gelirse bekleme listesinde olduğumuz için yardımımıza koşacaklarını söylediler. Bu güvenlik taahhütlerini aldık. Tabii ki bunlar NATO’nun 5’inci Maddesi gibi değil ama bizim için çok önemli.”
Ne olmuştu?
İsveç’te Danimarkalı-İsveçli aşırı sağcı Rasmus Paludan’ın Stockholm’deki Türkiye büyükelçiliği önünde Kuran yakma eylemine izin verilmesi Türkiye’de tepkilere yol açmıştı. Paludan 21 Ocak öğle saatlerinde büyükelçilik önünde Kuran’ı yakmıştı.
Bunun üzerine İsveç’in Ankara Büyükelçisi Staffan Herrström, Dışişleri Bakanlığı’na çağrılmıştı. Savunma Bakanı Hulusi Akar, İsveç savunma Bakanı Pål Jonson’ın Türkiye ziyaretini iptal etmişti.
Öncesinde de İsveç’te Erdoğan maketiyle yapılan eyleme soruşturma açılmaması ve Today’s Zaman’ın eski genel yayın yönetmeni Bülent Keneş gibi isimlerin Türkiye iade edilmemesi ilişkilerin gerilmesine neden olmuştu.
Erdoğan da 23 Ocak’ta Paludan’ın Kuran’ı yakması sonrası İsveç’e seslenmişti: “Türkiye Cumhuriyeti’nin veyahut Müslümanların dini inancına saygı göstermiyorsanız, bizden de NATO konusunda herhangi bir destek göremeyeceksiniz.”
