ANIL CAN TUNCER
@tunceranil
aniltuncer@diken.com.tr
Türkiye İşçi Partisi’nin Mersin ilk sıra milletvekili adayı olan Hakan Güneş, 2018’de beş partinin vekil çıkardığı kentteki matematiksel tablonun kendilerinin lehine olduğu görüşünde.
Mersin’de partisinin örgütlülüğünü dört katına çıkardıklarını anlatan Güneş, ”Çalışmalarımızın karşılığını gördük ve ödülünü çoktan aldık. O yüzden balkon konuşmamız çoktan hazır” dedi.
Deprem bölgesinde kaldığı çadırdan ceketini alıp Mersin’e adaylık çalışmasını yapmaya geldiğini söyleyen Güneş, AKP’nin adayı Nureddin Nebati’nin devlet imkanlarıyla çalışma yürüttüğünü de dile getirdi.
Nüfusu 2 milyona yaklaşan Mersin’de 1 milyon 381 bin seçmen bulunuyor. Seçmenlerin 111 bini ilk defa oy kullanacak gençlerden oluşuyor. Bu sayı toplam seçmen sayısının yüzde 8’ine tekabül ediyor. Ayrıca Mersin, 13,5 milyonluk nüfusun yaşadığı deprem bölgelerinden en fazla göçü alan kent.
2018 genel seçimlerinde kentte AKP yüzde 27,2, CHP yüzde 27,2, HDP yüzde 17, İYİ Parti yüzde 14 ve MHP yüzde 12 oy almıştı. 13 milletvekili çıkaran kentte AKP dört, CHP dört, İYİ Parti iki, HDP iki ve MHP bir milletvekiline sahip.
AKP’nin Mersin için ilk sıra adayı, ekonomi yönetimi tartışılmaya devam edilen Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati oldu. Nebati’nin karşısında yarışan isimlerden biriyse, onun mezun olduğu İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde akademisyen olan Doç. Dr. Hakan Güneş.
Türkiye İşçi Partisi’nin ilk sıra adayı olan Güneş, özellikle dış politika analizleriyle tanınan bir isim. ‘Barış akademisyeni’ Güneş, uluslararası seçim gözlemi yapmış birisi olarak sandık güvenliğine de hakim.
Deprem sonrası bölgede etkin bir şekilde bulunan TİP’in saha koordinatörü olan Güneş, Mersin’deki durumu ve adaylık sürecini Diken’e anlattı.
‘TİP vekillerinin söylemleri, burada da etkili olmuş’
Diğer partilerden daha önce seçim çalışmasına başladıklarını belirten Güneş, saha çalışmalarını şöyle anlatıyor: ”Çalışmaya diğer partilerden 10 gün önce başladık. En ücra köylere bile gitmeye çalışıyoruz. TİP’ten vekil olan arkadaşlarımızın söylemleri buralarda da etkili olmuş diyebiliriz. Her gittiğimiz yerde halk bizi ‘Lale devri bitti sülale devri de bitecek’ şeklinde karşılıyor. Bu ilgi doğrudan oya tahvil olsaydı Mersin’de sınırları zorlardık. Ama bunu bilmek de güzel. Çünkü geleneksel olarak sağ ve solun erişemediği kesimlerle duygu bağı kurmuş olmak çok önemli. Bunun şu anlık oya dönüşmesi önemsiz. Biz sadece seçim çalışması yapmıyoruz. Çalışma yaptığımız her yerde il, ilçe, gençlik, mahalle, tarım ve kadın örgütlerimizi de kuruyoruz. Bu süreç içerisinde örgütlülüğümüzü dört katına çıkardık. Bunun Meclis’e de yansımasını istiyoruz ve o konuda aldığımız yaklaşımlar da çok olumlu.”
‘TİP, Mersin’de matematiksel olarak daha az oyla Meclis’e vekil gönderebilir’
Güneş, Mersin’de birbirine yakın güçlerin yarıştığını, bu yüzden de daha az oyla Meclis’e vekil gönderme şansları olduğunu söyledi: ”Vekil çıkarma noktasında Mersin’de şanslı olduğumuz bir nokta var. Mersin birbirine yakın güçleri olan dört büyük partinin yarıştığı bir il. AKP, CHP, MHP, İYİ Parti ve YSP’nin konsolide olmuş kitleleri var. Dolayısıyla bu tabloda, el alttaki vekilin daha düşük oyla seçilmesi mümkün. Diğer illerde iki ve üç partili yarışlar var. Ancak Mersin’de rahatlıkla altı partili bir sistemden bahsedebiliriz. AKP, CHP, İYİ Parti ve YSP’nin iki vekili garanti. Esasında üçler ve dörtler için yarış olacak. Dolayısıyla TİP, bu denkleme yeni dahil olarak matematiksel olarak daha az oyla Meclis’e vekil gönderebilir.”
‘Geçmişte HDP’ye söylenen şimdi bize söyleniyor’
Geçmişte HDP geleneğindeki partilere yapılan baskının, şimdi kendilerine yapıldığını anlatan Güneş, amaçlarının muhalefeti büyütmek olduğunu söyledi: ”TİP’in oyları böldüğü iddiası hem matematiksel açıdan hem de politik açıdan yanlış. TİP’in halkta bulduğu karşılıkla hesaplaşmak istemeyenler bize bir matematik anlatıyor. Ben bugüne kadar barajı geçmeyebileceğini bilsem bile hep tereddüt etmeden HDP geleneğindeki partilere oy verdim. Seneler süren çabalar sonrası HDP barajı yerle bir etti. Yıllar önce HDP geleneğindeki partilere söylenen şey şimdi bize söyleniyor. Seçim sürecinde sanki başka bir konu kalmamış gibi bunun çok konuşulması da garip. Ama biz muhalefetle tartışmaya gelmiyoruz. Muhalefeti büyütmeye ve güçlendirmeye geliyoruz.
‘Her partinin artık oyu var, dayatma sadece bize yapılıyor’
Bütün partilerin artık oyları var. Yani tüm partilerin vekil çıkarmaya yaramayan oyları var. Ancak bu durum sadece TİP için konuşuluyor ve dayatılıyor. Diğer yandan vekillere bakıp gerçekten sizi en iyi kimin temsil edebileceğini, eğilip bükülmeden Meclis’te çalışacağını düşünmek gerekiyor. Örneğin İstanbul Sözleşmesi’nin geri gelmesi konusunda, tarikatların kapatılmasında TİP’lilere seçmen sonuna kadar güvenebilir.
‘Mersin’de ilk el atılması gereken şey konut piyasası’
Güneş’e göre Mersin’de özel olarak ilk el atılması gereken şey, fahiş konut fiyatları: ”Türkiye’deki bütün sorunlar Mersin’de de var. Ancak Mersin’de özel olarak el atılması gereken şey, konut piyasası. Daha önce Antalya ve Muğla’nın yaşadığını şimdi Mersin daha güçlü bir şekilde yaşıyor. Meclis’e gidersem ilk kanun teklifim Mersin’de sosyal konutların inşası ve kira yardımlarıyla ilgili olur.
Diğer yandan merkezi olmayan ilçelerde sağlık sorunu var. Uzman doktor bulamıyorlar. Eğitimli bir nüfusun yaşadığı bir şehirde işsizlik çok büyük boyutta. İnsanlar, parti üyesi olmadıkları için işe giremiyorlar. Bu tepki en çok AKP ve MHP tabanından geliyor. Oradan da bize kayış var. Şu an o partilerin teşkilatlarından ayrılmış insanlarla çalışma yapıyoruz. Aslında bu insanlar bir parti tercihi yapmıyor. Ayakta kalmak, bir işe girmek için bu partilere gitmişler. Şimdiyse ‘yeter artık’ deyip bize geliyorlar.”
‘Nükleer santrali kapatmak için elimizden geleni yapacağız’
İktidar, seçim öncesi bölge için tehlikeli bir hamle yaparak Mersin Akkuyu’da nükleer santral açılışı yapmıştı. Güneş, bedeli ne olursa olsun nükleer tesisi kapatmaya çalışacaklarını söyledi: ”Buraya gelirken birçok insan, nükleer santral mevzusuna girmememi söyledi. Çünkü birçok insan evini kiraya vermiş durumda. Yani bu bir geçim kaynağı haline gelmiş. Ancak bu konunun popülist politikalara kurban edilecek bir tarafı yok. Burada nükleer varken, herkes bir canlı bombanın üzerinde yaşamış oluyor. Bu durum bütün güney illerini de tehdit ediyor. Burada deprem kuşağında nükleer santral için bir güvenlik sisteminin sağlanması neredeyse imkansız. Bunu Japonya’da gördük. Ayrıca Ukrayna’da olduğu gibi nükleer santrallerin artık taktik bir nükleer bomba gibi kullanıldığını da görüyoruz. Buraya yapılacak bir saldırı tüm bölgeyi etkileyecektir. Bu ihtimalle kimse yaşamak istemez. Hangi ülkeye ait olursa olsun burada tereddütsüz bir şekilde nükleer santral istemiyoruz. Bunun bedeli ne olursa olsun o tesisi kapatırız. Bu bölgede yenilebilir enerji kaynakları bakımından da sonsuz alternatifler var. İş kaynağı olarak da turizm potansiyeli büyük. Buranın kapanması için, cumhurbaşkanı seçilecek olan Kemal Kılıçdaroğlu’na da Mersin halkı olarak basınç yaratmak için çalışacağız.”
‘Nebati’ye oy verenler bile kendisine tepki vermiyor’
Akademisyen olan Güneş, kendisinin çalıştığı fakülteden mezun olan AKP’nin Mersin adayı Nebati’yle ilgili yorumuysa şu oldu: ”Onunla herhangi bir programa çıksak kaç kelime edebilir karşımızda tahmin edebilirsiniz. Donanımlı bir insan olmadığı açık. Bakanlık imkanlarını kullanarak burada kampanya yürütüyor. Burada paralar dağıtarak, iş yerlerinden insanları toparlayarak mitingler yapıyor. Geçtiğimiz günlerde lise öğrencilerine para dağıtıldığını bizzat gördüm. Çocuklar çok sevinçliydi. Çünkü yaş nedeniyle oy veremeyecekleri bir seçim için harçlık edinmişlerdi. Gülümseyerek karşıladım onları. Bunlar çok eskiden de olurdu. Ancak Mersin’de bu arttı. Nebati’nin temsil ettiği şeyi göğsünü gere gere anlatacak bir insan bulmanız çok zor. Ancak kendisine oy verenler bile, şehrin içinde konvoyu geçerken ona el sallamaktan çekiniyor.
Diğer AKP adayları açısından da durum aynı. 13 adayın 13’ü de tartışmalı. Hali vakti yerinde adayların öne çıkarıldığı belirtiliyor. Buna AKP tabanında, teşkilatlarında tepki çok.”
”Demokrasilerde bazen, ‘denge’ oyu da verilebilir”
Güneş, TİP’in tepki oylarının da adresi olacağı düşüncesinde: ”TİP hem kendisine gönül vermiş olanların oyunu alacak hem de tepki oylarının adresi olacak. Bu da çok sağlıklı. Çünkü demokrasilerde bazen oy vererek hükümete denge kurmak istersiniz. Uyarı yapmak istersiniz. Denge ve denetleme önemlidir. Dolayısıyla tam desteklemiyor olsanız bile bir partiye ‘bunlar biraz güçlenirse onları dengeler’ diye de oy verebilirsiniz. Demokrasilerde bu sağlıklı bir şeydir. Mersin ve birçok yerde böyle bir dinamik de işleyecek.”
‘Antakya’da çadırdan ceketimi alıp buraya geldim’
6 Şubat’ın yıkım yarattığı illere koşan TİP’in bölgedeki koordinatörü olan Güneş, Antakya’da çadırdan çıkıp Mersin’de seçim çalışmasına geldiğini söyledi: ”Burada adaylar unvanlarını kullanıyorlar. Ben rekabet ortamı yaratmamak için buna gerek duymuyorum. Nebati mesela ‘doktor’muş. Ben profesörlüğü beş yıldır alınan bir doçentim ancak burada bunu hiç kullanmadım. Mesela ben bir ‘barış akademisyeni’yim. Ama bunu özel olarak öne çıkarmıyorum. Çünkü bazı arkadaşlarımız bunu belli bir seçmene yönelik rekabet söylemi olarak algılayabilir. Ben Hakan Güneş’im. Böyle tanınmak isterim çünkü ben bir sıra neferiyim aynı zamanda. Bundan da çok büyük bir gurur duyuyorum. Bu seçim öncesinde bir çadırda yaşıyordum. TİP’in deprem bölgesi koordinatörlüğünü yapıyordum. Adaylıklar netleşince Antakya’dan ceketimi alıp buraya geldim. Burada da çalışmalarımı sürdürüyorum. Böyle olmaktan da çok mutluyum. Seçim otobüslerimiz, billboardlarımız, reklamlarımızı yapan büyük şirketlerimiz yok. Ama hiç hayıflanmıyorum. Çünkü biz o değiliz. Başka bir inançla iş yapıyoruz.
‘Vekillikten büyük ödülü şimdiden aldık, balkon konuşmamız çoktan hazır’
Karşımızdaysa büyük ajanslar tutan, devlet imkanlarını kullanan, trol ordularıyla çalışan bir yapı var. Bunların Mersin’deki ofislerinin yerini bile biliyoruz. Bizim aleyhimizde de bir şeyler arıyorlar ama bulamıyorlar. Çünkü yok. Bizim yaşantımızda emekçilerin söylemine zarar gelecek herhangi bir şey bulamazlar. Hayatımız boyunca böyle yaşadık, bundan sonra da öyle yaşayacağız. Meclis’e gidersek de bu böyle olacak.
Mevcut dört vekilimiz Ankara’da küçük bir daireyi paylaşarak nasıl yaşadıysa, biz de güney illerinden vekiller olarak bir ev tutabiliriz. Çok büyük olasılıkla Yunus Başaran, Hakan Güneş, Duygu Yılmaz, Can Atalay ortak ev tutarız.
Halkta karşılığımız var. Köy köy, ev ev, sokak sokak insanlar bize sarılıyor. Bizim partimize oy vermeyecek insanlar bile sarılıyor. Bundan büyük bir ödül olabilir mi? Vekil de çıkaracağız ama bundan daha büyük bir ödülü biz zaten şimdiden aldık. Yani bizim balkon konuşmamız bu anlamda çoktan hazır.”
