Türkiye’de 2026’da 9,6 milyon tarama yapan aile hekimleri 376 bin kişiye diyabet tanısı koydu.
İnsülini keşfeden bilimadamı Sir Frederick Banting’in doğum günü 14 Kasım her yıl Dünya Diyabet Günü olarak kutlanıyor.
‘Şeker hastalığı’ diye bilinen diyabet, vücudun insülin hormonunu yeterince üretememesi veya etkili kullanamaması sonucu kandaki şeker seviyesinin yükselmesiyle ortaya çıkıyor. Tip 1, Tip 2 ve gebelik diyabeti olmak üzere üç temel türü bulunan hastalık, kontrole alınmadığında hayati organlarda kalıcı hasarlara yol açabiliyor.
Tip 1 diyabet genellikle çocukluk veya gençlik döneminde başlamakla birlikte her yaşta görülebiliyor ve vücudun yeterli insülin üretememesiyle ortaya çıkıyor. Çok su içme, sık idrara çıkma, devamlı uyku hali, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve bulanık görme Tip 1 diyabetin belirtileri.
Diyabet vakalarının yüzde 90’dan fazlasını oluşturan Tip 2 diyabetse vücudun insülini etkili kullanamaması veya yeterli miktarda üretememesi nedeniyle gelişiyor; çoğunlukla belirti vermeden ilerliyor. Bu tipteyse risk faktörleri fazla kilo, obezite, hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme, ailede diyabet öyküsü ve ileri yaş.
Dünyada 10 kişiden dördü diyabetli ve habersiz
Dünyada 589 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor, diyabetli her 10 kişiden dördü hastalığını bilmeden yaşamını sürdürüyor.
9,6 milyon tarama, 376 bin tanı
Sağlık Bakanlığı bu yıl tarama ve izlem çalışmaları kapsamında 9,6 milyon diyabet taraması yaptı; 376 bin kişiye diyabet tanısı kondu.
Diyabetin önlenmesi ve kontrolde tutulması için sağlıklı beslenmeye özen gösterilmesi, düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı vücut ağırlığının korunması gerekiyor.
Diyabet tanısı konanlar tedavi ve kontrollerini aksatmadan göz-böbrek sağlığını korumaları gerekiyor.
Diyabet okulları
Sağlık Bakanlığı diyabetlilerin hastalığını tanıması ve tedavi süreçlerini doğru yönetebilmeleri için diyabet okulu programı yürütüyor. Türkiye’de 291 diyabet okulu var.
Bu okullarda hastalara hastalık yönetimi, sağlıklı beslenme, ilaç ve insülin kullanımı, kan şekeri takibi ve fiziksel aktivite eğitimleri veriliyor. 2026 diyabet okullarında 5 binden fazla eğitim verilirken bunlara 50 bini aşkın kişi katıldı.
