Koç Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ali Koç, enerji dönüşümünün yalnızca iklim hedefleriyle ilgili olmadığını, ülkelerin ekonomik rekabetçiliğini, enerji güvenliğini ve bağımsızlığını doğrudan etkilediğini söyledi. Ekosistemin en önemli ayağınınsa stabil bir ekonomi olduğunu ekledi.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nda (COP31) Koç Holding’in davetlisi bir grup gazeteciye konuşan Koç, CEO Levent Çakıroğlu’yla birlikte soruları yanıtladı.
Enerji dönüşümünün dünya ekonomisi ve ülkelerin rekabet gücü bakımından önem taşıdığını belirten Koç, yenilenebilir enerjiye geçişin artık bir tercih olmaktan çıktığını vurguladı.
Koç, bunun bir ekonomik mecburiyet olduğunu yineledi: “Ekonomiyi, enflasyonu, seçim sonuçlarını, bir ülkenin her türlü bağımsızlığını, rekabetçiliğini etkiliyor.”
Dünyada para çok, gidecek yer arıyor
Dönüşümün Türkiye için çok büyük fırsatlar yarattığını belirten Koç, şöyle konuştu: “Fırsatlardan yararlanabiliriz, yararlanamayız bunu zaman gösterecek. Dönüşümün başarılı olması için, içinde bulunduğu ekosistem çok önemli.
Ekosistemin en önemli ayağı, stabil bir ekonomi. Dünyada o kadar çok para var ki gidecek yer arıyor. Niye bize gelmesin? Bizde helva yapacak un, şeker, malzeme hepsi var. Olay onu bir araya getirebilmek.”
Hürmüz Boğazı krizi dünyaya bir şey gösterdi
”Hürmüz Boğazı krizi İran’a, hatta dünyaya bir şey gösterdi” dedi Koç. ”Bu kriz olmadan önce İran böyle bir silaha sahip olduğunu bilmiyordu. Tahmin dahi edemezdi. Hiçbirimiz tahmin edemezdik.
Bizim bu krizden sonra aylık enerji maliyetimiz yüzde 49 arttı. Dünyanın en bağımsız enerji ülkesi Amerika, öyle bir noktaya geldi ki yakıt fiyatları son seçimleri etkiledi. Dolayısıyla bu iki kriz de aslında enerji güvenliğinin aciliyetini bambaşka noktalara getirdi.”
10 sene sonra bambaşka bir yerde olabiliriz
Koç, Türkiye’nin enerji ihtiyacını ithalat yoluyla karşıladığını vurguladı:
“Enerjinin üçte ikisinde bağımlıyız. Enerjide bir değişkenlik olduğu zaman dünyanın ne kadar etkilendiğimizi görüyoruz. Enerji yatakları burnumuzun dibinde ama buna rağmen en çok etkilenen ülkelerden biriyiz. Dolayısıyla bunları baz alarak sürdürülebilir bir ülke enerji stratejisi tesis edip gerçekçi, uygulanabilir ve finanse edilebilir yaptığımız takdirde 10 sene sonra bambaşka bir yerde olabiliriz.”
İhtiyaç inovasyonu körükler
Koç, Çin’in yenilenebilir enerji teknolojilerindeki üretim kapasitesine ve bu teknolojilerdeki hakimiyetine dikkat çekti ve bu başarının arkasında devlet desteği, ölçek ve uzun vadeli bir strateji bulunduğunu söyledi.
Batılıların aksine Çin’in ‘oyun planı‘nı alkışladığını belirtti:”En çok onun ihtiyacı var çünkü. Hürmüz Boğazı krizinden en çok o etkilendi. İhtiyaç zaten yaratıcılığı ve inovasyonu körükler. Çok iyi gidiyorlar.”
Ayrıca Çin’in kritik minarellerin yanısıra rafinaj kapasitesinde de önemli bir üstünlük kurduğunu vurguladı.
Çinlilerin bu konuda Batı’nın 10-15 yıl önünde olduğunu ekledi: “2-3 senedir Çin’in burada inanılmaz bir hâkimiyeti olduğunu kabullendik. Belki de yeni petrol kritik mineraller.”
Koç daha sonra Çin’in yenilenebilir enerji teknolojilerindeki üretim kapasitesine ilişkin verileri paylaştı.
Buna göre küresel güneş paneli üretim kapasitesinin yüzde 92’si, batarya depolama üretim kapasitesinin yüzde 84’ü, rüzgar türbini üretim kapasitesinin yüzde 74’ü, elektrolizör üretim kapasitesinin yüzde 60’ı ve ısı pompası üretim kapasitesinin yüzde 35’i Çin’in elinde.
Üstelik Türkiye’de rüzgar enerjisinde kullanılan ekipmanın yüzde 90’ı Çin’den geliyor.
“Müthiş bir devlet desteği var. İhtiyaçlarını karşılarken, kendini bağımsız yaparken, bir o kadar satarak para kazanıyor” dedi Koç.
Çin’in finansmanından yararlanabiliriz
Çin’in yatırım projelerinde teknoloji, mühendislik ve finansmanı birlikte sunmasının avantajına değinen Koç şöyle konuştu: “Batılılar teknolojilerini satarken ‘developer company’ dediğimiz yerlerden paket finansman almaya çalışıyor. O onaylanana kadar Çinli zaten ihaleyi alıyor ve altyapı döşemeye başlıyor.
Dolayısıyla Çin’de fırsat, yatırımdan ziyade onların finansmanlarından yararlanmak. Ülkemizde finansman şu anda çok pahalı. Özellikle yenilenebilir enerjide iş yapılabilir.”
Enerji bağımsızlığı milli güvenlik meselesi
Enerji dönüşümünde karbon fiyatlaması da mühim. Avrupa’nın karbon fiyatlama sistemine geçtiğini hatırlatan Koç, Türkiye’nin bu sisteme uyumlu bir mekanizma kurması gerektiğini söyledi.
Koç’a göre karbon düzenlemeleri üretim maliyetini ve rekabetçiliği doğrudan etkiliyor, dolayısıyla yenilenebilir enerji kaynaklarıyla üretim yapan şirketlerin karbon ayak izi düşebilir ve bu da ürünlerin fiyatlandırılmasına ve rekabetçiliğe yansıyabilir.
Koç Topluluğu’nun enerji hedefi ne?
Koç Holding CEO’su Levent Çakıroğlu, topluluğun yenilenebilir enerji yatırımları ve elektrifikasyon çalışmalarını anlattı.
Çakıroğlu, öz tüketim kapsamındaki lisanslarının toplamının yaklaşık 540 megavat (MW) olduğunu, bunun 200 MW’dan fazlasının tamamlandığını söyledi.
Çakıroğlu’nun aktardığına göre Arçelik’in Türkiye operasyonları, Ford Otosan, Türk Traktör, Entek, Yapı Kredi ve Otokoç’un da aralarında bulunduğu yedi şirketin kullandığı enerjinin tamamı yenilenebilir kaynaklardan temin ediliyor.
Tüpraş’ın karbon ayak izini azaltmak üzere Entek Elektrik Üretim A.Ş. üzerinden yenilenebilir enerjiye yatırım yaptıklarını belirten Çakıroğlu, mevcut yenilenebilir enerji kapasitesinin 478 MW olduğunu açıkladı: “Buradaki planımız biraz daha iddialı. 2030’da 1,6 gigavata, 2035’te de 2,5 gigavata yükseltmeyi hedefliyoruz. Hem Türkiye’de hem Türkiye dışında yatırımlarımız var. Türkiye’deki güneş tesisimiz de önümüzdeki yıl devreye girecek.”
Koç Topluluğu’nun güneş paneli hücresi veya rüzgar türbini üretimi gibi alanlarda bir yatırım kararı yok.
Çakıroğlu, “Herhangi bir konuda bir büyüme fırsatı, sürdürülebilir rekabetçi avantaj görürsek tabii ki yatırım yaparız” dedi.
