Araştırmaya göre yapay zeka veri merkezleri inşa eden şirketler, enerji ihtiyacını karşılamak için tesislerin yanına yöresine iklime ciddi ölçüde zararlı elektrik santralleri kurmayı planlıyor.
Yapay zeka teknolojisinin fiziksel altyapısını oluşturan devasa veri merkezlerinin sayısı dünya genelinde katlanarak artıyor.
Olağanüstü miktarda enerji tüketen tesislerde binlerce bilgisayar sunucusu, kesintisiz elektrik sistemleri ve dev soğutma altyapısı var. Üstelik elektriğin çoğu kömürden ve doğalgazdan geliyor.
The Guardian’ın aktardığı araştırmaya göre ABD’de, Britanya’da ve Avrupa’da veri merkezi inşa etmeye hazırlanan şirketler, ulusal şebekelere bağlanmak uzun sürdüğü için tesislerinin yanına toplam 181 gigavat kapasiteli elektrik santrali kurmayı planlıyor. Bu da Türkiye’deki tüm santrallerin (yaklaşık 122 gigavat) toplamının bir buçuk katı ediyor.
72,8 milyon otomobile denk sera gazı salımı
BloombergNEF’in araştırmasına göre ‘hızlı enerji’ yaklaşımı yalnızca ABD’de yılda yaklaşık 345 milyon ton karbondioksite denk salım yaratacak. Tesis içi elektrik santrallerinin yüzde 90’ı da zaten ABD’de planlanıyor. Bu miktar yaklaşık 72,8 milyon benzinli ya da dizel otomobilin yıllık sera gazı salımına denk.
Rapor çarşamba dünya liderlerinin COP31 iklim zirvesi için Antalya’da toplandığı sırada yayınlandı. Zirvedeki görüşmelerin merkezinde ‘ekonominin karbonsuzlaşması’nı sağlayabilecek ve mümkünse temiz kaynaklardan sağlanacak elektrifikasyon konusu var.
Gelgelelim Fransa ve Almanya dahil bazı Avrupa ülkelerinin liderleri COP31’i es geçiyor. Bunun yerine, cuma sabahı Avrupa Birliği (AB) liderlerinin yapay zeka temalı ilk zirvesini düzenleyeceği Dublin’e gidecekler.
”Yapay zekada o kadar büyük paralar dönüyor ki veri merkezi kuranlar için artık en önemli şey elektriğe bir an önce kavuşmak” dedi BloombergNEF’in veri merkezlerinden sorumlu başkanı Mark Daly. ”İklime etkisini yalnızca bu tesislerin ne kadar elektrik harcadığı belirlemeyecek. Tesislerin şebekeye ne kadar çabuk bağlanacağı ve artan talebin ne kadarının temiz enerjiyle karşılanacağı da sonucu belirleyecek.”
Rapora göre yapay zeka veri merkezlerinin elektrik ihtiyacının 2035’e kadar neredeyse dörde katlanması ve dünyadaki elektrik tüketiminin yüzde 7’sine ulaşması bekleniyor.
Avrupa’da veri merkezi isyanı
Onlarca sivil toplum kuruluşu ve örgüt, geçen hafta sonu İrlanda, Polonya, Danimarka, Finlandiya, İspanya, İtalya, Hollanda, Fransa ve Britanya’nın da aralarında bulunduğu 15 Avrupa ülkesinde ‘Kirli Veri Merkezlerini Durdurun’ eylemleri düzenlemişti.
6 Kasım’da Hollanda’nın başkenti Amsterdam’da bir grup gösterici, ABD’li teknoloji şirketi Microsoft’a ait yeni veri merkezinin inşaat alanına girmişti.
Almanya’nın başkenti Berlin’de de bir veri merkezinin önünde cuma onlarca gösterici toplandı. Göstericilerin sözcüsü Caro Weber, ”Çevresel endişeler hesaba katılmadan Almanya’nın dört bir yanında gözü kapalı biçimde veri merkezi inşa edilmesine son vermek istiyoruz” dedi, ”Geleceğimiz için hakikaten çok tehlikeli bir durum bu.”
Associated Press’in (AP) aktardığı PwC’nin 2026-2050 Küresel Veri Merkezi Görünümü raporuna göre Avrupa, 2026-2050’de veri merkezlerine toplam 5,6 trilyon dolarlık sermaye yatırımı çekerek küresel yatırımların yaklaşık yüzde 18’ini alabilir.
Rapora göre ABD’nin aynı dönemde veri merkezlerine 15,1 trilyon dolarlık sermaye yatırımı çekmesi bekleniyor.
