Hollanda’nın başkenti Amsterdam’daki göstericiler, ABD’li teknoloji şirketi Microsoft’a ait yeni veri merkezinin inşaat alanına girdi.
‘Karşı koy’ anlamındaki ‘Geef Tegengas’ adlı gösteri grubundan Nathan Timmer, yerel yayın kuruluşu AT5’e protestocuların inşaatı durdurmak için alanı işgal ettiğini söyledi.
Aktivistler ‘enerji canavarı’ devasa veri merkezlerinin toplumsal ve çevresel maliyetine dikkat çekiyor.
Associated Press’in (AP) aktardığına göre veri merkezlerine karşı mücadele eden aktivistlerin cuma ve cumartesi Avrupa genelinde birçok gösteri düzenlemesi bekleniyor.
Veri merkezlerinin çevreye maliyeti yüksek
Yapay zeka teknolojisinin fiziksel altyapısını oluşturan dev veri merkezlerinin sayısı dünya genelinde katlanarak artıyor.
Binlerce bilgisayar sunucusunu barındıran devasa tesislerde kesintisiz elektrik sistemleri ve makineler için dev soğutma altyapısı var. Merkezler ciddi ölçüde su tüketiyor, ABD’de yalnızca 2025’te 1 trilyon litre su çektikleri tahmin ediliyor. Ayrıca yerleşim yerlerinin yanına yöresine kurulduğu için de gece gündüz uğultu çıkararak gürültü kirliliği yaratıyor.
”İnşa edilmesini istemiyoruz. Kimsenin buna ihtiyacı yok” dedi Timmer.
Yapay zekayla hazırlanmış hızlı, özensiz ve sahte içeriklerin interneti istila etmesine atıfla ‘‘Bunlar yalnızca yapay zeka kirliliğine yol açıyor” dedi ve ekledi: ”Yapay zeka destekli savaş, veri gözetimi, soykırımlar… Bunları istemiyoruz. İnşaat durdurulana kadar gösterilere devam edeceğiz.”
Microsoft’tan ‘itidal’ çağrısı
Başkent Amsterdam’daki gösterilere Filistin yanlısı aktivistler de katıldı. Yerel basına göre polis akşama doğru aktivistleri inşaat alanından çıkarmaya başlasa da bazıları ısrarla alandaydı.
Amerikan şirketi Microsoft, Amsterdam’daki gösterilerden haberdar olduğunu söyledi.
Şirketin sözcüsü ”İnsanların bu projeye karşı keskin duygular beslemesini gayet iyi anlıyoruz ve görüşlerini barışçıl biçimde ifade etme haklarına saygı duyuyoruz” dedi ve şöyle devam etti: ”Fakat yasadışı ya da insanları tehlikeye atacak eylemleri asla onaylamıyoruz.”
Bu sırada teknoloji şirketlerinin kolayca veri merkezi inşa etmesine alan açan ABD’de rüzgarın yönü değişiyor. 3 Kasım’daki ara seçimlerde kazanan birçok Demokrat siyasetçi, veri merkezlerine sıkı denetim sözü vermişti.
Nitekim Texas valisi seçilen Demokrat Gina Hinojosa, halkı veri merkezi projelerine karşı koruyacağını duyurdu: ”Texas her zaman iş dünyası yanlısı bir eyalet oldu fakat benim yönetimimde bu ilişki Texaslıların yararına olacak bir ortaklığa dönüşecek.”
Veri merkezleri müthiş su tüketiminin ve gürültü kirliliğinin yanısıra olağanüstü miktarda enerjiyle çalışıyor. Yapay zeka modellerini eğiten ve işleten çiplere enerji sağlamak için şirketler kendi santrallerini bile kuruyor. Üstelik elektriğin çoğu kömür ve doğalgaz gibi fosil yakıtlardan geliyor.
Avrupa’da gösteriler artacak
Organizatörlerin açıklamasına göre onlarca sivil toplum kuruluşu ve örgüt, cuma ve cumartesi İrlanda, Polonya, Danimarka, Finlandiya, İspanya, İtalya, Hollanda, Fransa ve Britanya’nın de aralarında bulunduğu 15 Avrupa ülkesinde düzenlenecek ‘Kirli Veri Merkezlerini Durdurun’ eylemlerine katılacak.
StopDirtyDataCentres.eu koordinatörü Owen Espley, ”Seçilmiş liderler yapay zeka balonunun cazibesine kapılmış halde, halksa bambaşka bi noktada. Arada dağlar kadar fark var” dedi.
Almanya’nın başkenti Berlin’deki bir veri merkezinin önünde de cuma onlarca gösterici toplandı. Göstericilerin sözcüsü Caro Weber, ”Çevresel endişeler hiç hesaba katılmadan Almanya’nın dört bir yanında gözü kapalı biçimde veri merkezi inşa edilmesine son vermek istiyoruz” dedi, ”Geleceğimiz için hakikaten çok tehlikeli bir durum bu.”
Ayrıca İtalya ve Polonya’da da veri merkezlerine karşı gösteriler düzenlendi.
PwC’nin 2026-2050 Küresel Veri Merkezi Görünümü raporuna göre Avrupa, 2026-2050’de veri merkezlerine toplam 5,6 trilyon dolarlık sermaye yatırımı çekerek küresel yatırımların yaklaşık yüzde 18’ini alabilir.
Rapora göre ABD’nin aynı dönemde veri merkezlerine 15,1 trilyon dolarlık sermaye yatırımı çekmesi bekleniyor.
