ABD ara seçimlerinde yasama yetkisinin toplandığı kongreyi Cumhuriyetçilerin elinden alan Demokratların önceliği sırtını başkan Donald Trump’a yaslayan Amerikan şirketlerine soruşturma başlatmak. Kara listede Apple, Meta ve milyarder Elon Musk’ın şirketleri var.
Cumhuriyetçi Trump için referandum niteliği taşıyan 3 Kasım’daki seçimlerde Demokratlar iyimser beklentilerin bile üzerinde performans sergilemişti.
Teksas, Kansas ve Güney Carolina gibi ‘Cumhuriyetçilerin kalesi’ sayılan eyaletlerde onlarca yıl sonra Demokrat senatörler kazandı. Michigan eyaletinde ABD’nin İsrail’le ilişkisini yerden yere vuran Demokrat Abdul El-Sayed, açık ara farkla kazanarak ABD’nin ilk Müslüman senatörü oldu.
Başka deyişle, Amerikalı seçmenler hayat pahalılığının, savaşların ve İsrail’e koşulsuz desteğin cezasını ara seçimlerde kesti.
Böylece kongrenin iki kanadında da çoğunluğu sağlayan Demokratlar, Trump’a yakın şirketlere soruşturma açmak için ‘kara liste’yi oluşturmaya başladı.
ABD Kongresi yürütmeyi ve kamu çıkarını ilgilendiren konuları denetleme yetkisine sahip. Komisyonlar şirket yöneticilerini ve yetkilileri ifade vermeye çağırabiliyor, belge talep edebiliyor.
Çağrıya uymayanlar ‘kongreye saygısızlık’ suçlamasıyla karşılaşabiliyor.
Ocak 2027’de komisyon başkanlıklarını devralacak Demokratlar soruşturma konularına karar verebilecek.
Apple, Meta, xAI…
The Washington Post’un haberine göre listenin başında teknoloji devleri Apple, Meta ve dünyanın en zengin insanı Elon Musk’ın yönettiği şirketler var.
Teknoloji milyarderlerinin ve büyük şirket yöneticilerinin kara listede yer alması pek şaşırtıcı değil.
Trump Ocak 2025’te ikinci başkanlık dönemine başladığından bu yana Amerikan iş dünyasının amiralleri, Beyaz Saray’dan çıkmaz hale geldi. Birçoğu kendisine biat edildiğini görmeyi seven Trump’la hizalandı.
Beyaz Saray’da özel yemeklere katıldılar, Trump’ın planladığı ateş pahası balo salonu projesine para akıttılar ve 80 yaşındaki başkanı hediyelere boğdular.
Bu sırada Trump ailesi ve Wall Street yöneticileri bir dizi şirkete yatırım yaptı. Bu şirketler bugün ABD hükümetinden milyarlarca dolarlık fon alıyor.
Temsilciler meclisi hükümet politikalarına burnunu sokan özel şirketleri soruşturmak için kolları sıvadı. Öncelikle Trump’ın Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu kaçırmak için Musk’a ait yapay zeka sohbet robotu Grok’u kullanmasını soruşturacak.
Milletvekilleri kara listeye Apple ve Meta’yı da yazdı.
Apple, sokak ortasında insanları tutuklayan ve hatta dört ABD vatandaşını öldüren ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Bürosu’nun (ICE) kullandığı takip uygulamasına App Store’da yer vermişti.
Meta’ysa veri merkezi projelerinde ayrıntılar duyulmasın diye yerel yönetimlere gizlilik sözleşmesi imzalamayı şart koşmuştu.
‘Tarihi bir hesaplaşma’
The Washington Post, milletvekillerinin önceliğine dair haberini kongre çalışanı, lobici, risk sermayedarı ve avukattan oluşan beş kaynağa ve kendi incelediği toplantı kayıtlarına dayandırdı.
Habere göre iş dünyası diken üstünde. Öyle ki şirket avukatları olası soruşturmalara karşı yöneticileri hazırlamak amacıyla acil toplantılar ayarlamaya başladı.
Tabii bu sırada pek çok hukuk bürosu turnayı gözünden vurduğunu düşünerek Musk’a ulaştı ve kişisel avukatlığını üstlenmek istedi. Dünyanın en zengin insanının bu süreçte defalarca kongreye ifade vermeye çağrılması muhtemel. Üstelik bu oturumlar genellikle televizyondan canlı yayınlandığı için şirketler ciddi ölçüde itibar kaybedebiliyor.
”Yepyeni bir dönem başlıyor” diye uyardı Washington’da bir hukuk bürosunda çalışan muteber bir avukat. Karşısında iş dünyasından pek çok yönetici vardı. ”Eğer şirketinize soruşturma açılırsa” dedi, ”büyük ihtimalle kamuoyunun gözü önünde olacaksınız.”
Demokratlar, dev şirketlerin Trump yönetimiyle kurduğu ilişkilerin hesabını soracağını vurguluyor. Kimine göre Trump’a yakın şirketler için tarihi bir hesaplaşma yolda.
