Türkiye, Avustralya ve dünyanın farklı kömür bölgelerinde mücadele eden 50 kurum, ortak mektupla COP31 İklim Zirvesi başkanları Türkiye ve Avustralya’yı kömürden çıkış konusunda somut ve bağlayıcı adımlar atmaya çağırdı.
COP31 Başkanı ve Türkiye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim ve Enerji Bakanı Chris Bowen’a yazılan mektupta, iki ülkenin kömürden çıkış konusunda diğer kömüre bağımlı ülkelere de güçlü bir örnek oluşturması çağrısı yapıldı.
‘Kömürden çıkışın merkezinde adil geçiş olmalı’
Ortak mektupta, kömürden çıkış politikalarının yalnızca santrallerin ve madenlerin kapatılmasına odaklanmaması; kömür bölgelerinde yaşayan insanların geçim kaynaklarını, emeği ve yerel ekonomileri güvence altına alan adil geçiş planlarıyla birlikte yürütülmesi gerektiği ifade edildi.
Kurumlar, COP31 Başkanlığı kapsamında Türkiye ve Avustralya’dan hızlı ve adil bir kömürden çıkış için üç temel adımın atılmasını talep etti:
- Yeni veya kapasitesi artırılmış kömürlü termik santrallere izin verilmemesi ve kömürden elektrik üretiminin planlı biçimde aşamalı olarak sonlandırılması,
- Yeni kömür madenlerinin açılmasının ve mevcut madenlerin genişletilmesinin durdurulması,
- COP31 başkanlarının kömürsüz bir geleceğe yönelik uluslararası iş birliğini ulusal ve uluslararası somut taahhütlerle hızlandırması.
Mektupta, bu adımların yalnızca 1,5 derece hedefinin canlı tutulmasına katkı sunmayacağını; aynı zamanda kömür bölgelerinde yaşayan topluluklar için temiz, adil ve dirençli bir gelecek kurulmasının önünü açacağı belirtildi.
Temiz, sağlıklı ve adil gelecek
Afşin Elbistan Hayatı ve Doğayı Koruma Platformu’ndan Mehmet Dalkanat liderlere şöyle seslendi:
“Afşin-Elbistan’da 40 yıldır kömürle yaşayan insanlar, ağır kirliliğin ve kömürün bedelini yeterince ödedi. Yeni kömürlü termik santral projesinin ÇED kararının iptal edilmesi, yerel toplulukların yıllardır verdiği mücadelenin büyük bir zaferi ve kömürsüz bir geleceğe dair güçlü bir umut.
Bölge artık kömürün yükünden kurtulmak, temiz, sağlıklı ve adil bir geleceğe kavuşmak istiyor. Bu ses yalnızca Afşin-Elbistan’ın değil, dünyanın dört bir yanındaki kömür bölgelerinin sesi. COP31 Başkanlığı, bu yerel zaferden güç alarak kömürden çıkışı hızlandırmalı ve adil geçişi hayata geçirmeli.”
Türkiye, Avustralya önce kendi ülkelerinde liderlik yapsın
Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği’nden Süheyla Doğan Çanakkale’de yeni bir santral yapılmak istendiğini hatırlatarak, bunun Türkiye’nin COP31 Başkanlığı ile açık bir çelişki oluşturduğunu söyledi.
Kömür bölgelerinde yaşayan insanların artık daha fazla kirlilik ve daha fazla kömür istemediğini belirten Doğan şöyle dedi:
“Temiz, sağlıklı ve adil bir gelecek istiyor. Türkiye ve Avustralya, kömürden çıkış konusunda dünyaya liderlik etmek istiyorsa, bunu önce kendi ülkelerinde göstermeli. COP31, yeni kömür projelerinin önünü açan değil, kömür çağını geride bırakacak somut taahhütlerin verildiği bir zirve olmalı.”
