Avrupa’da market zincirlerini hedef alan siber saldırılar internete bağlı tüm cihazların tehlikede olduğunu gösterdi.
11-12 Ekim’de Fransa’da yaklaşık 700 market ‘benzeri görülmemiş’ bir siber saldırının hedefi olmuş, buzdolapları 50 derece kadar ısıtılmıştı. Sayısız ürün bozulduğu için imha edilmişti.
2 Kasım’da benzer bir siber saldırı dalgası dokuz Avrupa ülkesindeki market zincirlerini hedef almıştı.
Fransa geniş çaplı saldırıyı ‘sabotaj’ diye niteleyerek ulusal çıkarlara zarar veren siber saldırıların karşılıksız kalmayacağını vurgulamıştı.
‘Ulusal çıkar’ bir yana, hemen hepimiz internete bağlı dijital cihazlarla dolu ortamlarda yaşıyoruz. Peki şehrimizdeki hangi temel hizmetler veya evimizdeki hangi aletler risk altında? Kendimizi nasıl koruyacağız?
Buzdolabı nasıl hackleniyor?
Marketlerdeki buzdolapları ve dondurucular tek bir kontrol panelinden yönetiliyor, bakım firmalarının uzaktan müdahale edebilmesi için de internete bağlı. Evlerdeki akıllı buzdolapları da genellikle Wi-Fi veya bir uygulama üzerinden internete bağlı.
Nitekim saldırganlar market sistemlerine erişebilmek için internete bağlı cihazları tarayan arama motoru Shodan’ı kullandı, ardından şu güvenlik açıkları sayesinde dolapları kontrol eden panele sızdı:
- Ekipmanlar herhangi bir ek koruma olmadan doğrudan internete bağlıydı
- Sistemlerin çoğu yalnızca zayıf ya da fabrika ayarlarındaki kullanıcı adı ve şifrelerle korunuyordu
- Ünitelerin çoğu artık güvenlik güncellemesi almayan eski modellerdi
Hackerler sisteme sızdıktan sonra buzdolabı ünitesini kolayca kontrol etti. Fransa’daki saldırıda kontrol paneline erişen hackerler buz çözme özelliğini çalıştırarak buzdolaplarını işlevsiz hale getirdi.
Güvenliksiz bir buzdolabı aynı ağ bağlantısına sahip başka cihazlara erişime kapı aralayabiliyor.
Peki ya evlerimiz?
İnternete bağlı her şey hacklenebilir.
Al Jazeera’nın aktardığına göre dünyada akıllı saatlerden uzaktan izleme sistemlerine kadar 26 milyardan fazla bağlantılı cihaz var.
ABD’de internet erişimi olan evlerde ortalama 18 bağlantılı cihaz var, bu sayı on yıl öncekinin neredeyse iki katı: Dizüstü bilgisayar, akıllı televizyon, akıllı termostat, akıllı hoparlör, akıllı telefon, akıllı ampul, akıllı kilit, akıllı buzdolabı, kamera…
Bilhassa modemler sürekli çevrimiçi olduğu için hedef tahtasının merkezinde. Britanya Ulusal Siber Güvenlik Merkezi (NCSC) nisanda Rusya’nın askeri istihbarat servisinin evlerdeki ve küçük işletmelerdeki modemlere siber saldırı düzenlediğini duyurmuştu.
Hackerlar internet sitesi adlarını IP adreslerine çeviren DNS ayarlarını değiştirdi, böylece sahte sitelere yönlendirdiği kullanıcıların şifrelerini ve kişisel bilgilerini çaldı.
Akıllı televizyonlar kimsenin ruhu duymadan hacklenebiliyor. Cybernews’e göre ‘LG’ ve ‘Samsung’ marka akıllı televizyonlardaki uygulamaların en az yüzde 30’u, yabancıların gizliden gizliye ev internetini kullanmasına imkan tanıyabiliyor.
Peki ya temel hizmetler?
Buzdolabını siber saldırı mağduru kılan güvenlik açıkları elektrik santrallerini, su şebekelerini, bankaları ve hastaneleri de olumsuz etkileyebiliyor.
Söz konusu hizmetlerin birçoğu internetten erişilebilen endüstriyel bilgisayarlarla yönetiliyor. ABD ve İsrail’in İran’a saldırmasından bu yana ABD’deki kurumlar, İran bağlantılı hackerların bu sistemlere saldırdığı konusunda uyarıyor.
Örneğin temmuzda Minnesota eyaletinde 30’dan fazla yerel su sistemine siber saldırı düzenlendi. Aynı ay Britanya’da başka bir siber saldırı neticesinde küçük bir elektrik santrali dört gün devre dışı kaldı. Bu, Britanya’nın enerji altyapısına ilk başarılı saldırıydı.
Bankalar da hedef tahtasında. Hackerlar eylül sonuyla ekim başında en az yedi Güney Koreli finans kuruluşundan kişisel veri çaldı, yaklaşık 68 bin kişi etkilendi.
Hangi sektörler hedefte?
Siyasi amaçlı küresel siber saldırıları takip eden Avrupa Siber Olaylar Veritabanı (EuRepoC), Ocak 2000 ile Kasım 2026 arasında tam dört bin 932 siber saldırı kaydetti; 2000’den bu yana tüm vakaların yaklaşık üçte ikisi 2022 itibarıyla görüldü.
En büyük hedef devletler. Öyle ki saldırıların yüzde 40’ının hedefinde devlet kurumları vardı. Kritik altyapılar ikinci hedef; sağlık, finans, telekomünikasyon, ulaşım, enerji…
Ardından savunma şirketleri, imalat sektörü, araştırma kurumları ve dijital hizmet sağlayıcıları geliyor. Onları da okullar, şirketler, sivil toplum kuruluşları ve medya kuruluşları izliyor.
Tabii EuRepoC yalnızca siyasi nitelikteki saldırıları belgeliyor. Gelgelelim hackerler ekseriyetle dolandırmak amacıyla bireyleri ve şirketleri hedefliyor.
Nasıl korunuruz?
Hackerların sevdiği iki şey var: Zayıf şifreler ve artık güncelleme almayan cihazlar.
Bristol Üniversitesi’nde siber güvenlik profesörü Awais Rashid’e göre altyapı dijital hale geldikçe siber saldırıların hizmetleri aksatma riski artıyor. Yine de Rashid’e göre ”dünya, siber güvenliğin etkili işlemesi sayesinde dönüyor”.
Uzmanlar kullanılmayan özelliklerin, mesela kameraya uzaktan erişimin kapatılmasını öneriyor. Elektrik santrali ya da su şebekesi hacklendiğindeyse bireylerin eli kolu bağlı.
Siber tehditlerin de etkisiyle geçen ay Britanya’da başlatılan ‘Be Ready’ (Hazır Ol) kampanyası, vatandaşlara evde üç günlük su, yiyecek, ilaç, nakit para ve el feneri bulundurmalarını öneriyor.
