AYŞEGÜL KASAP
aysegulkasap@diken.com.tr
@aysegul_kasap
İstanbul Taksiciler Esnaf Odası’nın (İTEO), Toplu Ulaşım Hizmetleri Kalitesi Değerlendirme Sistemi’ndeki (TUDES) bazı maddelerin iptal edilmesi için İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) açtığı dava, mahkemece reddedildi.
İTEO’nun iptal edilmesini istediği maddeler arasında ‘taciz ve dolandırıcılık suçu işleyen şoförlerin taksicilik yapmasının engellenmesi‘ de vardı. Başka deyişle, bu suçlardan dolayı ruhsatı iptal olmuş taksicilerin yeniden göreve dönmelerinin önü açılmak istenmişti.
Ancak mahkeme ilgili maddelerin suç ve şahsilik ilkesine aykırı olmadığını belirterek, söz konusu düzenlemelerde ‘kamu yararı’ bulunduğunu vurguladı.
İTEO, İBB bünyesindeki Toplu Ulaşım Hizmetleri Kalitesi Değerlendirme Sistemi’nde (TUDES) 3, 5, 6, 9, 10, 15, 16, 17, 18, 19, 20 ve 54. maddelerinin iptali için dava açmıştı.
Bu maddelerde taciz suçunun yanısıra yolcunun dolandırılması, haksız kazanç sağlanması, yolcu, denetim görevlileri, diğer sürücüler veya üçüncü şahısların darp edilmesi, her türlü saldırıda bulunulmasını, kasten yaralama ve öldürme, kamu düzenini bozacak eylemlerde bulunma gibi eylemlerde, taşımacı ve şoförlere ayrı ayrı ceza öngörülüyor. Bu cezalar lisans iptaline kadar gidiyor.
‘Belediyelerin sahip olduğu yetki sınırları’
İstanbul 3’üncü İdare Mahkemesi İTEO’nun açtığı davayı reddederek 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun hatırlattı: “Dava konusu UKOME kararları ile yapılan düzenleme ile getirilen değişikliklerin, kent genelinde yapılan ulaşım hizmetlerinin; kaliteli ve güvenli olmasını, takibi ve kontrolü ile denetim ve gözetiminin yapılması amacını taşıdığı, 5216 sayılı Kanundaki taşıma hizmetlerine ilişkin olarak belediyelerin sahip olduğu genel yetkinin sınırları dahilinde bu hizmetin sunumuna ilişkin olarak gelişen ihtiyaç ve teknolojik gelişmelerin gerektirdiği hususları da gözetmek suretiyle gerçekleştirdiği, bu sebeple kamu yararına uygun olduğu anlaşıldığından davanın reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.”
‘Şahsilik ilkesine aykırı değil’
Mahkeme İTEO Başkanı Eyüp Aksu’nun söz konusu UKOME maddelerinde ‘suç ve şahsilik ilkesine aykırı’ olduğu yönündeki yaklaşımını da reddetti: “Hukukumuzdaki farklı yasal düzenlemelerde araç sahibinin veya işverenin sorumluluğunu düzenleyen çok sayıda yasa hükmü olduğu bilinmekte olup olayda araç sahibine denetim ve gözetim görevini yerine getirmediği, araç şoförüne ise bizzat hukuka aykırı fiili işlediği sebebiyle ceza uygulandığı açıktır. Dolayısıyla aynı fiilden dolayı birden çok ceza verildiği yada suç ve cezalarda şahsilik ilkesine aykırı hareket edildiğinden söz edilmesi mümkün değildir.”
Mahkeme ayrıca İTEO’nun ‘kamu yararı yok’ yaklaşımının aksine söz konusu maddelerde kamu yararı olduğunu vurguladı.
