Dışişleri Bakanlığı, Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nin denizin altına kablo döşeme çalışmalarıyla bağlantılı olarak denizcilere yaptığı seyir ikaz duyurularını Türkiye’nin iptal ettiğini duyurdu.
Dışişleri’nin açıklaması şöyle:
“Fransız bayraklı bir geminin, dış sınırlarını 18 Mart 2020 tarihinde Birleşmiş Milletler’e bildirdiğimiz kıta sahanlığımız dahilinde izinsiz kablo döşenmesine matuf gayrihukuki bir deniz bilimsel araştırma faaliyeti gerçekleştirme niyetinde olduğu görülmektedir.
Yunanistan ve GKRY tarafından bu amaçla yayımlanan yetkisiz seyir ikaz duyuruları ülkemizce iptal edilmiştir.
Söz konusu geminin yürütmeyi planladığı faaliyetin kıta sahanlığımız sınırları dahilinde kalan kısmı için uluslararası deniz hukukunun yerleşik hükümleri uyarınca ülkemizden alınması gereken muvafakatla ilgili süreç ise henüz tamamlanmamıştır.
Uluslararası hukuktan kaynaklanan egemenlik haklarımızı koruma konusundaki kararlılığımız tam olup, bölgede iş birliği, diyalog ve eş güdümü esas alan bir yaklaşımı benimsemeye devam edeceğiz.”
Ne olmuştu?
Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti 2012’de gündeme aldıkları Great Sea Interconnector (GSI) projesini hayata geçirmeyi hedefliyor. İki ülke, projede yıl bitmeden kablo döşeme çalışmasına başlamak istiyor.
BBC’nin aktardığına göre Girit’ten başlayarak deniz altından döşenecek kablolar aracılığıyla Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Avrupa elektrik şebekesine bağlanması, böylece adanın enerji gereksiniminin daha sürdürülebilir ve ucuza sağlanması planlanıyor.
Avrupa Birliği (AB) de maliyeti 2 milyar avroyu aşması beklenen projeye 658 milyon avro destek vadetti.
898 kilometrelik hattın döşenmesinin ardından, projenin 1200 kilometrelik bir kablo hattıyla İsrail’e kadar uzatılması da öngörülüyor. Yunanistan, Kıbrıs Cumhuriyeti ve İsrail, bu konuda vardıkları uzlaşmayı 2019’da kamuoyuna duyurmuştu.
Yunanistan ile Kıbrıs Cumhuriyeti arasındaki son görüşmeler sonrasında GSİ’nin canlandırılması kararlaştırıldı, Türkiye ile diplomatik sorun çıkmaması amacıyla Fransız bir şirket de projeye dahil edildi. Fransız yatırım fonu Meridiam, ağustosta yapılan bir ihaleyle projenin yüzde 66’lık çoğunluk hissesini satın aldı.
Yunan medyasında, kablo döşeme işini de merkezi Fransa’da olan Nexans şirketine ait Norveç bandıralı Nexans Electra gemisinin yapmasının öngörüldüğü yönünde haberler yayınlandı.
Projeye ilişkin Ankara’dan ilk açıklama 1 Ekim’de Milli Savunma Bakanlığı’ndan (MSB) gelmişti.
Açıklamada “Uluslararası hukuk uyarınca kıta sahanlığımızda icra edilecek her türlü kablo/boru döşeme veya bilimsel araştırma faaliyetlerinin kıyı devleti olan ülkemizle önceden koordine edilmesi gerekmektedir” denmiş, ‘kıta sahanlığında izinsiz hiçbir faaliyete izin verilmeyeceği’ vurgulanmıştı.
