Putin’in taleplerinin merkezinde Ukrayna’nın tarafsızlaştırılması, NATO üyeliğinin engellenmesi, Rusya’nın ilhak ettiğini ilan ettiği bölgeler üzerindeki egemenlik iddialarının kabulü ve Batı’nın askerî faaliyetlerinin sınırlandırılması var. Tüm bunların ötesinde de çok daha kapsamlı bir hedef bulunuyor: “Soğuk Savaş sonrasında kurulan Avrupa güvenlik düzeninin yeniden müzakere edilmesi”.
Son görüşmelerde Rusya’nın yeniden gündeme getirdiği 1997 NATO düzenine dönüş talebi, Putin’in yeni stratejisinin en dikkat çekici boyutu. Zira 27 Mayıs 1997’de NATO ile Rusya arasında imzalanan Kurucu Senet, Soğuk Savaş’ın iki eski rakibi arasında işbirliğine dayalı bir güvenlik ilişkisi geliştirilmesine dayanmaktaydı.
Ancak 1999 yılında Polonya, Macaristan ve Çekya’nın, 2004 yılında ise Baltık ülkeleriyle birlikte yedi devletin daha NATO’ya katılması, Avrupa’nın askerî ve siyasi coğrafyasını köklü bir değişime uğrattı. 2008 Bükreş Zirvesi’nde Ukrayna ve Gürcistan’ın gelecekte NATO üyesi olabileceklerinin ilan edilmesi ise Rusya açısından bardağın son damlası oldu.
Kendisinin varoluşsal bir güvenlik tehdidi ile karşıya olduğunu düşündüğü andan itibaren de saldırganlaştı. Söylem, “Rusya bir ayıdır ve onu çilek ve bala alıştırarak tırnaklarını dişlerini sökemezsiniz” şekline dönmüştü.
Esasen Putin’in 1997’ye dönüş talebinin bütün bu ülkelerin NATO üyeliğinin iptal edilmesi anlamına gelmediğini söyleyebiliriz. Zira talep özünde, NATO’nun genişleme öncesindeki askerî konuşlanma düzenine geri dönmesini, Doğu Avrupa’daki müttefik kuvvetlerin ve altyapısının sınırlandırılmasını, Rusya’nın yakın coğrafyasında yeni askerî düzenlemeler yapılmamasını hedefliyor.