ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda İran limanlarına giren ve çıkan gemilere yönelik deniz ablukasını başlatmasının ilk 24 saatinde Boğaz’dan dört geminin geçtiği görüldü.
İran ve ABD, 7 Nisan’da Hürmüz Boğazı’ndan ‘güvenli geçişin’ sağlanması dahil bazı şartlarda anlaşmış ve ateşkes ilan etmişti. Ateşkesin ardından Pakistan’da yürütülen görüşmelerde mutabakata varılamadı.
Bunun üstüne ABD Başkanı Donald Trump Hürmüz Boğazı’nı ablukaya alacaklarını, İran limanlarını hedef alacaklarını duyurdu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), dün (13 Nisan) Türkiye saatiyle 17:00’de İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere deniz ablukası başlattığını açıkladı.
Üç gemi ABD’nin yaptırım listesinde
Anlık gemi takip sistemi MarineTraffic verilerine göre Liberya bayraklı yük gemisi Christianna dün Türkiye saatiyle 20:16’da Boğaz’ı geçip İran’ın İmam Humeyni Limanı’nda yük boşalttı ve halihazırda Umman Körfezi’nde.
Çinli Shanghai Xuanrun Shipping Co Ltd şirketine ait Rich Starry gemisiyse ablukanın başlamasının ardından Hürmüz Boğazı’ndan geçti.
ABD’nin yaptırım listesindeki petrol/kimyasal ürün tankeri Rich Starry de şu an Umman Körfezi’nde ancak geminin bulunduğu noktada tekrar U dönüşü yaptığı görülüyor.
Yaptırım listesindeki bir diğer tanker Murlikishan da Boğaz’dan geçen gemiler arasında yer alıyor. Cook Adaları bayraklı asfalt/bitümen tankeri, Umman Körfezi’nden Basra Körfezi’ne ilerledi. Murlikishan’ın fuel oil yüklemek üzere Irak’a doğru ilerlediği tahmin ediliyor.
Panama bayraklı orta menzilli petrol/kimyasal ürün tankeri Peace Gulf ise Umman Körfezi tarafından Boğaz’a girdi ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Hamriyah Limanı’na doğru ilerliyor. DW’nin haberine göre Peace Gulf, daha önce ‘MKA’ olarak biliniyordu ve Rus ve İran petrolü taşımıştı.
Böylece, ABD ablukasının ilk 24 saatinde Hürmüz Boğazı’ndan ikisi yaptırım listesinde olan dört gemi geçti.
Hürmüz Boğazı neden önemli?
Basra Körfezi’nin ağzındaki dar su yolu Hürmüz Boğazı, Ortadoğu’daki petrol ve LNG’yi (sıvı doğalgaz) Umman Denizi ve Hint Okyanusu’yla dünya pazarlarına ulaştırıyor.
Boğaz, küresel petrol ticaretinin yaklaşık üçte birinin sağlandığı kritik bir deniz yolu. Bölgedeki petrol üreticilerinin günlük 17-20 milyon varil ham petrol ve kondensatı Hürmüz Boğazı’ndan küresel piyasalara gönderiliyor.
Hürmüz Boğazı’nın tam bir merkezi kontrol otoritesi bulunmuyor. Tankerler, İran ve Umman’ın karasularından geçiyor.
İran, ticari gemilere serbest geçiş hakkı tanıyan Birleşmiş Milletler (BM) anlaşmasını imzalamış olsa da henüz onaylamamıştı. Petrol ve doğalgazda yüzde 90’ın üzerinde dışa bağımlı olan Türkiye de enerji fiyatlardaki yükselişten etkilenecek ülkelerin başında geliyor.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen LNG ticaretinin büyük kısmını Çin başta olmak üzere Asya’daki alıcılar oluştururken küresel gaz piyasalarında tedarike yönelik olası aksaklıklar Avrupa başta olmak üzere fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
