‘Kişilik hakkı ihlali’ bahanesiyle sansüre ilişkin AKP düzenlemesi ‘infaz paketi’ olarak bilinen ’10’uncu Yargı Paketi’nden çıkarıldı.
Söz konusu madde Anayasa Mahkemesi’nin (AYM), İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD) ve Diken’in hukuki mücadelesiyle iptal edilmişti.
AYM, Diken ve İfade Özgürlüğü Derneği’nin başvurusu üzerine 5651 sayılı yasanın ilgili 9’uncu maddesini 11 Ekim 2023’te iptal etmiş, karar 10 Ocak 2024’te Resmi Gazete’de yayınlanmıştı. Kararda Meclis’e yasa üzerinde değişiklik yapması önerilerek süre verilmişti. Ancak maddeyle ilgili gerekli değişiklik TBMM tarafından yapılmamış, pilot karar göz ardı edilmişti.
İptal kararı sonrası AKP maddeyi son yargı paketi teklifiyle ‘yeniden düzenlemek’ istiyordu.
Boşuna yazmamışım. 10. Yargı Paketi teklifinde 5651 sayılı Kanunla ilgili yer alan tekliflerin hepsi geri çekilmiş ve çıkartılmış. Okuyup, dikkate alan, yararlanan herkese teşekkürler. https://t.co/8Itm3khtrL
— Yaman Akdeniz (@cyberrights) June 4, 2025
Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Yaman Akdeniz ‘düzenleme’yi X‘ten ‘AYM’nin iptal ettiği maddenin daha da sorunlu bir sürümü’ diye eleştirmiş ve eklemişti: “Sansür şahane, gerisi bahane.”
Teklifin 23, 24 ve 25’inci maddeleri iptal edilen maddeyle ilgiliydi. ‘Yeni düzenleme’ye ilişkin teklif paketten çıkartıldı.
Söz konusu madde Şubat 2014’ten itibaren kişilik haklarının korunması gerekçesi ve sulh ceza hakimlikleri aracılığıyla binlerce haber ve sosyal medya içeriğinin erişime engellenmesi, 2020 sonrasında da yayından çıkartılması için kullanıldı; dolayısıyla kamusal tartışmaları bastırma, eleştirel haberlere erişimi engelleme ve yayından çıkartma gibi yaptırımlarla, ifade ve basın özgürlüğüne karşı bir araç haline geldi.
Bu süreçte, İfade Özgürlüğü Derneği’nin (İFÖD) EngelliWeb verilerine göre 35 bin 23 haber erişime engellendi, 29 bin 253 içerik yayından kaldırıldı ya da silindi.
Yasa hükmünden en çok faydalananlar arasında üst düzey kamu görevlileri, hükümete yakın kuruluşlar ve iş insanları yer aldı. Kararların önemli bir kısmı Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, oğlu Bilal Erdoğan, damadı Berat Albayrak, eski ulaştırma bakanı Adil Karaismailoğlu ve hükümete yakın bazı iş insanlarının başvurusu üzerine verildi.
Ayrıca, kamu kurumları ve hükümete yakın vakıflar da bu maddeyi sıklıkla kullandı. Bu kişiler ve kurumlar, incinen itibar, onur ve haysiyetlerinin korunması iddiasıyla binlerce haberin erişime engellenmesini ve yayından kaldırılmasını talep etti; sulh ceza hakimlikleri de bu talepleri büyük oranda karbon kopya kararlar ve genel geçer ifadelerle kabul etti.
2017’den bu yana sulh ceza hakimlikleri, AYM’nin bağlayıcı kararlarını göz ardı ederek kişilik hakları gerekçesiyle içeriklerin engellenmesi veya yayından çıkartılması konusunda keyfi kararlar vermeyi sürdürdüğü de yine İFÖD’ün EngelliWeb raporlarında belgelendi.
