Güneş geçtiğimiz günlerde dört güçlü güneş patlaması püskürterek uzay hava durumunda hareketli bir dönemin kapısını araladı.
ABD’nin NOAA (Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi) Uzay Hava Tahmin Merkezi, patlamaların Dünya’ya etkilerinin önümüzdeki günlerde hissedilebileceğini duyurdu.
Süreç 1 Şubat’ta UTC’yle 12:33’te X1.0 şiddetindeki patlamayla başladı. Yaklaşık 11 saat sonra 23:37’de X8.1 şiddetinde devasa bir patlama daha meydana geldi. Hareketlilik, 2 Şubat’ta X2.8 ve X1.6 şiddetinde iki patlamayla daha devam etti.
X8.1, en güçlü 19’uncu patlama oldu
Güneş patlamaları arasında ‘X sınıfı’ olanlar, Güneş’in üretebileceği en güçlü sınıfa ait kabul ediliyor. X8.1 şiddetindeki patlama, Ekim 2024’ten bu yana kaydedilen en güçlü patlama. Bu, tarihe bakıldığındaysa en güçlü 19’uncu patlama.
Dünya’ya etkileri ne olabilir?
Patlamaların tamamı, Güneş’in yüzeyinde yeni beliren ve ‘RGN 4366’ olarak adlandırılan güneş lekesi grubundan kaynaklandı. Grubun Dünya’ya dönük konumu, önümüzdeki günlerde yüksek enerjili parçacık olayları ve Koronal Kütle Atımı (CME) ihtimalini artırıyor.
Koronal Kütle Atımları, Güneş’ten fışkıran devasa plazma bulutları. Bu bulutlar, Dünya’nın manyetik alanıyla etkileşime girdiğinde iki temel sonuca yol açabiliyor:
Görsel Şölen: Gökyüzünde büyüleyici kutup ışıkları (aurora) oluşmasına neden oluyor.
Teknolojik Riskler: Uyduların işleyişini bozabiliyor, güç şebekelerinde dalgalanmalara neden oluyor ve iletişim teknolojilerini kesintiye uğratabiliyor.
Güneş 11 yıllık döngüsünün en aktif evresini geride bıraksa da bilim insanları, 2030 civarında başlayacak yeni döngüye kadar bu tür ‘heyecan verici’ olayların sürebileceğini söylüyor.
UTC nedir?
UTC (Eş Güdümlü Evrensel Zaman), havacılık, uzay araştırmaları ve bilimsel verilerde kullanılan ‘0’ saatidir.
Uzaydaki bir patlama tüm dünyayı etkiliyor fakat her ülke kendi yerel saatini kullansaydı bu, bilim insanları arasında büyük bir karmaşaya yol açardı.
Karışıklığı önlemek için UTC saati referans alınıyor.
