Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Azerbaycan dönüşü uçakta konuştu: “Türkiye ile Azerbaycan arasında ayrılık arayanlar beyhude bir çabanın içerisindedir.”
Türkiye ve Azerbaycan ilişkileri son dönemde Azerbaycan’da ‘okullarda başörtüsü yasağı’ nedeniyle geriliyordu. Süreç boyunca kardeşlik mesajı veren Erdoğan dün (8 Kasım) 2020’deki ‘Karabağ zaferi’nin altıncı yılını kutlamak için Azerbaycan’ı ziyaret etti.
Cumhurbaşkanı yurda dönerken ziyareti uçakta değerlendirip “Aramızdaki muhabbete, dayanışmaya ve kardeşliğe Allah’ın izniyle kimse gölge düşüremez” dedi.
Erdoğan’ın açıklaması şöyle:
* Türkiye ve Azerbaycan olarak bizler sevinçte de kederde de tek yürek, tek bilek olan, her türlü zorluğa birlikte göğüs geren iki kardeş devletiz. Aramızdaki muhabbete, dayanışmaya ve kardeşliğe Allah’ın izniyle kimse gölge düşüremez. Bugünkü ziyaretimizde bu gerçeği bir kez daha tüm dünyaya gösterdik. Ziyaretimizin Türkiye-Azerbaycan kardeşliği ve dayanışması için hayırlara vesile olmasını diliyor, nazik ev sahipliği için İlham kardeşime bir kez daha teşekkür ediyorum.
* Karabağ’daki anmada her zaman söylediğimiz gibi ‘bir millet, iki devlet’ anlayışıyla ilişkilerine yön veren iki güçlü devletin dayanışması vardı. İlham Aliyev kardeşimle samimi bir şekilde kucaklaştık, hasret giderdik. Türkiye ile Azerbaycan arasında ayrılık arayanlar beyhude bir çabanın içerisindedir. Türkiye ile Azerbaycan arasında tam bir dayanışma, kader ortaklığı ve kardeşlik hukuku vardır.
* Bölgemizde ve dünyada Türk’ün güçlü sesini diğer kardeşlerimizle birlikte yükseltecek ve müreffeh geleceği birlikte inşa edeceğiz. Bizim aramıza mesafe koymaya çalışanlar milletlerimizin birbirine olan muhabbetini, tarihi bağlarını ve sarsılmaz iradesini hesaba katmıyor. Türkiye ve Azerbaycan inşallah bundan sonra da bölgesinin huzuru, istikrarı ve refahı için omuz omuza yürümeye devam edecektir. Bu birlikteliğin her şeyden önce birilerini rahatsız ettiği biliniyor.
* Türkiye, Azerbaycan ve diğer Türk devletlerinin birlikte hareket ettiğinde, hangi adımları atabildiğini görmek için tarihe bakmak yeterlidir. Biz farklı devletleriz. Bütün bunlarla beraber farklı kurumsal yapılara sahibiz. Ama aynı zamanda, kardeşlik harcıyla birbirimize sıkı sıkıya bağlıyız. Bu harç bizleri ayakta tutan, güçlü kılan en önemli unsurdur. Bu kardeşlik ortak tarihimizin, ortak kültürümüzün ve gelecek nesillere bırakacağımız büyük mirasın en sağlam teminatlarından biridir. Bunu yıpratmadan bizi yıkamayacaklarını anlayanlar, birliğimizi ve beraberliğimizi zedelemeye çalışabilir. Özellikle bu tür oyunlara karşı dikkatli olmalı, uyanık davranmalıyız.
* Dezenformasyona itibar etmemeli ve her meselede doğrudan, samimi ve açık iletişim kanallarını işletmeliyiz. Ankara’da Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi’nde de konuya ‘Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa, gayrılığa, ihtilafa yer yoktur. Hepimiz biriz, beraberiz. ezelden ebede kadar inşallah kardeşiz’ diyerek özellikle vurgu yaptım. Çünkü bize ayrılık değil, birlik yaraşır, beraberlik yaraşır.
Ne olmuştu?
Azerbaycan hükümeti, 21 Eylül’de yayınladığı yönetmelikle devlete ait ortaokullarda formasının bütünlüğünü bozan ve laiklik ilkesiyle bağdaşmayan kıyafetleri yasakladı.
Yönetmelikte ‘başörtüsü’ sözcüğü geçmiyor, herhangi bir dini kıyafete de doğrudan değinilmiyor. Ancak bazı medya kuruluşları ve din adamları, değişikliği okullarda başörtüsünün yasaklanmasına yordu. Tartışma daha sonra Türkiye ve İran’a da sıçradı; Azerbaycan hükümetine eleştiriler yöneltildi.
Aliyev’in liderliğindeki Yeni Azerbaycan Partisi (YAP) Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral ve bazı AKP milletvekillerinin ifadeleri üzerine 13 Ekim’de şöyle tepki gösterdi:
“Son dönemde Azerbaycan’a yönelik bu bilgi kampanyasının daha agresif, sistemli ve açıkça iftira niteliği kazanması; özellikle de Türkiye cumhurbaşkanı başdanışmanı statüsünü taşıyan bir kişinin ve iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi milletvekillerinin böyle bir kampanyaya katılması, konuya açıkça tepki göstermemizi zorunlu kılmaktadır.”
20 Ekim’de Azerbaycan, Türkiyeli yedi kişi hakkında ‘anayasal düzenin zorla değiştirilmesine yönelik çağrılarda bulunmak’ ve ‘dini nefret ve düşmanlığı körüklemek’ suçlamasıyla yakalama kararı çıkardığını duyurdu. 31 Türk vatandaşı da ‘istenmeyen kişi’ ilan edildi.
20 Ekim’de Middle East Eye’da Ragıp Soylu imzasıyla yayınlanan haberde ‘başörtüsü yasağı’na ilişkin sözleri nedeniyle Azerbaycan yönetiminin Saral’ın görevden alınmasını istediği öne sürüldü.
Gazeteci Talat Atilla’nın telefonla ulaştığı Saral’sa ”Sayın cumhurbaşkanımız göreve getirdi, kendisinin talimatıyla ayrıldım. Kimseye kırgınlığım yok” dedi.
26 Ekim’de Saral X hesabından istifa ettiğini duyurdu.
Aliyev, 30 Ekim’de Ankara’daki Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) 13’üncü zirvesine ‘yoğun takvimi’ nedeniyle katılmamıştı. Bakü’yü zirvede Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov temsil etmişti.
