Araştırmacılara göre süs eşyası, balıkçılık, kereste ve moda endüstrisi gibi birçok nedenle en az 100 bin canlı türü küresel ticarete konu oluyor.
Araştırmacılara göre vahşi yaşam ticaretinde alınıp satılan hayvan ve bitki sayısı tahmin edilenin en az iki katı.
The Guardian’ın aktardığına göre Science Advances’ta yayınlanan bir çalışma, küresel vahşi yaşam ticaretine dair mevcut tahminlerin bir hayli iyimser olduğunu ortaya koydu.
Araştırmalara göre son dönemde internetten tek tıkla örümcek yumurtası postalayan ya da sürüngenleri uçakla kaçıran satıcıların sayısı giderek artıyor.
‘‘Ticaretin biçimi epey değişti. Denetim yapmadığımız sürece kontrole alamayız’’ diyen University of Melbourne’da profesör Alice Hughes şöyle ekledi: ‘‘Hem evcil hayvan ticaretini hem de süs amaçlı ticareti kapsayan çağdaş ticaretin boyutunu hakikaten göremiyoruz. Türler için ciddi bir risk söz konusu.’’
ABD merkezli kar amacı gütmeyen kuruluş Center for Biological Diversity, yarasa gibi hayvanları dekor olarak satın alan tüketicilerin bu türleri tehlikeye attığı konusunda uyarıyor.
Bu eğilim daha çok Cadılar Bayramı veya yılbaşı hediyesi olarak gotik ve ürkütücü süslemeler arayan Amerikalı tüketiciler arasında görülüyor.
Vahşi yaşam ticaretini inceleyen çalışmada küresel olarak kullanımda ya da alınıp satılan 107 bin 356 canlı türü saptandı. Bu sayı yaklaşık 50 bin sanılıyordu.
Vahşi yaşam ticareti, balıkçılık ve kereste ticaretinin yanısıra moda sektörünü ve türlerin süs eşyası olarak satılmasını da kapsıyor. Araştırmacılara göre bazı türlerin yok oluşa sürüklenmesi muhtemel.
Aralık 2022’de yaklaşık 200 ülke doğa tahribatını sona erdirmek amacıyla vahşi yaşam türlerinin ticaretini ‘sürdürülebilir, güvenli ve yasal’ kılmayı kabul etmişti.
Gelgelelim bu hedef vahşi yaşam ticaretindeki veri eksikliği nedeniyle sekteye uğramış görünüyor.
Hughes’a göre ülkelerin başarısını sınamak için kullanılan gösterge yalnızca balık stoklarını içeriyor. Bu da ticareti yapılan türlerin yüzde 3’üne denk geliyor.
Uzmanlar daha sistematik bir veri toplama ve paylaşım sistemine ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.
Vahşi yaşamı koruma savunucusu Chris Shepherd, ticarete sürekli yeni türlerin dahil edildiğini söylüyor:
‘‘Bilhassa evcil hayvan olarak ticareti yapılan vahşi hayvanlara talep hızla artıyor. Fakat bu ticaret birçok canlı türünü yok oluşa sürüklüyor. Ticareti daha iyi takip edecek denetim mekanizmalarının devreye sokulması çok önemli.’’
