Türk Deniz Araştırmaları Vakfı’nın (TÜDAV) Gökçeada ile Yunanistan’ın Semadirek Adası arasında yürüttüğü araştırmada, Türkiye karasularında 70 ila 120 metre derinlikte Ege Denizi’ndeki şimdiye kadarki en büyük mercan ormanı keşfedildi.
Türkiye İş Bankası’nın desteğiyle yürütülen araştırmada Ege Denizi’ndeki mercan ormanları ‘R/V TÜDAV-Maru’ adlı araştırma gemisiyle, su altı robotları ve uzaktan kumandalı görüntüleme sistemleriyle incelendi.
Ege Denizi'ndeki en büyük mercan ormanı bulunduhttps://t.co/uToEQLKgZn pic.twitter.com/PqboSN0YZb
— Diken (@DikenComTr) August 4, 2026
TÜDAV Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk, Gökçeada ile Semadirek arasındaki bölgede daha önce bilinmeyen büyük bir mercan ormanına ulaştıklarını duyurdu.
Mercan topluluklarının yaklaşık 70 metre derinlikte başladığını, 120 metreye indiğini belirten Öztürk şunları söyledi:
“Bu alan, büyük bir biyolojik çeşitliliğe ev sahipliği yapıyor. Aynı zamanda bölgede önemli miktarda kalsiyum karbonat birikimi bulunuyor.
Ege Denizi’nde, daha önce ne Türkiye ne de Yunanistan kıyılarında bu büyüklükte bir mercan ormanı keşfedilmişti.”
Araştırmacı elde ettikleri ilk bulgulara göre mercan ormanının daha derin alanlara ve uluslararası sulara doğru uzanabileceğini belirtti:
“Şu anda keşfettiğimiz alan Türkiye kara suları içinde bulunuyor ancak mercan ormanının sınırlarını henüz tam olarak belirleyemedik.
200-300 metre derinliğe kadar devam etme ihtimali var. Bunun için araştırmalarımız sürecek. Gemimiz de halen bölgede çalışmalarını sürdürüyor.”
‘Keşfedilenler yumuşak mercan türü’
Keşfedilen mercanların sert mercanlardan farklı olarak ‘gorgon’ olarak adlandırılan yumuşak mercan türlerinden oluştuğunu belirten Öztürk, bunların arasında Akdeniz’de nadir görülen ve daha çok Batı Akdeniz’de yayılan türlerin de bulunduğunu söyledi:
* Türkiye’de daha önce mercanlarla ilgili çalışmalar genellikle 30-40 metre, en fazla 50 metre derinlikte yürütülüyordu. Bu büyüklükte ve kilometrelerce devam eden bir mercan ormanı, Türkiye denizlerinde daha önce bilinmiyordu.
* Bu sadece Türkiye için değil, Ege Denizi açısından da ilk keşif niteliğinde. Yunanistan kıyılarında da bu büyüklükte bir mercan ormanına ilişkin kayıt bulunmuyor.
* Bu alanın zaman içinde koruma altına alınması gerekiyor ancak bunun için öncelikle sınırlarının, derinliğinin ve ne kadar geniş bir alana yayıldığının belirlenmesi lazım. Bu keşif, Ege Denizi’nin biyolojik çeşitlilik açısından ne kadar zengin olduğunun bir göstergesi.
* Yeni türlerin bulunup bulunmadığını, yapılacak ayrıntılı incelemelerin ardından anlayacağız. Bölgede kalsiyum karbonat birikimleri ve fay kırıkları da bulunuyor. Çalışmaların sonunda çok sayıda bilimsel verinin ortaya çıkacağını düşünüyoruz.
‘Türkiye’nin en derin mercan kayıtları’
İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi’nden Doç. Dr. Onur Gönülal da şu bilgileri verdi:
“Su altı aracımızla yaklaşık 88 metre derinliğe indik. Daha sonraki çalışmalarda 98 metreye kadar ulaştık. Bu derinliklerdeki mercan ve koralijen topluluklarını ayrıntılı şekilde görüntüledik.
Türkiye’nin en derin mercan kayıtları arasında yer alabilecek görüntüler elde ettik. Bildiğimiz mercan ormanlarını su altı aracıyla inceleme ve kayıt altına alma fırsatı bulduk.”
Gönülal görüntüler ve verilerin, bölgedeki mercan topluluklarının yapısının, biyolojik çeşitliliğinin ve yayılım alanının belirlenmesine katkı sağlayacağını vurguladı.
