İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, genel seçimlerin ardından istişarelerin neticesinde hükümeti kurma yetkisini başbakan Binyamin Netanyahu’nun rakibi Gadi Eisenkot’a verdi. Eisenkot’un koalisyon hükümeti kurmak için 28 günü var.
Cumhurbaşkanlığı sözcüsünün açıklamasına göre Herzog kararını cumartesi akşamı Eisenkot’a iletti, pazar düzenlenecek bir törenle görevi resmen teslim edecek.
Herzog 27 Ekim’deki genel seçimlerde hiçbir tarafın çoğunluğu sağlayamaması üzerine hükümeti kurma fırsatını kime vereceğine karar vermek için bu hafta tüm siyasi partilerle görüşmüştü.
Eisenkot 120 milletvekilinden 67’sini alırken, Netanyahu bloku ancak 46 milletvekilinin desteğini alabildi. Ultra-Ortodoks grup Birleşik Tevrat Yahudiliği partisinin yedi sandalyesinden dördünü elinde tutan Degel HaTorah partisi, ne Netanyahu’yu ne de Eisenkot’u tavsiye edeceğini açıklamıştı.
‘Temel Yasa’ uyarınca yetkiyi aldıktan sonra hükümet kurabilmek için Eisenkot’un 28 günü olacak, ihtiyaç olması halinde 14 gün ek süre tanınacak.
Arap partileri kilidi açmıştı
1999’dan beri en yüksek katılımın sağlandığı seçimlerde Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku 53 sandalye kazandı. Eski genelkurmay başkanı Eisenkot öncülüğündeki ‘muhalif’ blok 48 sandalyede kaldı.
İsrail’deki Arap partileriyse rekor niteliğinde bir sonuçla 19 sandalye kazanarak meclis aritmetiğinde kilit bir konuma ulaştı.
Hadash, Taal ve Balad’dan oluşan Ortak Liste ittifakı 11, Birleşik Arap Listesi de (Raam Partisi) sekiz sandalye elde etti.
Ortak Liste ittifakı, 5 Kasım’da hükümeti kurma görevi için ‘muhalif’ blok lideri Gadi Eisenkot’u önereceğini açıklamıştı. Daha önce sekiz sandalyeli Arap partisi Raam da Eisenkot’u tavsiye edeceğini duyumuştu.
Filistinlileri temsil eden partilerden Taal’in lideri Ahmed Tıybi, seçimlerin ardından ”Arap partileri sayesinde Netanyahu’nun hükümet kurması engellendi” diyerek şöyle eklemişti:
”Itamar Ben-Gvir bir daha Ulusal Güvenlik Bakanı olamayacak, (Bezalel) Smotrich de aynı şekilde. Bunlar, siyasi bir bilgelikle ve büyük bir sorumlulukla hareket eden bilinçli Arap toplumumuzun elde ettiği başarılardır.”
‘Vatana ihanet’
Ortak Liste İsrail’in Filistinlilere muamelesini sık sık eleştiriyor ve kendisini ‘ırkçı Siyonist uzlaşıya karşı gerçek bir demokratik alternatif’ diye niteliyor.
Gelgelelim bu duruşun Eisenkot blokuyla nasıl uzlaşacağı belirsiz. 66 yaşındaki Eisenkot Arap partileriyle ancak belirli koşullarda koalisyon kurabileceklerini söylemişti: İsrail’in Yahudi devleti olduğunu kabul edecekler, zorunlu askerliği destekleyecekler, Hamas’ı terör örgütü sayıp kınayacaklar.
Netanyahu ve partisi Likud, ‘muhalif’ blokun Arap partileriyle olası bir işbirliğine yanaşmasının ‘vatana ihanet niteliğinde’ ve ‘İsrail için tehlikeli’ olacağını söylemişti.
Netanyahu ayrıca Arap partilerinin ‘dış güçler’ yardımıyla seçimde hile yaptığını defaatle iddia etti. İsrail polisiyse iddiayı kanıtlar bir bulguya rastlamadığını bildirdi.
Bazı İsrailliler de Netanyahu’yla hemfikir. Öyle ki geçen pazar onlarca kişi Eisenkot’un evinin önünde olası bir koalisyon ihtimaline karşı protesto düzenledi.
