ABD senatosunda bütçe planı: B94 nükleer bomba

ABD senatosu ödenekler komitesinin 2027 mali yılı bütçe taslağında, ‘B94’ adlı nükleer bomba için 77,1 milyon dolar (yaklaşık 4 milyar lira) önerildi.

‘B83’ adlı nükleer bomba. Fotoğraflar: Wikimedia Commons

Soğuk Savaş (1947-1991) bittiğinden beri ilk kez senatonun bütçe taslağında tamamen yeni bir nükleer bombaya kaynak ayrıldı.

The Cradle’ın aktardığına göre ‘B94’ adı, Enerji Bakanlığı ve bazı federal kurumların 2027 mali yılı bütçesini kapsayan yasa tasarısına eşlik eden komite raporunda yer aldı.

Tasarıda ‘B94’ için 77 milyon 108 bin dolar (yaklaşık 4 milyar lira) ek kaynak öngörülüyor. Fakat silahın tasarımı, kapasitesi veya geliştirme takvimine ilişkin bilgi verilmiyor.

Belgeyi ilk fark eden, Amerikan Bilim İnsanları Federasyonu’nda araştırma danışmanı ve Maryland Üniversitesi’nde doktora öğrencisi Eliana Johns oldu.

Nükleer silah uzmanı Jeffrey Lewis de sosyal medya paylaşımıyla adlandırmaya dikkat çekti: ”RNEP’in (nükleer sığınak delici) geri dönüşünü görecek kadar çok yaşadım.”

Breaking Defense’e konuşan Carnegie Uluslararası Barış Vakfı Nükleer Politika Programı’nın eş direktörü James Acton, B94 için ‘yepyeni bir kapasite’ dedi. Acton’a göre ‘B94’, derine gömülü hedefleri imha edebilecek serbest düşüşlü bir bombaya benziyor.

Acton, bu bilgi doğruysa, silahın muhtemelen ‘B83’ün yerini alacağı görüşüne katıldı.

ABD İran’daki derine gömülü üç nükleer tesise (Fordo, Natanz ve İsfahan) ilk olarak 22 Haziran 2025’te hava saldırısı düzenlemişti.

Trump’ın son hedefiyse İran’da toplam derinliği 600 metreye kadar ulaşabilen Kazma Dağı.

B94 hangi silah için kullanılacak?

ABD’de uçaktan bırakılan nükleer bombalar ‘B’, füze savaş başlıklarıysa ‘W’ harfiyle adlandırılıyor.

Ortak numaralandırma sisteminde ‘B94’ten önce, Trident II füzeleri için geliştirilen ‘W93’ savaş başlığı var.

Tamamen yeni bir numara verilen son bomba ‘B90’ın geliştirilmesi 1991’de durdurulmuştu. ‘B94’ün hangi bombayı tanımladığı henüz bilinmiyor.

‘B90’ nükleer bomba.

The War Zone’un (TWZ) haberine göre en güçlü olasılık, 2022’den bu yana derin yeraltı tesislerini vurmak üzere geliştirilen Havadan Atılan Nükleer Caydırıcı Sistem (NDS-A).

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA), bu yılın başlarında NDS-A’nın korunaklı ve derine gömülü hedeflere karşı ek nükleer seçenekler sunacağını belirtmişti. Kuruma göre program hızla ilerliyordu ve ABD uygun gördüğü vakit ayrıntılar açıklanacaktı.

Mevcut sığınak delici bombaların yerini alabilir

ABD envanterindeki ‘B61-11’, çok derindeki hedefleri vurmak için tasarlandı. Azami patlama gücü 340–400 kiloton, envanterdeki sayısıysa 100’ün altında.

Fakat ‘B83-1’ çok daha güçlü: Patlama gücü yaklaşık 1,2 megatonla ‘B61-11’in üç katı civarında. Korunaklı yeraltı tesislerine karşı da kullanılabiliyor.

Yine de bu yüksek güce rağmen ‘B61-11’ gibi toprağa nüfuz edemiyor. Yüzeyde patladığı için derindeki hedeflere karşı etkisi yalnızca patlama gücüne dayanıyor.

ABD’nin yeni bir nükleer sığınak delici geliştirmek için yürüttüğü RNEP programı 2005’te iptal edilmişti.

‘B94’ün, NDS-A olması durumunda ‘B61-11’in mi yoksa ‘B83-1’in mi yerini alacağı bilinmiyor.

Tasarımı paylaşılmayan silahın, geçmiş projelerden ya da mevcut bombaların patlama gücü ve hassas güdüm özelliklerinden ne ölçüde yararlanacağı da belirsiz.