İran Devrim Muhafızları Hürmüz Boğazı’nı deniz trafiğine kapattı. Yasağı ihlal eden gemilere ‘sert müdahale yapılacak.’
ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a geniş çaplı hava harekatı başlatmış, İran’ın İsrail’e ve ABD üslerine misillemesiyle savaş bölge ülkelerine yayılmıştı.
ABD/İsrail-İran savaşının sürdüğü 1-23 Mart’ta sadece 144 gemi geçebildi. Savaş öncesindeki günlük ortalama geçiş rakamına denk geliyordu.
Devrim Muhafızları Hürmüz’den geçişinin yasaklandığını belirterek bu sabah üç farklı ülkeye ait gemilerin izinsiz geçmeye çalıştığını duyurdu.
İran’ın müdahalesiyle söz konusu gemilerin rotalarından dönmek zorunda kaldı.
ABD yönetiminden gelen “Hürmüz Boğazı açık” şeklindeki açıklamaların gerçeği yansıtmadığını vurgulayan muhafızlar, boğazın fiilen kapalı olduğunu söyledi. Açıklamaya göre izinsiz geçmeye çalışan ‘sert bir karşılık’ görecek.
Ne olmuştu?
ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran hava harekatı başlatmış, savaş, İran’ın İsrail’e ve bölge ülkelerine misillemeleriyle bölge geneline yayılmıştı.
Trump, 21 Mart’ta ‘İran’ı yok etmekte olduklarını’ belirterek ‘ateşkes istemediğini’ dile getirmişti. 22 Mart’taysa İran’a Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine açması için 48 saat verip aksi durumda enerji altyapısı vurmakla tehdit etmişti.
ABD başkanı, 23 Mart’taysa İran’la ‘düşmanlıklara kesin çözüm için’ yapıcı görüşmeler yaptıklarını, bu nedenle İran’ın enerji altyapısına tüm saldırıları beş gün ertelediğini açıklamıştı.
İranlı yetkililerse ‘ABD’yle hiçbir müzakere yapılmadığı’nı ve konunun ‘finans ve petrol piyasalarını manipüle etmek için kullanıldığı’nı söyleyerek Trump’ı yalanlamıştı.
Trump 24 Mart’ta İranlılarla aktif müzakereler yürüttüklerini belirtip onların ABD’yle bir anlaşmayı çok istediklerini öne sürmüştü: “İranlı liderlerin hepsi gitti. Kimse kiminle konuşacağını bilmiyor ama biz doğru kişilerle konuşuyoruz.”
İran Devrim Muhafızları Ordusu Hatemul Enbiya Merkez Karargahı, ABD’yle müzakere yapmayacaklarını bildirmişti.
25 Mart’ta ABD’nin Tahran’a bir aylık ateşkesi içeren 15 maddelik plan sunduğunu ortaya atılmış, İran bunu reddettiğini duyurarak ateşkes için tazminat ve Hürmüz Boğazı’nın kontrolü dahil ABD’ye beş şart koşmuştu.
