İspanya’da son yıllardaki tüm kamuoyu anketlerinde halkın çözüm beklediği sorunların başında gelen ve ülke siyasetinde depreme yol açan konut krizi aşılamıyor.
Azınlık sol koalisyon hükümeti, 23 Eylül’de Madrid’de 87 yaşındaki Mari Carmen adlı yaşlı bir kadının 70 yıldır kiracı olarak yaşadığı evden mahkeme kararı ve polis zoruyla çıkartılmasının ardından alevlenen konut krizine çözüm getiremedi.
Hükümetin 29 Eylül’deki Bakanlar Kurulu’nda kabul ettiği konut krizinin çözümüne ilişkin iki kararname, meclisteki oylamada reddedildi.
İspanya’da 2018’den bu yana iktidarda olan ve üçüncü hükümetini Kasım 2023’te Sumar adlı sol görüşlü partilerin ittifakıyla kuran Başbakan Pedro Sanchez, mevcut parlamento aritmetiğinde çoğunluğu elinde bulunduramadığından konut krizine karşı ilerleme kaydedemedi.
Sanchez’in, diğer siyasi partileri ikna edememesi nedeniyle erken seçime gitme kararı alması bekleniyor.
İktidarın büyük ortağı ve Sanchez’in liderliğini yaptığı Sosyalist İşçi Partisi’nin (PSOE) üst düzey yönetimi de İspanyol basınına mevcut durumda erken seçimin kaçınılmaz olduğunu söyledi.
İspanya’da konut krizinin nedenleri ve gelişimi
Tüm anketlerde İspanyolların ilk sorun olarak gösterdiği konut krizi, ülkede büyüyerek devam ediyor.
İspanya’da ev satın almak veya bu mümkün değilse kiralamak her geçen yıl daha da zorlaşıyor.
Yargı Genel Konseyinin son raporuna göre büyük çoğunluğu (18 bin 317) kira davaları olmak üzere 2025’te toplam 24 bin 540 tahliye gerçekleşti.
Konut krizinin İspanya’da farklı gerekçeleri bulunuyor.
Konut fiyatlarındaki yükseliş (2024’e oranla 2025’te yüzde 13 düzeyinde), konut stoğunun yüzde 14’üne denk gelecek şekilde 3,5 milyondan fazla boş konutun bulunması, her geçen yıl daha zor ve daha pahalı olan konut inşasının azalması, turistik amaçlı ev kiralamalarında artış ve sosyal konutların Avrupa Birliği ortalamasına göre çok daha düşük olması bu krizi tetikleyen başlıca faktörler.
Sivil toplum kuruluşları, konut maliyeti yükünün 6,8 milyon kişiyi etkilediğine dikkat çekiyor. Bu, İspanya nüfusunun yüzde 14,1’i demek.
Araştırmalar, en düşük gelirli hanelerin yüzde 20’sinin gelirlerinin yüzde 70’inden fazlasını kiraya harcadığı konusunda uyarıyor.
Ayrıca İspanya’da gençlerin aile evinden ayrılma yaşı 30,2 olarak gösterilirken Eurostat’ın verilerine göre Avrupa Birliği ortalaması 26,3 yaş.
Ulusal İstatistik Enstitüsü’nün (INE) nisandaki raporunda halen ebeveyniyle yaşayan 26 ve 34 yaş arası İspanyolların oranının yüzde 47,3 olduğu belirtilmişti.
Bunun ana nedeni, yüksek fiyatlar nedeniyle ev satın alamamaları veya kiralayamamaları olarak gösteriliyor.
Bu arada İspanya’da 1997-2008 yıllarında o zamanki piyasa talebinin yaklaşık iki katına denk gelen 5 milyon ev inşa edilmişti.
Basına yansıyan haberlere göre uzmanlar, “Anormallik olarak sayılabilecek, 1000 kişi başına neredeyse 14 konut inşa etmekten 1000 kişi başına ikiye düştük ki bu da başka bir anormalliktir. Oysa diğer Avrupa ülkelerinde 1000 kişi başına dört konut inşa ediliyor” yorumunda bulunuyor.
