Avrupa, Rus muhalif lider Aleksey Navalni’nin ok kurbağası zehriyle öldürüldüğünü iddia ediyor. Peş peşe gelen açıklamalardan sonra söz konusu kurbağa zehri merak konusu oldu.
Navalni, Rusya’da ‘kara para aklama ve terörizmin finansmanı’ suçlamalarıyla tutuklu yargılanıyordu. 2024 Şubat’ta üç yıl tutuklu bulunduğu hücresinde ölü bulunmuştu.
Navalni’nin eşi Yulia Navalnaya da kocasının sürekli zehirlenerek öldürüldüğünü iddia ediyordu. Navalnaya, Eylül 2025’te kaçak örneklerin iki ülkedeki analiz edildiğini ve bunların ‘kocasının öldürüldüğünü gösterdiğini’ söylemişti.
Britanya ve bazı Avrupa ülkeleri, Rus muhalefet lideri Navalni’nin zehirli ok kurbağalarında bulunan ölümcül bir toksin kullanılarak öldürüldüğünü açıkladı.
Rusya’ysa Navalni’nin ‘kurbağa zehriyle’ öldürüldüğü iddiasının uydurma olduğunu savundu.
Epibatidin nedir?
Toksikoloji uzmanı Jill Johnson’a göre epibatidin, Ekvador’da yaşayan zehirli ok kurbağasının derisinden izole edilen doğal bir nörotoksin.
BBC Rusça’ya verdiği demeçte bu toksinin morfinden ‘200 kat daha güçlü’ olduğunu söyledi.
Epibatidin, Güney Amerika’daki vahşi doğada ok kurbağalarında doğal olarak bulunabileceği gibi, laboratuvarda da üretilebilir.
Avrupa’nın açıklamasına göre esaret altındaki ok kurbağaları bu toksini üretemiyor ve bu nedenle Rusya’da doğal olarak bulunmuyor.
Epibatidin, ağrı kesici ve ağrılı iltihaplı akciğer rahatsızlıklarının giderilmesi için araştırılmış olsa da toksisitesi nedeniyle klinik olarak kullanılmıyor.
Kurbağa zehiri nasıl etki ediyor?
Johnson’a göre bu güçlü kimyasal bileşik sinir sistemindeki nikotinik reseptörlere etki eder.
Bu sinir reseptörlerini aşırı uyarması nedeniyle kas seğirmelerine, felce, nöbetlere, kalp atış hızının yavaşlamasına, solunum yetmezliğine ve nihayetinde ölüme neden olabilir.
Leeds Üniversitesi çevre toksikolojisi profesörü Alastair Hay, ‘zehirlenen herkesin boğulma sonucu öldüğünü’ söyledi.
Bir kişinin kanında bu toksinin bulunması ‘kasıtlı olarak verildiği anlamına gelir’ diye de ekledi.
Toksin nerelerde var?
Johnson, epibatidin son derece nadir olduğunu ve sadece bir coğrafi bölgede eser miktarda bulunduğunu söyledi.
Toksikoloji uzmanına göre açıklamada bahsedilen ok kurbağası, Ekvador ve Peru’ya özgü bir tür olan Anthony’nin zehirli ok kurbağası.
Kurbağalar, epibatidin üretmek için doğru besinleri yiyerek bu kimyasalı üretir ve derilerinde biriktirir. Kurbağanın beslenme şekli değişirse, epibatidin rezervleri tükenir.
Johnson, “Doğru alkaloidleri üretmek için tam olarak gerekli besinleri yiyen bir yaban kurbağasını doğru yerde bulmak neredeyse imkansız… Neredeyse.
Bu, insanları zehirlemek için inanılmaz derecede nadir bir yöntem. Bildiğim diğer epibatidin zehirlenmesi vakaları laboratuvar ortamında gerçekleşmiş ve ölümcül olmamıştır.”
