Rusya’ya Türkiye üzerinden ticaretin hızlanması Batı’yı kızdırdı. Rusya’ya mal akışını yavaşlatmak için lojistikte Türk TIR’larına yönelik tarife dışı engellerin başladığı belirtildi.
Türkiye, Ukrayna’ya 24 Şubat’ta savaş açan Rusya’yla, Batı’nın ağır yaptırımlarına karşın ticari ve ekonomik faaliyetlerini sürdürüyor. Bu nedenle Batı’nın Türkiye’ye yaptırım uygulamayı tartıştığı haberler gündemdeki yerini korurken, benzer bir uyarı ABD cephesinden gelmiş, Rus kurum ve şahıslarla iş yapan Türk şirket ve bankalarının yaptırımla karşılaşacağı vurgulanmıştı. TÜSİAD, TOBB ve MÜSİAD’a nisanda bununla ilgili bir mektup gittiği ortaya çıkmıştı. Mektubun hükümet yetkilileriyle de paylaşıldığı bildirilmişti. İş dünyasından da konuyla ilgili ‘endişe verici’ açıklamaları gelmişti.
Eylülde Financial Times (FT) gazetesi ABD ve AB’nin, Rusya’nın yaptırımlardan kaçmak için Türkiye’yi kullandığı gerekçesiyle Türkiye üzerindeki baskıyı artırmak için hazırlandığını yazmıştı.
Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’dan bugüne kadar kayda değer bir açıklama gelmezken, Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati yaptırım uyarısını görmezden gelerek, “Türk iş dünyası örgütlerine iletilen mektubun iş çevrelerimizde bir endişe yaratması anlamsızdır” demişti.
Bu kez ABD Hazine Bakanlığı’ndan yetkililer hafta başında TOBB ve DEİK’i ziyaret ederek Rusya’ya yönelik yaptırımlarla ilgili yüz yüze görüştü. Görüşmelerde ‘yaptırımlar’ vurgulandı ve delinmemesi konusunda uyarılar yapıldı.
Tarife dışı engeller
Diğer yandan, Rusya’ya mal akışını yavaşlatmak için lojistikte Türk TIR’larına yönelik tarife dışı engeller başladı.
Türkiye’nin Gürcistan ve Bulgaristan sınır kapılarında, özellikle Rusya’ya gidecek TIR’larda sıkı denetimlerin başladığı, ‘yasaklı’ listesinde olmadığı halde bazı ürünlerin geçişine izin verilmediği belirtildi.
Dünya gazetesinden Aysel Yücel’in Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) yetkililerinden aldığı bilgiye göre, özellikle Gürcistan’a girişlerde denetimlerin artarken, tarife dışı engellerle karşılaşılıyor.
Gürcistan’ın da Rusya’ya yaptırımları gündeme aldığı konuşuluyor. Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) yetkilileri de AB sınır kapılarındaki beklemelerin arttığını dile getirdi. Özellikle TIR’ların x-ray cihazlarından geçme işleminin eskiye oranla çok daha uzun sürdüğü belirtildi.
Gürcistan üzerinden Rusya’ya taşıma yapan bir nakliyeci de “Ambargo listesinde olmayan bir ürün taşıyoruz. Gürcü yetkililer, ‘Bu ambargo listesinde’ diyor. ‘O zaman listeyi bizimle paylaşın’ diyoruz. Onu da kabul etmiyorlar. Kasıtlı olarak yapıyorlar” açıklamasını yaptı. Diğer yandan, Türk TIR şoförleri Schengen vizesi almakta da zorlanıyor. Bazı iş dünyası temsilcilerine göre Batı, Türk hükümetini direkt karşısına almadan, lojistik sektörü üzerinden baskı kurarak Rusya ile ticareti engelleme yoluna gidiyor.
Denizde de işler zor
Dünya’ya konuşan kimya sektöründe faaliyet gösteren bir iş insanı “Karşı taraftan bedelini aldığım malı günlerdir Rusya’daki alıcısına gönderemiyorum. Gemi bulamıyorum. Mallar günlerdir depoda bekliyor” dedi.
Bazı armatörlerin, yaptırımlar konusunda risk almamak için bölgeye gitmediği belirtilirken, Türkiye’den Rusya’ya düzenli sefer yapan yerli armatörlük şirketlerinden Medkon’un Genel Müdürü Mahmut Işık, Rusya’ya giden transit yükleri taşırken ambargonun delinmemesi konusunda büyük bir hassasiyet gösterdiklerini vurgulayarak, “Şirketimizde bu konuyla ilgilenen iki avukatımız var. Dolayısıyla bu konuda bir sorun yaşamıyoruz” dedi.
