Dünyanın üç büyük nükleer gücünün liderleri, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi kapsamında tarihte ilk kez üçlü görüşecek.

33’üncü APEC zirvesi, 17-19 Kasım’da Çin’in Guangdong eyaletinin Şıncın kentinde düzenleniyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ‘dünya barışının sağlanması’ dahil ‘çığır açıcı nitelikte’ konuları görüşecek, demişti Çin dışişleri bakanlığı.
Şi havalimanında Trump’ı resmi törenle karşıladı, iki ülkenin milli marşları çalındı, savaş uçakları tepede vızır vızır uçtu.
New York Times’ın haberine göre Şi görev süresi boyunca ilk kez yabancı bir devlet başkanını havalimanında bizzat karşılıyordu.
Gelgelelim bazı analistlere göre zirveden beklentileri düşürmekte fayda var.
Z-Ben Advisors’ın Şangay’daki müdürü Peter Alexander, ”Şi’nin bu görüşmeden elde edeceği siyasi kazanım Trump ve Putin’i masaya oturtabilmek olacak” dedi.
Trump ve Şi, ABD başkanının siyasi bir tehdit aracı olarak kullandığı gümrük tarifelerini Çin’e uygulamasının ardından tam üç kere yüz yüze görüştü.
Karşılıklı misilleme hamleleriyle tırmanan ticaret savaşında Çin mallarına uygulanan gümrük vergisi yüzde 145’e, ABD mallarına uygulananlarsa yüzde 125’e kadar yükselmişti. Fakat Trump ve Şi, Ekim 2025’te ticari ateşkes üzerinde uzlaşınca sular durulmuştu.
Ticari ateşkes 10 Ocak 2027’de sona eriyor.
APEC zirvesinin açılışında konuşan Şi, Pekin’in korumacılığa ve tek taraflılığa karşı çıktığını yineledi, ülkelere ‘serbest ve açık ticaret’ ve ‘kapsayıcı ve dengeli kalkınma’ için çağrı yaptı.
Al Jazeera’ya konuşan Çin Renmin Üniversitesi Küresel Liderlik Okulu Dekanı Vang Ven, ”Çin’in temel beklentisi, büyük güçler arasındaki ilişkileri yeniden karşılıklı saygı ve barış çerçevesine oturtmak. Soğuk Savaş benzeri bir blok çatışmasını önlemek” dedi.
Zirvede masaya yatırılacak konular henüz netleşmese de birçok kişi nükleer silahsızlanmanın tartışılmasını umuyor.
ABD dışişleri bakanlığı, Çin’in üst düzey diplomatı Vang Yi ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun telefonda görüştüğünü ve nükleer silahsızlanma konusunun önemi konusunda mutabık kaldığını açıklamıştı.
Tabii eski ABD ulusal güvenlik yetkilisi Dennis Wilder’a göre Trump ile Şi yalnızca iki saat görüşecek, dolayısıyla mühim meseleleri müzakere etmek için zamanları kısıtlı.
Wall Street Journal’a göre Trump yönetimi, Çin’in zirveyi tartışmaya yer bırakmayan katı bir senaryoya bağlama talebine karşı çıkmıştı.
Düşünce kuruluşu RUSI’den Sari Arho Havrén, ”Çin sürprizlerden hoşlanmaz” dedi. ”Ne Trump’ın ne de Putin’in ev sahibinden rol çalmasına izin vermek ister. Şi, Ukrayna konusunda veya hazırlıklı olmadığı başka herhangi bir konuda tartışmaya çekilmek istemiyor.”