TBMM Genel Kurulu’nda Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan ‘Mekke Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin birinci maddesi kabul edildi. Anlaşmaya göre taraflardan birine yönelik silahlı saldırı üç ülkeye birden yapılmış sayılıyor.
‘Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması’nın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi’ TBMM Genel Kurulu’nda görüşülüyor.
Teklifin birinci maddesinin kabul edilmesinin ardından birleşim kapatıldı. Görüşmelere bugün (5 Kasım) 14.00’te devam edilecek.
Anlaşmayı 7 Ağustos 2026’da Mekke şehrinde Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif imzalamıştı.
20 Ekim’de Meclis’e gelen anlaşma teklifi, 27 Ekim’de TBMM Dışişleri Komisyonu’ndan geçmişti.
16 maddeden oluşan metin, üç ülke arasında savunma, güvenlik ve istihbarat iş birliğinin güçlendirilmesini öngörüyor. Anlaşmanın tartışmalı hükmüne göre taraflardan birine yönelik saldırı, üç ülkeye birden yapılmış sayılacak.
Cumhur İttifakı ve CHP’den ‘evet’ oyu
Komisyonda AKP, MHP ve CHP ‘evet’ oyu verirken Yeni Parti, DEM Parti, Yeni Yol ve İYİ Parti anlaşmaya ‘hayır’ dedi. Suudi Arabistan ve Pakistan’daki onay süreçleriyse daha önce tamamlanmıştı.
Genel Kurul’da konuşan CHP Grup Başkanı Faik Öztrak, anlaşmanın Türkiye’ye ”NATO dışında, merkezinde kendisinin yer aldığı, yeni bir bölgesel güvenlik yapısı kurma imkanı” sunduğunu savunarak anlaşmayı destekleyeceklerini söyledi.
Öztrak, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) yurt dışına gönderilmesinde Meclis’in yetkisinin korunması gerektiğini ekledi.
Öte yandan Yemen’deki İran destekli Husilerin, anlaşmanın taraflarından Suudi Arabistan’a saldırıları sürüyor. Saldırılar, TSK’nın Yemen’e gönderilip gönderilmeyeceği tartışmalarını beraberinde getirmişti.
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, 23 Ekim’de, anlaşma Meclis’te onaylandıktan sonra Suudi Arabistan’ın taleplerinin değerlendirileceğini, verilecek desteğin kapsamının da Meclis’in vereceği yetki çerçevesinde belirleneceğini söyledi:
“Katar’da olduğu gibi Suudi Arabistan’a yönelik muhtemel askeri desteğimizin temel amacı da caydırıcılığın güçlendirilmesi olacaktır. Husilerle herhangi bir çatışmaya girilmesini kesinlikle öngörmüyoruz. Önceliğimiz, bölgede yeni gerilimlerin ortaya çıkmasını önlemek, güvenlikle istikrara katkı sağlamaktır.”
‘Çekilme kısıtı’ eleştirildi
Anlaşmanın 16’ncı maddesine göre taraflar, yürürlüğe girdikten sonra 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak.
Bu süre dolduktan sonra çekilmek isteyen tarafın en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunması gerekecek. Dahası, anlaşmadan çekildikten sonra bile sürmekte olan projeler ve gizlilik yükümlülükleri sona ermeyecek.
Yeni Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, anlaşmanın Türkiye’yi Yemen’de askeri yükümlülük altına sokabileceğini savundu. İktidarın en fazla bir yıllık görev süresi kaldığını söyleyen Emir, ”Siz geçicisiniz. Siz böyle bir anlaşma yapamazsınız” dedi.
Ayrıca anlaşmayı ‘ihanet seviyesinde’ diye nitelendirerek NATO’da bile bu tür bir hüküm bulunup bulunmadığını sorguladı.
Genel Kurul bugün teklifin kalan maddelerini görüşecek. Cumhur İttifakı’nın Genel Kurul’daki çoğunluğu nedeniyle teklifin kabul edilmesi bekleniyor.
