Arkeologlara göre 8 bin yıllık antik çömlek matematik bilgisinin en eski kanıtlarından biri.
Science News’ün haberine göre Kudüs İbrani Üniversitesi’nden iki arkeologun çalışmasına göre Mezopotamya’nın kuzeyindeki eski bir kültürde yaşamış insanların çömleklere çizdiği çiçek süslemelerinin çoğunda orantılı sayıda yaprak var.
Araştırmacılar bu bulgunun insanların toprak ve mahsül bölüşümünde benzer bir anlayışla hareket ettiğini gösterdiğini savunuyor.
Milattan Önce 6200 ila 5500 arasında yaşamış Geç Neolitik Halafian halkının çömlek süslerinde ağaçlar, dallar ve çiçek bolca görülüyor.
5 Aralık 2025’te yayınlanan çalışma Halafian çömlek parçaları üstündeki bitki motiflerini listeliyor. Yosef Garfinkel bunların matematik bilgisi hakkında ipucu veren çiçekler olduğunu söylüyor.
Garfinkel ve Sarah Krulwich her çömlekte çiçeklerin dört, sekiz, 16, 32 ya da 64 yapraklı olarak çizildiğini görmüş. Araştırmacılara göre bu, ‘geometrik’ ilerleyişin ikinin kuvvetlerinden esinlendiğinin kanıtı. Yani, Halafianlılar toprak ve mahsülü eşit bölmek için bu yöntemi kullanmış olabilir.
Garfinkel, “Bu matematik bilgisinin kanıtı” diyor.
İncelenen halkın matematiği onlardan yaklaşık 1500 yıl sonra aynı bölgede yaşamış Sümerlerden farklı. Sümerler 60 tabanlı veya seksagesimal matematik kullanıyordu. Araştırmacı şöyle konuştu: “Elimizdeki, 60’lık sistemden önceki daha eski bir matematik sistemi.”
Araştırma ‘Journal of World Prehistory‘ adlı dergide yayınlandı.
