‘İklim Değişikliği Performans Endeksi (CCPI) 2027’ raporunda COP 31’in ev sahibi Türkiye 53’üncü sıraya geriledi ve performansı ‘çok düşük’ diye sınıflandırıldı.
Raporu uluslararası sivil toplum kuruluşları Germanwatch ve NewClimate Institute hazırladı. Küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 90’ından fazlasını üreten 64 ülke ve Avrupa Birliği’nin iklim politikaları incelendi.
Küresel ısınmayı 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefine tam uyumlu politikalar izleyen hiçbir ülke olmadığı için endeksin ilk üç sırası bu yıl da boş kaldı.
Dördüncü sıradaki Danimarka en başarılı ülke unvanını korudu. G20 ülkelerinin büyük çoğunluğunun zayıf performansı dikkat çekti.
G20 ülkelerinin yarısının performansı çok kötü
Euronews’ün haberine göre endekste ülkeler şu dört kategoride değerlendirildi: ‘Sera Gazı Emisyonları (yüzde 40)’, ‘Yenilenebilir Enerji (yüzde 20)’, ‘Enerji Kullanımı (yüzde 20)’ ve ‘İklim Politikası (yüzde 20)’.
Hiçbir ülke ‘çok yüksek’ genel dereceye ulaşamadığı için ilk üç basamak boş kaldı. Sıralamada Danimarkayı Litvanya, Lüksemburg, Britanya ve Fas takip etti.
Listenin 68’inci ve son sırasında İran, 67’inci sırada ABD ve 66’ncı sırada Suudi Arabistan yer aldı.
Küresel emisyonların yüzde 75’inden fazlasından sorumlu G20 ülkeleri arasında yalnızca Britanya ‘yüksek’ performans grubuna girebildi.
10 G20 üyesi genel değerlendirmede ‘çok düşük’ not aldı.
Türkiye 53’üncü sıraya geriledi
Geçen yıl 52’nci sıradaki Türkiye, bu yıl bir basamak gerileyerek 47,37 puanla 53’üncü sırada yer aldı ve genel tabloda ‘çok düşük’ performanslı ülkeler arasında kaldı.
Türkiye’nin dört ana kategorideki performans karnesi şu şekilde değerlendirildi:
- Sera gazı emisyonları: Düşük
- Yenilenebilir enerji: Orta
- Enerji kullanımı: Düşük
- İklim politikası: Çok Düşük
Güneş ve rüzgarda rekor
Yine de raporda Türkiye’nin yenilenebilir enerji kapasitesindeki hızlı artışa özel bir parantez açıldı.
Lisanssız öz tüketim projelerinin desteğiyle güneş enerjisi kurulu gücünün Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 28 GW seviyesine çıktığı ve rüzgar yatırımlarının sürdüğü belirtildi.
Ayrıca depolamalı yenilenebilir projelerine yönelik 33 GW’lık ön lisans hacmiyle Avrupa’nın en büyük portföylerinden birinin oluşturulduğu, fakat fiyat belirsizlikleri nedeniyle bunların sahada hızla yatırıma dönüşemediği ifade edildi.
Buna karşın yenilenebilir enerjideki büyümenin fosil yakıtların yerini almadığı, 2022-2025 döneminde fosil yakıtlardan üretilen elektriğin 186 TWh’den 201 TWh’ye yükseldiği vurgulandı.
Kömürün 2025’te yüzde 34 payla elektrik üretimindeki en büyük kaynak olmayı sürdürdüğüne dikkat çekildi.
Türkiye’de 2035’e kadar emisyon artışı öngörülüyor
Raporda Türkiye’nin mevcut Ulusal Katkı Beyanı’nın (NDC) 2053 net sıfır vizyonuyla uyumlu olmadığı, mutlak emisyon azaltım hedefi içermediği ve 2035’e kadar emisyon artışı öngördüğü not ediliyor.
Ayrıca Afşin Elbistan A Santrali’ne yeni ünite eklenmesine dair ÇED olumlu kararının mahkemece iptal edilmesine rağmen bakanlığın Cenal Kömür Santrali için kapasite artış süreci başlatması ve yeni uluslararası gaz tedarik anlaşmaları imzalanması çelişki olarak değerlendiriliyor.
Temmuz 2025’te yürürlüğe giren İklim Kanunu ve Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) adımı memnuniyetle karşılansa da kanunun fosil yakıtlardan çıkışı ve bağlayıcı sektörel tavanları kapsamaması zayıflık olarak nitelendiriliyor.
Yeşil Taksonomi Yönetmeliği’nde nükleer ve fosil gaz tabanlı ısıtma/soğutma faaliyetlerinin yer alması da eleştiri topluyor.
Ayrıca yeni binalarda 2 bin metre üzeri için neredeyse sıfır enerjili bina standardı zorunluluğu getirilmiş olsa da mevcut yapı stoğunda enerji kimlik belgesi zorunluluğunun fiilen uygulanmadığı ve 2030’a ertelendiği hatırlatıldı.
