AYŞEGÜL KASAP
aysegulkasap@diken.com.tr
@aysegul_kasap
Rusya’nın Ukrayna’ya başlattığı saldırılar Türkiye’yi yakından ilgilendiriyor. Çünkü Türkiye’nin birçok kalemde hem Ukrayna hem Rusya’yla ekonomik anlamda stratejik ilişkisi var.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre 2021’de Türkiye Rusya’dan 28 milyar 959 milyon dolar değerinde ürün ithal etti. Ukrayna’dan ise 4 milyar 500 milyon dolar değerinde ürün aldı. Böylece ithalatta Rusya ikinci, Ukrayna 12’inci sırada yer aldı.
Rusya, bir süredir sınırlarına askeri yığınak yaptığı Ukrayna’ya bu sabah itibariyle hem kara hem de havadan saldırı başlatmıştı. Rus ordusunun Ukrayna içlerine doğru ilerlediği de gelen bilgiler arasında. Rusya’nın işgalinden sonra Avrupa Birliği en ağır yaptırımların uygulanacağını söylemişti. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan da işgalin karşısında olduğunu belirterek uluslararası hukukun ihlal edildiğini ve bunun kabul edilemez olduğunu ifade etmişti. Cumhurbaşkanı Türkiye’nin, Ukrayna’nın siyasi birliği, egemenliği ve toprak bütünlüğüne desteğini sürdüreceğini de belirtmişti.
Buğday ithalatında lider
Turizmden, gıda ve enerjiye kadar birçok kalemde Türkiye hem Rusya hem Ukrayna’yla işbirliği içinde. Ama tüm bunların içinde ithalatta en öne çıkan başlık tarım girdileri.
Buğday ithalatında lider ülke Türkiye, sadece 2021 yılında Rusya’dan 1,8 milyar dolar değerinde 6,7 milyon ton buğday aldı.
Hububattan nükleer reaktörlere kadar ithalat
Türkiye Rusya’dan 99 kalem ithal ediyor. TÜİK’in verilerine göre 2021 yılında maliyeti 500 milyon lirayı aşan ithal ürünler şunlar:
- Hububat, 20 milyar 103 milyon 932 bin 737 lira
- Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar, yemeklik katı yağlar, hayvansal ve bitkisel mumlar, 9 milyar 339 milyon 704 bin 296 lira
- Gıda sanayiinin kalıntı ve döküntüleri, hayvanlar için hazırlanmış kaba yemler, 3 milyar 956 milyon 591 bin 601 lira
- Metal cevherleri, cüruf ve kül, 2 milyar 126 milyon 973 bin 892 lira
- Yenilen sebzeler ve bazı kök ve yumrular, 910 milyon 14 bin 377 lira
- Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler, bitümenli maddeler, mineral mumlar, 124 milyar 286 milyon 744 bin 638 lira
- İnorganik kimyasallar, kıymetli metal, radyoaktif element, metal ve izotopların organik-anorganik bileşikleri, 3 milyar 561 milyon 414 bin 755 lira
- Organik kimyasal ürünler 2 milyar 047 milyon 740 bin 797 lira
- Gübreler 1 milyar 067 milyon 837 bin 629 lira
- Plastikler ve mamülleri 4 milyar 803 milyon 437 bin 460 lira
- Kauçuk ve kaçucuktan eşya 1milyar 032 milyon 813 bin 741 lira
- Kağıt ve karton, kağıt hamurundan, kağıttan veya kartondan eşya 1 milyar 067 milyon 578 bin 830 lira
- Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar, kıymetli metaller, inciler, taklit mücevherci eşyası, metal paralar, 2 milyar 732 milyon 383 bin 550 lira
- Demir ve Çelik, 45 milyar 193 milyon 406 bin 295 lira
- Demir veya çelikten eşya 1 milyar 557 milyon 590 bin 224 lira
- Bakır ve bakırdan eşya 7 milyar 295 milyon 568 bin 907 lira
- Alüminyum ve alüminyumdan eşya, 11 milyar 142 milyon 978 bin 299 lira
- Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler, bunların aksam ve parçaları, 2 milyar 842 milyon 791 bin 733 lira
Ukrayna’dan ağaç ve plastik de ithal ediyoruz
Türkiye Ukrayna’da 89 kalem ithal ediyor. TÜİK’in verilerine göre 2021 yılında maliyeti 500 milyon lirayı aşan ithal ürünler şunlar:
- Hububat , 8 milyar 334 milyon 963 bin 810 lira
- Yağlı tohum ve meyveler, muhtelif tane, tohum ve meyveler, sanayide ve tıpta kullanılan bitkiler, saman ve kaba yem, 2 milyar 215 milyon 496 bin 889 lira
- Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar, yemeklik katı yağlar, hayvansal ve bitkisel mumlar, 632 milyon 073 bin 252 lira
- Gıda sanayiinin kalıntı ve döküntüleri, hayvanlar için hazırlanmış kaba yemler, 2 milyar 122 milyon 102 bin 039 lira
- Metal cevherleri, cüruf ve kül, 2 milyar 392 milyon 069 bin 738 lira
- Plastikler ve mamulleri 1 milyar 071 milyon 211 bin 021 lira
- Ağaç ve ahşap eşya, odun kömürü, 509 milyon 029 bin 744 lira
- Demir ve çelik 19 milyar 527 milyon 560 bin 980 lira
Doğalgazın yüzde 33,6’sı Rusya’dan
Enerji Piyasası Denetleme Kurumu (EPDK) Doğalgaz Sektör Raporu’na göre, Türkiye 2020’de doğalgaz ihtiyacının yüzde 33,6’sı Rusya’dan aldı.
Turizm için iki önemli ülke
TÜİK’in verilerine göre 2021 yılında Rusya ve Ukrayna’dan Türkiye’ye gelen turistlerin yüzde 27,3’ü Rusya ve Ukrayna vatandaşları oluyor.
Bu oran 2017’de yüzde 18,5, 2018’de yüzde 18,6 ve 2019’da yüzde 19 olarak kayıtlara geçti.
Devam eden projeler
Türkiye Müteahhitler Birliği’nin (TMB) verilerine göre, Türk müteahhitlerin Rusya’daki projelerin toplamı 21 milyar dolar, Ukrayna’dakilerinse 3 milyar dolar değerinde.
