Çin’in ‘dünyanın en büyük temel parçacık dedektörü’ çalışmaya başladı. ‘Hayalet parçacık’ olarak adlandırılan atom altı ‘nötrinoları’ tespit edecek ve işlevlerini arayacak.
Çin Bilimler Akademisi’ne (CAS) bağlı Yüksek Enerji Fiziği Enstitüsü’nün (IHEP) açıklamasına göre ülkenin güneyindeki Guangdong eyaletinde inşa edilen ‘Ciangmın Yer Altı Nötrino Gözlemevi (JUNO)’ adlı dedektör veri işlemeye başladı.
CAS’ın 2015’te yapımına başladığı JUNO ‘dünyanın en büyük temel parçacık detektörü’ olarak adlandırılıyor.
35,4 metre çapında ve 12 katlı apartman yüksekliğindeki akrilik küre biçimli dedektör, granit kaplı bir tepenin 700 metre derinine inşa edildi.
60 bin ton saf su içeren 44 metre derinliğinde bir su havuzunun ortasına yerleştirilen küreye 20 bin ton notrinöaktif sıvı ekleniyor. Dedektör, nötrinoların etkileşimleriyle birlikte kürenin içinde ortaya çıkan salınımları kaydedecek.
‘Hayalet parçacık’ arayacak
JUNO, ‘hayalet parçacık’ olarak bilinen atom altı ‘nötrino’ parçacıklarını tespit etmek ve işlevlerini aydınlatmak amacıyla bugüne dek girişilen en büyük deneysel proje.
Proje, yakınındaki Yangciang ve Tayşan nükleer enerji santrallerinden yansıyan nötrino parçacıklarının hareketlerini tespit ederek birbirlerine dönüştükleri ‘nötrino salınımı’ adı verilen fenomenin anlaşılmasını sağlayacak.
Fizikte kütlesinin bulunmadığı varsayılan nötrinolar arasında kütle alışverişleri olabileceğini ortaya koyan fenomenin incelenmesinin deneysel fizikte yeni bir boyut açması ve nötrinolara dair çok sayıda gizemi aydınlatması öngörülüyor.
JUNO, bugüne dek faaliyete geçen ilk büyük çaplı yeni nesil nötrino gözlemevi. ABD ‘Derin Yeraltı Nötrino Deneyi’ni, Japonya’ysa ‘Hyper-Kamiokande Nötrino Gözlemevi’ni’ 2027-2028 arasında faaliyete geçirmeyi planlıyor.
NASA, ‘hayalet el’i fotoğrafladı
‘Tanrı parçacığı’ teorisiyle tanınan Peter Higgs hayatını kaybetti
CERN’de büyük atılım: Evrenin gizli parçacıkları incelenecek
