Dünyanın en büyük buzdağı A23a, Britanya’nın Güney Georgia adasının sığ sularında karaya oturdu.
BBC’nin haberine göre Dünya’nın en büyük buz dağı A23a, milyonlarca penguen ve foka ev sahipliği yapan Güney Georgia adasında karaya oturdu.
Londra’nın yaklaşık iki katı büyüklüğündeki buzdağının, sıkıştığı yerde, adanın güneybatı kıyılarında parçalanmaya başlaması bekleniyor.
40 yıllık yolculuğun sonu
A23a’nın karaya oturması, 1986’da Filchner-Ronne Buz Sahanlığı’ndan kopan devasa buz kütlesiyle başlayan ve yaklaşık 40 yıl süren yolculuğun son halkasını oluşturuyor.
Uzun süre bir okyanus girdabına takılı kaldıktan sonra Aralık ayında bu girdaptan kurtulan buzdağının rotası uzun süredir izleniyor. Dikkate değer bir şekilde sağlam kalmayı başaran buzdağı, şubat ortasından bu yana yaklaşık 30 kilometre hızla seyahat ediyor.
Antarktika’da bulunan Sir David Attenborough kutup araştırma gemisinden BBC’ye Prof. Huw Griffiths şunları söyledi:
“Tüm buzdağlarının geleceği ölecekleri yönünde. A23a’nın bu kadar uzun süre dayanması ve alanının yalnızca dörtte birini kaybetmesi çok şaşırtıcı.”
Cumartesi 300 metre yüksekliğindeki buz devi, karadan yaklaşık 80 kilometre uzaklıktaki sığ kıta sahanlığına çarptı ve şu anda sıkıca yerleşmiş gibi görünüyor.
British Antarctic Survey’den Prof. Andrew Meijers’se şöyle konuştu:
“Büyük ihtimalle parçalar kopana kadar olduğu yerde kalacak. Çürümenin ilerleyen belirtilerini gösteriyor. Bir zamanlar 3 bin 900 kilometrekare büyüklüğünde olan bu alan, daha sıcak denizlere doğru hareket ederken büyük miktarda su dökerek sürekli küçülüyor. Şu anda tahmini 3 bin 234 kilometre.
Büyük, dik ve bozulmamış bir buz kutusu yerine, kenarların altında mağaralar görebilirsiniz. Alttaki buz çürümüşse, yani tuz tarafından aşınmışsa, stres altında parçalanır ve belki daha sığ bir yere sürüklenir.“
Yaban hayatı tehlikede mi?
Buzun kıta sahanlığına oturduğu yerlerde mercan, deniz salyangozu ve sünger gibi binlerce minik canlı yaşıyor.
Griffiths “Tüm evren, deniz tabanında ilerleyen devasa bir buz kütlesi tarafından yerle bir ediliyor” diyor fakat bu durumun kısa vadede türler için felaket anlamına gelse de, bölgedeki yaşam döngüsünün doğal bir parçası olduğunu söylüyor ve ekliyor:
“Bir yerde bir şeyi yok ederken, başka yerlere besin ve yiyecek sağlıyor.“
Adaların daha büyük yaratıkları için de endişeler var.
2004’te Ross Denizi adı verilen farklı bir bölgedeki bir buzdağı, penguenlerin üreme başarısını etkileyerek ölümlerde artışa yol açtı.
British Antarktika Araştırmaları’ndan Peter Fretwell, buzdağının sıkıştığı kıta sahanlığında yiyecek arayan bazı Makaroni penguenlerinin bu durumdan etkilenebileceğini söylüyor.
Buz dağı tatlı suyu eriterek tuzlu suya dönüştürüyor ve penguenlerin yediği kril (küçük bir kabuklu) de dahil olmak üzere yiyecek miktarını azaltıyor. Kuşların başka beslenme alanlarına gidebileceklerini ancak bunun onları diğer canlılarla rekabete sokacağını açıklıyor.
Diğer yandan Nisan ayında balıkçılık sezonu başladığında buzlar limanları tıkayabilir veya yelkenciliği aksatabilir. Argos Froyanes’ten Andrew Newman “A23a’le kesinlikle savaşmamız gerekecek” diyor.
Buz olmasaydı bu ekosistemlere sahip olamazdık
Şu anda Antarktika’da çalışan bilim insanları, buzdağlarının okyanus yaşamına yaptığı inanılmaz katkıları da keşfediyor.
Griffiths ve Johnston, Sir David Attenborough gemisinde çalışıyor ve ekiplerinin Antarktika’daki buzlardan Dünya’ya büyük miktarda besin akışı olduğuna inandıklarına dair kanıt topluyor.
Bilim insanları, dünyanın dört bir yanından gelen parçacıkların ve besinlerin buzun içinde hapsolduğunu ve ardından yavaş yavaş okyanusa salındığını açıklıyor.
Griffiths şöyle diyor: “Buz olmasaydı bu ekosistemlere sahip olamazdık. Bunlar dünyadaki en üretken ekosistemlerden bazılarıdır ve çok sayıda türe ve bireysel hayvana destek olur ve mavi balina gibi dünyanın en büyük hayvanlarını besler.”
A23a civarında bu besin salınımının başladığının bir işaretinin, buzdağının etrafında geniş fitoplankton çiçeklenmeleri görüldüğünde olacağını söylüyor.
Bu salınımın, buzun etrafında geniş bir yeşil hale oluşturacağı ve önümüzdeki haftalar ve aylarda uydu görüntülerinden görülebileceği belirtiliyor.
Buzdağlarının yaşam döngüsü doğal bir süreç fakat iklim değişikliği sonucu, Antarktika’nın ısınması ve daha dengesiz hale gelmesiyle daha fazla buzdağı oluşumu bekleniyor.
