COP31'de anlaşma sağlanamadı

Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nda (COP31) fosil yakıtlar nedeniyle anlaşma sağlanamadı.

Fotoğraflar: AA

Türkiye’nin başkanlığını, Avustralya’nınsa müzakere başkanlığını yürüttüğü 9 Kasım’da başlayan zirvenin 20 Kasım’da sona ermesi planlanıyordu. Temsilciler uzlaşmaya çalıştıkça zirve uzadı; tarihin en uzun COP konferansı oldu.

Zirvede bugün dördüncü bir taslak anlaşma sunuldu. Ancak metinde fosil yakıtlardan çıkış için yeni bir yol haritası sunulamadığı gerekçesiyle birçok ülke tepki gösterdi; fosil yakıtlardan çıkış AB’nin temel taleplerinden biriydi.

BBC’nin haberine göre konferansa başkanlık eden bakan Murat Kurum ülkelerin uzlaşamadığını ve taslağın kabul edilmediğini duyurdu.

“Artık söz de karar da tarafların. Biz yapacağımız her şeyi yaptık” diyen Kurum, metne dair şunları söyledi:

“Büyük çoğunlukla uzlaşının olduğu bir metindi. Metin elektrifikasyonda ilerlemeyi sağlıyor. Fosil yakıtlardan çıkış yol haritasına Dubai’deki atfı yine sürdürüyor. Oradaki yol haritasının devamını ortaya koyuyor.

Yine yenilenebilir enerjinin arttırılması noktasında okyanuslar, dağlar konusu, Paris Anlaşması’nın 1,5 derece hedefi, karbon yakalama gibi yine bu da Paris Anlaşması’na uyumlu olması kaydıyla birçok hedefi, birçok projeyi ortaya koyduk.

Tabii ki taraflar artık sonrasında karar verecek. Tarafların sonuçta kabul etmediği bir kararın çıkma ihtimali yok.” 

2023’te Dubai’de düzenlenen COP28’de enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan uzaklaşılması gerektiği ilk kez ortak bir COP metnine girmişti.

Ancak yeni taslakta bu taahhüde dolaylı atıf olduğu, fosil yakıtlardan uzaklaşmak için yeni bir stratejinin önerilmediği belirtiliyor.

‘Yeni bir taslak hazırlanmayacak’

Kurum, bir gazetecinin “Yeni bir metin görme ihtimalimiz var mı?” sorusunu şöyle yanıtladı:

“Bundan sonra yeni bir metin olmayacak. Yani zaten hani uzlaşının sağlanmadığı bir ortamda biz yeni bir metin çalışması yapmayacağız. Mevcut kararları yürüteceğiz. İlk gün, ikinci gün aldığımız kararlara baktığımızda müzakere salonları ilerlemiyor. Müzakere salonlarında karar alınmıyor. Yani alınmamasıyla birlikte de biz iklim değişikliğinin etkilerini daha da fazla yaşamaya devam ediyoruz. Eğer samimiyetten söz edeceksek, hakkaniyetten söz edeceksek birlikte gayret göstermeliyiz.

Fotoğraf: AA

Fosil yakıtlar nasıl sorun oldu?

Müzakerelerde Rusya ve Suudi Arabistan dahil petrol üreten bazı ülkeler fosil yakıtlardan hızla çıkmanın enerji güvenliğini tehlikeye atacağını savundu.

Petrol üreticisi ülkelerin, anlaşmada fosil yakıtlara atıfta bulunulmaması için yoğun baskı yaptığı ileri sürüldü.

Dördüncü taslakta kömür, doğalgaz ve petrolden çıkışla ilgili ifade yer almayınca AB başta olmak üzere çok sayıda ülke taslak anlaşmayı reddetti. Guardian’ın aktardığına göre AB adına konuşan İrlanda İklim Bakanı Darragh O’Brien petrol üreticisi ülkeleri suçladı:

“Bilimsel gerçeklere cevap vermeyen ve aslında küresel taahhütlerle gerekli eylem arasındaki uçurumu derinleştirme riski taşıyan kararı onaylamayacağız. Anlaşma fosil yakıtlardan bahsetmiyor bile.”

Britanya anlaşma taslağınının iklim kriziyle ilgili olmadığını öne sürdü. Çin ise çekincelerine rağmen taslağı kabul edeceğini söyledi.

Müzakerelerden anlaşma çıkmadığı için görüşmeler askıya alınacak. Telegraph’ın haberine göre gelecek yıl yeniden görüşme için toplanılacak.

1,5 derece hedefi ilk kez kabul edilecekti

Öte yandan Paris İklim Anlaşması’nın küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefinin tutturulamayacağı görüşmelerde kabul edildi.

Isınma 2 dereceye yaklaştıkça aşırı sıcaklık dahil iklim değişikliğinin etkileri büyük ölçüde artacak. Bu artışı tersine çevirmek için karbon uzaklaştırma teknolojisinin daha hızlı geliştirilmesi de taslakta öngörülüyordu.

Fotoğraf: AA

BBC’ye göre dünyanın en son şu anda olduğu kadar sürekli sıcak olduğu dönem yaklaşık 100 bin yıl önceydi.

Ülkelerin 2035’e kadar enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35’e çıkarması için de çağrı yapıldı.

Antalya’daki zirve COP 25’i geride bıraktı

200’e yakın ülkenin katıldığı müzakerelerin başarısızlığa uğraması jeopolitik gerilimlerin uluslararası işbirliğini zorlaştırdığının bir kanıtı.

9 Kasım’da başlayan ve 20 Kasım’da bitmesi beklenen zirve 22 Kasım itibarıyla 2019’daki İspanya’nın başkenti Madrid’de düzenlenen COP25 zirvesini geride bıraktı. BM iklim konferansları tarihinin en uzun toplantısı oldu.

13 Aralık’ta bitmesi planlanan İspanya’daki COP25 zirvesi karbon piyasalarındaki anlaşmazlık nedeniyle 44 saat daha sürmüş ve 15 Aralık’ta sona ermişti.

COP31 | Panama: Dünya petrol mafyasının esiri olmuş

Didem Eryar Ünlü: COP31’de karar taslağında fosil yakıtlardan çıkış çağrısı silindi

COP31 | Greta Thunberg: Gezegeni kimin öldürdüğünü biliyoruz