COP31 uzadı, anlaşma için müzakereler sürüyor

Birleşmiş Milletler’in (BM) dün (20 Kasım) bitmesi planlanan Antalya’daki iklim konferansı COP31, ülkeler anlaşmaya varamayınca uzadı.

COP31 Başkanı Murat Kurum ‘Bitişe yakınız ama ulaşamadık’ dedi. Fotoğraf: AA

Dün akşam geç saatlere kadar devam eden genel kurulda COP31 Başkanı Murat Kurum “Bitiş çizgisine yakınız ama daha oraya ulaşamadık” dedi.

BBC’ye göre iki hafta süren müzakereler fosil yakıtlardan çıkış ve iklim finansmanı gibi konularında düğümlenmiş görünüyor.

Fosil yakıt kaynaklı hava kirliliği, yılda 2,73 milyon kişinin ölümüne yol açıyor. 

Konferans, İran’ın ABD-İsrail saldırılarıyla şubatta başlayan savaşta Hürmüz Boğazı’nı kapatması ve bunun küresel enerji sektöründe büyük aksamaya neden olduğu bir dönemde yapılıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı’na (IEA) göre durum, geçmişte olduğu gibi fosil yakıtlara talebi daha da artırmadı.

IEA, dünyanın gördüğü en büyük enerji şokunun yenilenebilir enerjinin büyümesini hızlandırabileceğini söylüyor.

Ajansın 19 Kasım’da yayınladığı yıllık raporuna göre yenilenebilir enerjinin büyümesi artık yalnızca iklim politikalarına bağlı değil. Maliyetlerin düşmesi, enerji güvenliği, ülkelerin fosil yakıt ithalatını azaltma isteği ve elektriğe hızla artan talep de büyümeyi destekliyor.

IEA, yenilenebilir enerjinin küresel elektrik üretimindeki payının 2035’e kadar yüzde 45-50’ye çıkacağını öngörüyor. Bu, bugün yüzde 33 düzeyinde.

COP31’in eş başkanları Türkiye ve Avustralya yenilenebilir enerjideki büyümeyi 19 Kasım’daki ikinci karar taslağında tekrar tekrar vurguladı. Fakat metinden bir öncekinde bulunan fosil yakıtlar bahsinin tamamen çıkarılması büyük tepki topladı. Ayrıca karbon yakalama ve depolama teknolojilerinden söz edilmesi de eleştirildi.

Avrupa Birliği (AB) taslaktaki değişiklikle konferansın ‘bir fosil zirvesi’ne dönüşme riski taşıdığını belirtti.

Fransa ve Panama’nın liderliğinde aralarında Belçika, Fildişi Sahili, Finlandiya, Yunanistan, Guatemala ve İspanya’nın olduğu ülkeler daha güçlü iklim eylemi talep ediyor.

Panama Çevre Bakanı Juan Carlos Navarro ülkesinin fosil yakıtlardan uzaklaşmaya dair net bir taahhüt ve iklim finansmanı gibi önceliklerini yansıtmayan bir COP31 bildirisini desteklemeyeceğini belirtti.

Hafta başında yayınlanan ilk karar taslağında 120 milyar dolarlık iklim finansman hedefinden bahsedilmişti. Ancak bu, ikinci taslakta çıkarıldı.

Gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğine uyum sağlamasını kolaylaştıracak finansmanın artırılmasıysa taslakta yer buldu. Bu konuda yeni siyasi taahhütler de talep ediliyor.

COP31 başkanlığının bugün üçüncü bir taslak sunması bekleniyor. Düğümün nasıl aşılacağı ve tarafların bir karara varıp varmayacağıysa bundan sonra belli olacak.

Uzamada rekor Madrid’de

Kurum önceki gün “Tarafları ortak bir sonuç etrafında buluşturacağız. Çözüm  çıkmadan masadan kalkmayacağız” demişti. Bu sözler müzakerelerin daha da uzayabileceği yorumlarına neden oldu.

İlki 1995’te Almanya’nın başkenti Berlin’de yapılan BM iklim konferansları daha önce de planlanan takvimi aşmıştı. En büyük uzama 2019’da İspanya’nın başkenti Madrid’de yapılan COP25’te kaydedildi. 13 Aralık’ta bitmesi planlanan o zirve karbon piyasalarına ilişkin anlaşmazlık nedeniyle 44 saat daha sürmüş, 15 Aralık’ta sona ermişti.

COP31 | Panama: Dünya petrol mafyasının esiri olmuş

Didem Eryar Ünlü: COP31’de karar taslağında fosil yakıtlardan çıkış çağrısı silindi

COP31 | Greta Thunberg: Gezegeni kimin öldürdüğünü biliyoruz