Bıktıranlar ve hedefi tutturanlar
B

Bugün haftayı hafif geçirtecek havadan sudan 3 konum vardı.

Bu konularımın da birbirleriyle bir ortak yanı vardı ki, üçü de beni bıktırmıştı.

Bir de Cuma günü gazetede okuduğum bir haber bunların üzerine çiçek kondurunca…

Bugün haftayı hafif geçirtecek havadan sudan 3 konum vardı.

Bu konularımın da birbirleriyle bir ortak yanı vardı ki, üçü de beni bıktırmıştı.

Bir de Cuma günü gazetede okuduğum bir haber bunların üzerine çiçek kondurunca…

Buyurun size 4 harika konu.

Sevgili kayınvalidemin deyişi ile yine kızgın yazıyorum bu hafta.

————

1- Çakarlılar

Çakar konusunu kaç kere yazdım ve artık sayamaz oldum, ama bu gidişle daha bol bol yazacağım gibi gözüküyor.

Cezayı da bu yıl 173 bin 392 liraya çıkarmış devlet, ama buna mukabil çakarlılarda da sağlam bir “Biz paramız yok demedik ki” havası hâkim.

Yollar hâlâ çakarlı dolu.

Fotoğraf: AA

Emniyet şeridinden geliyorlar, trafiğin en beter kilitlendiği yerde edebiyle bekleyenlerin üzerine çıkıyorlar ve dakikalardır bekleyenlere birer enayi, birer eşek muamelesi yapıyorlar; kendilerine yol vermeyen ya da veremeyeni küstahça azarlıyorlar (tabii eğer dayak atmaz , sopalamaz ya da bıçaklamazlarsa).

Öyle bir araç, iki araç, üç araç da değil bunlar, manda sürüsü gibiler maşallah.

Buyurun…

 – Emniyet şeridinden tam gaz giden mi istersin?

 – Boş otoyolda UFO gibi giden mi istersin?

 – Hız limitini ya da yoldaki hayatları umursamayan konvoy mu istersin?

 – Yol vermeyenlere durup hesap soran, silah ya da sopa gösteren mi istersin?

 – Gişelerde bile sıraya girmeyip araya burun sokan mı istersin?

 – Panjurun içindeki yalancı çakarını polis görünce kapatan mı istersin?

 – Mesaisi bitmiş eve giderken etrafa salya saçan mı istersin?

 – Otomobilin sahibi bile yokken terör estiren mi istersin?

 – Dondurmacıya, manava, bijuteriye ya da kuru temizlemeciye çakarla giden mi istersin?

 – Babasının çakarlı aracıyla arkadaşlarını gezdiren mi istersin?

 – Tavanı açmış, tavandaki ışıklarla çocuğunu eğlendiren mi istersin?

Seçin, beğenin alın.

Ya da ‘maç paketi’ verelim…

 – Maça giden çakarlılar var; ‘şoför-küfür’ tek pakette.

 – Stat yolunda çift şerit çakarlı trafik, sanırsın ‘loca-çakar’ sezonluk satışta tek pakette.

Maça girerken içinde gençlerin rap müzik eşliğinde dans ettiği çakarlı Range Rover gördüm ben, o da herhalde ‘baba-çakar’ kontenjanından olmalı.

Hadi bir katkı da benden olsun, belki de sistemin gelişmesine yardımcı olabilirim, kim bilir.

Çakarları da farklı renklere ayırıp rütbelendirsinler bence; bu çok iyi bir fikir olabilir, çünkü hepsi düşündükleri aynı üstünlükte olmayabilirler bu abilerimiz ve bunu da bi’ belli etmek isteyenler olabilir bu kalabalık camialarında, öyle değil mi?

Ya da trafik ışıklarına farklı bir renk daha ekleyelim, Hamburg’da eskiden hatırlıyorum mesela, mavi ışık vardı atlar için; ama bunlar onu da takmazlar.

Çakarlı görmemek için her gün orman yolundan işe gittiğimi yazıyordum ya, artık otoyol kullanmam gereken bir çok toplantıya da gitmediğim gibi, bundan sonra maça falan da gitmeyeceğim sanırım; kimsenin umrunda olmaz eminim ama ne bileyim, yazmak istedim.

Geçenlerde Galatasaray Fenerbahçe maçına giderken şahit olduklarıma değme rezil yönetilen bir mezbahadaki sırada bile tanık olmazsınız.

Çakar bu ülkede statünün sanayi sitesinden alınabilen hali olmuş.

Pahalı araba alamayan lamba alıyor, pahalı arabası olan üstüne bir lamba takıyor; değme spor arabalarda çakar var, nerede ve neyle görevli bu beyefendiler ve hanımefendiler çok merak ediyorum.

Maserati, Porsche, Range Rover, Rolls Royce.

Yuh.

Herkes bi’ ‘Ali kıran baş kesen’, en mülayimi bile en azından diğerlerinden daha uyanık olduğu düşüncesinde zaten.

Kenara çekilenler de artık saygıdan falan değil, başını belaya sokmak istemediğinden yol verir olmuş bunlara.

Belki de karşı taraf ‘çekinilmekten’ hoşlanıyor, ne de olsa ‘en çok satan’ ruh hali bu bu aralar.

Ceza artırılıyor, denetim yapılıyor falan deniyor ama, ‘anlat anlat heyecanlı oluyor’ durumu.

Statü ve o ‘birilerini ezme ihtiyacı’ gayet yerli yerinde.

————

2- İnternet reklamları

İnternette haber sitesinden bir haber okumak ıstırap.

Video izlemek daha da beter.

Siteye girdin, daha merhaba: “Çerezlerimizi kabul ediyor musunuz?”

Kabul etmezsem içeri almıyor, kabul edersem peşime takılıyor.

Buyurun…

 – Haberi açıyorsun, ilk paragraf ekranın altında, üstü tamamen reklam, sağım solum, önüm arkam, her ama her yer reklam.

 – Köşe yazısı okumaya çalışıyorsun, paragraf başı bir reklam.

 – Haber okumaya çalışıyorsun, haber on parçaya bölünmüş, her sayfada ayrı reklam.

 – Kapatma çarpısı köşede ve minicik, ona basınca bile başka reklam.

 – Video izlemeye çalışıyorsun, devamlı lafı ve konuyu bölen başka gıcık bi’ reklam.

 – Sabah otomobilde giderken video dinleyeceksin; başında, ilerisinde, ortasında, sonrasında, nihayetinde ve kapatmasında, reklam, reklam, reklam, reklam.

 – Reklam engelleyici kuruyorsun, site “engelleyiciyi kapat” diyor.

 – Para verip abone oluyorsun, bir süre sonra “reklamsız izlemek için ek ücret” diyor.

 – Bir kere bir kahve makinesine baktım internetten almak istediğim, vazgeçtim makinesinden ve yapmasından falan, içmekten soğuttular yeminle.

 – Artık telefonun yanında bir şey konuşmaktan korkar oldu millet, ertesi gün reklam ekranında.

 – Göbeğin yok eritme yöntemleri, konuşasın yok cevap verme yöntemleri, yürüyesin yok thai-chi yürüyüşü; bitmiyor, bitmiyor, bitmiyor, bitmiyor.

Bu reklamların ortalama tıklanma oranına baktım Claude’dan, yüzde 0,06’ymış; reklam veren de bi garip.

Bunun reklam verene bir getirisi oluyor mu, reklam veren bu yaptığından memnun mu, onu da anlayamıyorum.

Oluyorsa da üzücü, olmuyorsa da düşündürücü bir durum bu.

Bir insan ya da bir marka bu kadar arsızca, bu kadar kalitesizce ve bu kadar düşüncesizce reklam verir mi ya?

Bu kadar aşırı tacizle birini bir şeye ikna edeceğini düşünenler var mı, onu da anlayamıyorum.

Bu arada bu reklamların hiçbirinde ne bir zekâ, ne bir fikir, ne de bir emek kırıntısı var, o da başka mesele.

Zorla ve bıktırarak satış mı olur arkadaş?

Zorla gösterilen şeyi zaten insanlar da sevmiyor (olmalı), zorlandığını hissettiğinde insanlar arkasına bakmadan kaçıyor (olmalı).

Ya da ben çok safım.

————

3 – Öznesiz haberler

Gazetelere ve haber sitelerine bakıyorum.

“O futbolcu yarın oynamayacak.”

Hangi futbolcu, yazmıyor.

Buyurun…

 – O havayolu artık o hizmeti vermeyecek.

 – O ilaç artık eczanelerden kalkıyor.

 – O ilde yaşayanlar dikkat.

 – Ünlü oyuncudan acı haber.

 – Yıldız isimden kötü haber.

 – Ünlü şarkıcı imajını değiştirdi, görenler tanıyamadı.

 – Dev bankadan flaş karar.

Başlıkta isim yok, paragrafta özne yok.

İsim galerinin son sayfasında ve haber önemli olmanın çok uzağında.

Kalite zaten sıfır.

Ben mesela, böyle bir haber sitesinin sahibi olmaktan utanırdım, bilmem anlatabiliyor muyum.

Ha bir de şu tarafı var:

Canım Türkçemizin rezil kullanımı.

 – Artık ifşalandı.

 – Koordineli çalıştıklarını söyledi.

 – Oluyor olacağız.

 – Möbleli ev kirası.

 – Bakan beyin koordinesinde geçen.

 – Bu baskı bizim motive kaynağımız.

 – Karakter koyacağız.

 – Hesabına bloke koydular.

 – Ortaya karakter koyduk.

 – Ufak tefek nüans farkları var.

 – Yuvarlak küre.

 – Süreç enfekte riskinde.

Eşek arısı da yetmez, yaban arısı lâzım.

Pazartesi bir gazetede şu başlık vardı:

“Kriz dizileri de vurdu. Diziler dram oldu. Yurtdışına ithal ediyorduk, şimdi can çekişiyor.”

Ört ki ölem.

“Çürük tahta oyulmaz, gübreden de duvar sıvanmaz” demiş ya.

Durumu biraz sorgulasan, bu sefer de “Herkes hak ettiğini buluyor” diyorlar.

Birisi de tersini neden düşünmez acaba?

————

4- Hedefi tutturan, hatta geçen bir başarı hikayesi

Küçüklüğümüzde Atlıspor’da parkurları Selim Çakır isminde bir beyefendi çizer ve hazırlardı.

Adamın bir amacı vardı ve pek de saklamazdı: “Öyle bir parkur kuracağım ki kimse bitiremeyecek.

Hafta sonu parkuru daha tribünden gördüğünüzde amacı anlar, parkuru gezerken ise iliklerimize kadar hissederdik müsabakanın o ‘biçimsiz zorluğu’nu.

Parkur tasarımında başarı, tam tersinden ölçülür ve ölçülmelidir aslında.

İyi bir parkurda herkes bitiş çizgisini geçebilmeli, kazananı ise at kalitesi ve biniş performansı yanında, binicinin aklı ve tekniği belirlenmelidir normal olarak; ve biraz da şans tabii ki.

Dünyanın en saygın parkur tasarımcılarından Leopoldo Palacios, zamanında parkuru atı korkutmak için değil, güvenini büyütmek için kurduğunu söylemişti mesela.

Ne kadar tatlı bir gaye, değil mi?

Selim Bey’in de ruh ikizi yok değil tabii ki tarihte.

“1932 Los Angeles Olimpiyatları’nda” diye bahsederdi babaannem…

Parkur o kadar zormuş ki, hiç bir takım üç binicisini birden fanyona ulaştıramamış o sene ve takım madalyası verilememiş o şampiyonada, iyi mi?

Ama o müsabaka bugün spor tarihinde de bir başarı diye değil, ‘bir kaza’ diye geçiyor, bu da iyi mi?

Selim Bey’i yıllar sonra bu hafta, bir gazete haberinde yine yâd ettim, rahmet diledim.

2025’te trafik cezasından 55 milyar lira bekleniyormuş, 111 milyar lira ceza kesilmiş.

2026’nın hedefi 73,3 milyar liraymış, ama daha ilk on ayda 80,2 milyar toplanmış.

2027 için çıta yaklaşık 151 milyar öngörülmüş.

Dikkatimi çeken başlık ise şuydu:

“Trafik cezası tahsilatı 10 ayda yıl sonu hedefini aştı.”

Hadi buyurun bakalım…

Tebrikler.

Bu hedefi kim koyduysa, beyefendiyi hedeflerini tutturan ve ötesini başaran bir yönetici olarak önemli bir şirketin başında görmeyi çok isterdim.

Şimdi biri bana şunu anlatsın lütfen.

Bütçesine trafik cezası geliri yazan bir devlet, gelecek yıl benim ne kadar kuralı çiğneyeceğime mi güveniyor?

Ben hız sınırına uyarsam Hazine’nin hesabı tutmayacak ve mutsuz mu olacak?

İyi vatandaş ama kötü mükellef mi oluyorum ben şimdi?

Claude’dan baktım sizin için:

Londra polisinin 1829 kuruluş talimatı:

“Suçun olmaması, polisin tam anlamıyla etkin çalıştığının en iyi kanıtı sayılacaktır.”

Avustralya’nın  2011 eyalet sayıştayı:

“Kamera kurulduktan sonraki aylarda ceza gelirinin düşmesi, sürücülerin davranış değiştirdiğinin ve kameranın iyi işe yaradığının bir kanıtıdır”.

Başarıyı nereden değerlendirdiğimize bağlı yani.

Ceza kesilmesin tabii ki demiyorum.

Hatta ‘çakarlılar’ hakkında ne düşündüğümü gayet iyi biliyorsunuz, onlara kesilen her cezanın daha da beter olması fikrindeyim.

Ama ceza bir hedef değil bir sonuç olmalı bence.

Ceza hedef olursa, ölümlerin azaldığı bir yıl da birileri çıkıp “gelir beklentimizin altında kaldı” diye hesap mı verecek birilerine?

Tersi olursa trafiğin EBITDA’sı bilançoda iyi mi gözükecek?

Oldu olacak trafiği de halka açalım ya da satalım bir yatırımcıya.

Böyle iş mi olur?

Böyle olursa eğer, kurala uyan vatandaş da muhasebe olarak bir sorun haline gelir ülkede.

Selim Bey en azından niyetini açık açık söylerdi.