Lübnan cumhurbaşkanı: İşgal altındayken bağımsızlık kutlayamayız

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, bağımsızlığın 83’üncü yıl dönümü arifesinde ‘tam bağımsızlık önündeki iki temel engel’in İsrail’in Lübnan’ı işgali ve İran’ın dış müdahalesi olduğunu söyledi.

62 yaşındaki Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn. Fotoğraf: AA

Cumhurbaşkanı Avn, Lübnan’ın bağımsızlığının 83’üncü yıl dönümü arifesinde başkent Beyrut’un kuzeyindeki Dibbiye bölgesinde düzenlenen törende konuştu.

Avn, ”Topraklarımız işgal altındayken, halkımızın tamamı evlerine dönememişken ve savaş-barış kararı henüz yalnızca devletin elinde değilken, egemenlik tesis edilmiş gibi bağımsızlık kutlayamayız” dedi.

Ayrıca ülkesinin tam bağımsızlığı önündeki iki temel engele dikkat çekti: İsrail’in Lübnan topraklarının bir bölümündeki işgali ve İran’daki bazı etkili çevrelerden kaynaklanan dış müdahale. Avn’a göre bu iki engel birbiriyle bağlantılı.

İsrail Lübnan’ın güneyini ‘yaşanmaz hale getirdi’

İsrail üç yıldır Lübnan’la savaşıyor.

Süreçte ülkenin güneyinin büyük bölümünü işgal ederek evleri ve altyapıyı uzmanlara göre ‘kasıt güderek’ yaşanmaz hale getirdi.

İsrail ordusu, ateşkese ve çerçeve anlaşmaya rağmen Lübnan’ın güneyine karadan ve havadan saldırmayı sürdürüyor.

İsrail ordusu ayrıca Lübnan’ın güneyinde işgal altında tuttuğu bölgelerde sık sık kontrol noktası kurarak zeytin hasadını kısıtlıyor.

”(İsrail) Bütün ekosistemi mahvediyor” dedi Al Jazeera’ya konuşan antropolog Münire Hayyat, ”kuraklık ve çölleşme riskini artırıyorlar, esasen bölgedeki toprağın hayata tutunmasına ket vuruyorlar.”


İsrail Lübnan’da ‘bütün ekosistemi mahvediyor’: Buğday tarlaları hedefte


Sözde ateşkes

İsrail 2023’ten bu yana Lübnan’ın güneyindeki geniş bir bölgeyi ‘beyaz fosfor’ gibi kimyasallar da kullanarak hedef alıyor. Analistlere ve bölge halkına göre İsrail’in amacı, toprağı verimsiz ya da yaşanmaz hale getirmek.

2024’te Fransa’nın ve ABD’nin arabuluculuğuyla ateşkes sağlanmıştı, ama İsrail Lübnan’a saldırmayı hiç bırakmadı. Dahası 2 Mart’ta Lübnan’daki savaşı iyice tırmandırdı.

Lübnan merkezli Hizbullah, dönemin İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney suikastından iki gün sonra İsrail’e saldırmıştı. Örgüte göre bu saldırı İsrail’in alışılagelmiş ateşkes ihlallerine bir yanıt niteliğindeydi.

Gelgelelim İsrail bu saldırıyı fırsat bildi, o tarihten sonra Lübnan’ın güneyinde onlarca beldeyi yeniden işgal etti ve sınırdan 10 kilometre içeriye kadar uzanan toprakları ele geçirdi.

Hizbullah’a çağrı

Avn, bağımsızlığın önündeki ikinci engel olan İran müdahalesine de değindi.

İran halkına ve medeniyetine saygı duyduklarını ve tıpkı diğer ülkelerle olduğu gibi dostluğa ve karşılıklı saygıya dayalı ilişkiler istediklerini söyledi: ”Devletler arasındaki dostluk, birine diğerinin kararlarına müdahale hakkı vermez. Kendi ülkeniz için kabul etmediğiniz şeyi, Lübnan’dan kabul etmesini istemeyin.”

İran destekli Hizbullah’ın silahlarına işaret eden Avn, ‘devlet dışındaki silahların dönemi sona erdi’ diyerek bu silahların geçmişte görevini yerine getirdiğini fakat artık hem Hizbullah’ın tabanını hem de ülkeyi tükettiğini söyledi.

Avn silahların teslim edilmesi gerektiğini vurguladı.

Hizbullah, 1975-1990 iç savaşının ardından diğer milisler silah bırakırken İsrail işgaline karşı ‘direniş’ gerekçesiyle silahlarını elinde tutan tek Lübnan örgütü. 2024’teki İsrail-Hizbullah savaşı örgütü ciddi ölçüde zayıflattı.

Kasım 2024’teki ateşkesin ardından Lübnan hükümeti Hizbullah’ı silahsızlandırma sürecini başlattı, fakat Hizbullah İsrail saldırıları ve işgal sürdükçe silah bırakmayacağını söylüyor.