ABD-İran savaşı mutbakatla sonlandı. CNN savaşın ABD’ye maliyetinin en az 40 milyar dolar (yaklaşık 1,8 trilyon lira) olduğunu öne sürdü.
ABD ve İran, savaşı sonlandırmak için 15 Haziran’da anlaştı. ABD Başkanı Donald Trump 18 Haziran’da Fransa’daki Versay Sarayı’nda, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da Tahran’daki ofisinde ‘İslamabad Mutabakatı’nı imzaladı.
Katar ve Pakistan bugün (22 Haziran), İsviçre’de ABD ile İran arasında yapılan dörtlü görüşmelerin birinci turunun olumlu geçtiğini duyurdu.
CNN’in Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin (CSIS) analizinden aktardığına göre savaşın ABD Savunma Bakanlığı’na (Pentagon) maliyeti 40 milyar dolar.
CSIS kıdemli danışmanı Mark Cancian, bu rakamın mühimmat maliyetini, imha edilen ekipmanı ve üslerdeki hasarı içerdiğini, ancak bakanlığın 2026 mali yılı bütçesinde zaten yer alan operasyonel maliyetleri kapsamadığını söyledi.
Pentagon ek finansman için 80 milyar dolarlık bir talepte bulunmuştu. Hükümete yakın bir kaynak bu talebin 20 milyar dolardan azının İran savaşından kaynaklanan acil ihtiyaçlarla ilgili olduğunu ve bölgedeki tesislerin onarımıyla ABD üslerinin maliyetlerini kapsamadığını belirtti.
‘ABD ordusunun füze stoğu eridi’
Cancian, en büyük harcamanın mühimmata yapıldığını belirtti. Örneğin, bir Tomahawk füzesinin maliyeti yaklaşık 2,5 milyon dolar. ABD savaşta bu füzelerden yaklaşık bin tane kullandı.
Askeri yetkililere göre ABD ordusu füze stoğunun büyük kısmını tüketti.
CSIS savaşın ilk 100 saatinin 3,7 milyar dolara mal olduğunu hesapladı. Çatışmaların 12’nci günündeyse toplam maliyet yaklaşık 16,5 milyar dolara ulaştı.
Savaş harcamalarının büyük bir kısmını Savunma Bakanlığı üstlendi. Savaş ayrıca İç Güvenlik ve Gaziler Bakanlığı gibi diğer kurumların da 1 milyar dolar harcamasına neden oldu.
ABD-İran anlaşması
Arabulucu Pakistan’ın başbakanı Şahbaz Şerif, 15 Haziran’da, 28 Şubat’tan bu yana savaşan ABD ve İran’ın barış anlaşmasına vardığını duyurmuştu.
İslamabad Mutabakatı adlı anlaşmayı hem İran hem ABD tarafı doğrulamıştı.
İki tarafın ‘Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonları derhal ve kalıcı olarak sona erdirdiğini ilan ettiğini’ aktaran Şerif, imzaların 19 Haziran’da İsviçre’de atılacağını açıklamıştı.
Peşinden Trump, Truth Social hesabından İran’la anlaşmanın tamamlandığını “Herkese tebrikler” diyerek duyurmuş ve şöyle yazmıştı:“Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz açılmasını, aynı zamanda ABD donanması ablukasının derhal kaldırılmasını tam olarak onaylıyorum. Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın.“
Diğer yandan İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, “Trump’ın anlaşması bizi bağlamaz, İsrail, ABD’nin bir sömürgesi (tebaası) değil” demişti
İsrailli Yedioth Ahronot gazetesi de Netanyahu’nun telefonda Trump’a “Lübnan’a ilişkin maddeler bizi bağlamaz, saldırılara devam edeceğiz” dediğini yazmıştı. Gazete, haberi adı açıklanmayan İsrailli yetkililere dayandırıyordu.
18 Haziran’da Trump Fransa’daki Versay Sarayı’nda ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da Tahran’daki ofisinde ‘İslamabad Mutabakat Zaptını’ imzaladı.
ABD ve İran, anlaşma öncesi 10-11 Haziran’da karşılıklı saldırılar düzenlemişti.
