Çin küresel arzının büyük bölümünü sağladığı bazı nadir toprak elementlerinin ABD’ye ihracatını kısıtladı.
Karar ABD Başkanı Donald Trump’ın yeni gümrük tarifelerine karşılık olarak alındı.
Buna göre samaryum, gadolinyum, terbiyum, disprosyum, lütesyum, skandiyum, itriyum ve alaşımlarının olduğu yedi kategorideki orta ve ağır nadir metaller 4 Nisan’dan itibaren kontrollü ihracat listesine alınacak.
Çinli tedarikçiler, söz konusu nadir toprak elementlerini ancak hükümet izniyle ihraç edebilecek.
Öte yandan Çin gümrük görevlileri kısıtlanan elementlerin bulunduğundan şüphelenilen sevkiyatlara el koyabilecek.
Çin, 17 grup nadir toprak elementinin yaklaşık yüzde 90’ını üretiyor. İhracat kısıtlaması getirilen elementlerin küresel arzının büyük bölümünü Çin karşılıyor.
Bu elementler silah sistemlerinden yüksek performans motorlarına, nükleer reaktörlerden elektronik ve optik donanımlara, uzay araçlarından tıbbi görüntüleme makinelerine, batarya ve yakıt hücrelerinden yarı iletken ve süper iletkenlere dek çok sayıda üründe kullanılıyor.
Pekin yönetimi 3 Aralık 2024’te de çip kısıtlamalarına karşı savunma ve silah sistemlerinde yaygın kullanılan galyum, germanyum, antimuan gibi nadir toprak elementlerinin ABD’ye ihracatını yasaklamıştı.
Ne olmuştu?
Trump 1 Şubat’ta imzaladığı kararnameyle Çin’den ithalata yüzde 10 gümrük vergisi getirdi, 4 Mart’taysa Çin’den gelen ürünlere gümrük tarifesini yüzde 20’ye yükseltti.
Trump, 2 Nisan’da da ülkeden ülkeye değişen karşılıklı gümrük tarifeleri açıkladı.
Bu kapsamda Çin’e yüzde 10 baz tarifeye ilave yüzde 24 ‘karşılıklı tarife’ olmak üzere toplam yüzde 34 ek gümrük tarifesi uygulanacak. Yeni tarifelerden yüzde 10’luk baz tarife 5 Nisan’da, yüzde 24’lük ek tarifeyse 9 Nisan’da yürürlüğe girecek.
Pekin yönetimi de Trump’ın tarife artışlarına ABD’den ithal edilen belirli ürünlere ilave gümrük tarifeleri ve ABD’li şirketlere yaptırımlarla karşılık verdi.
Yeni tarife artışlarıyla ABD’nin Çin’den ithal ürünlere uyguladığı asgari gümrük tarifesi yüzde 54’e ulaştı.
Çin karar sonrası ABD’den ithal tüm ürünlere mevcut tarifelere ek yüzde 34 gümrük vergisi getirme kararı aldı. Ek tarife 10 Nisan’dan itibaren yürürlüğe girecek.
Çin hükümeti tarife artışına ek olarak Çin’de üretim yapan 27 ABD şirketini ihracat kontrolü veya yasağı listelerine ekledi. Şirketlerden 16’sının askeri ve sivil kullanımlı ürün ihracatı yasaklandı.
Son olarak Çin Ticaret Bakanlığı, tarife artışı nedeniyle Dünya Ticaret Örgütü’nde (DTÖ) ABD aleyhine dava açtı.
