ABD’deki Colorado Üniversitesi’nin araştırmasına göre buzulların erimesi ve yerküre üzerindeki su dağılımının değişmesi nedeniyle mikro depremlerin sıklığı artıyor. Mikro depremlerin de büyük depremlere neden olabileceği düşünülüyor.
Bilim insanları aktif bir fay hattına sahip olması ve 20 bin yıl öncesine ait Son Buzul Maksimum döneminin izlerini taşıması nedeniyle Colorado’nun güneyindeki Sangre de Cristo Dağları’nı inceledi.
Buz kaybının fay hattını zamanla nasıl değiştirdiği incelenirken buzul çağında buzulların ağırlığıyla fayın yerinde tutulduğu ve buzullar eridikçe fay hattı boyunca kaymanın arttığı ortaya çıktı.
Bilim insanları, bu bulgudan yola çıkarak buzulların erimesiyle bölgedeki fay hatlarındaki deprem aktivitelerinin artabileceği sonucuna vardı.
Çalışmada yer alan üniversitenin jeoloji bölümünden Doç. Dr. Sean Gallen, araştırmayı yapabilmek için geçmişte arazinin durumuyla ilgili çeşitli modeller oluşturduklarını belirtti. Araştırmacı şunları söyledi:
“Bu modeller bize, daha fazla buz olduğunda daha fazla çökme olduğunu gösterdi. Buz mevcutken, bu yük, fayları iterek birlikte kalmasını sağlıyordu. Bu da fayın hareketini giderek zorlaştırıyordu.
Buzun erimeye başlamasıyla faylar üzerindeki baskının azaldığını gözlemledik. Buz kütlesi eridiğindeyse fay hafifçe açılıyor ve sürtünme de azalıyordu.
Bu da bize, buz kütlesinin boşalmasıyla faydaki stresin azaldığını ve böylece fayın kaymaya başlama olasılığının yükseldiğini gösterdi.
İklim değişikliği sonucu suyun dünya üzerindeki dağılımındaki değişimler fay hatlarının davranışları üzerinde etkili olabilir ve bu da depremleri etkileyebilir.”
“Kaliforniya’daki San Andreas Fayı, İstanbul’dan geçen Kuzey Anadolu Fayı’ndan çok farklı değil” diyen Gallen, bölgede su çekildiği dönemlerde fayların çalışmalarına benzer tepkiler verdiğinin ortaya çıktığını belirtti.
Bu çok küçük depremlerin önemsiz görünmesine karşın başka depremleri tetikleyebileceğini vurgulayan Gallen şöyle konuştu:
“Kariyerim boyunca öğrendiğim şeylerden biri, fay hatlarının küçük streslere karşı benim düşündüğümden daha fazla hassas olması. Eğer bir fay hattı tektonik olarak aktifse küçük değişimler, fayda büyük kaymalara yani depremlere sebep olabilir.
Özellikle buzulların eridiği bölgelerde bu gibi konulara ilgi büyüyor. Çünkü suyun depolandığı yerlerde büyük değişimler görüyoruz. Bunun anlaşılması oldukça önemli.”
