17 Şubat 2026

Avustralyalı matematikçilere göre 'sonsuz maymun teoremi' çürütüldü

Avustralya’daki bir bilimsel araştırmada ‘sonsuz zamanda maymunların, William Shakespeare’in eserlerini klavyeyle yazabileceği’ teorisinin çürütüldüğü savunuldu.

Fotoğraflar: Wikimedia

Avustralya’nın Sidney kentinde matematikçiler Stephen Woodcock ve Jay Falletta’nın yönettiği yeni bir çalışmada ‘sonsuz maymun teorisi’ sorguladı.

Araştırmacıların dayandırdığı hesaplama şöyle: Bir maymunun 30 tuşlu bir klavyede saniyede bir tuşa basarak yaklaşık 30 yıl geçirmesi. Bu hesaplamaya göre Shakespeare’in eserlerinin aynısının yazılmasının alacağı süre, ‘evrenin ömründen daha uzun olacak.’

Araştırmada şu açıklamaya yer verildi:

“Gelişmiş yazma hızları veya maymun popülasyonunda artış olsa bile, maymun emeğinin önemsiz olmayan yazılı eserler geliştirmek için uygulanabilir bir araç olması mümkün değil.”

Matematikçiler, teorinin matematiksel olarak mantık düzlemine otursa bile ‘yanıltıcı’ olduğunu savundu.

Zira araştırmaya göre maymunların Shakespeare’in oyunlarını ve şiirlerinin aynısını yazabilmesi için gerekli sürenin ‘evrenin ömründen daha uzun’ olduğu tespit edildi.

Evrenin ‘ısıl ölümü’ hesaplaması

Araştırmada kullanılan hesaplamalar, evrenin sonuyla ilgili en yaygın kabul gören ‘ısı ölümü teorisine’ dayandırıldı.

Yapılan testlerde, evrenin ‘ısıl ölümünün’ 10 üstü 100 yıla denk gelen ve 100 sıfırlı olarak bilinen bir ‘googol’ yılında gerçekleştiği varsayıldı.

Maymunların bu sürede nasıl besleneceği ya da Güneş’in birkaç milyar yıl içinde Dünya’yı yutabileceği dahil bazı bilimsel konulara kenarda tutuldu.

Sonsuz maymun teoremi

Sonsuz maymun teoremi’ inanılmaz düşük bir olasılığın bile olası hale gelebileceğini gösteren bir düşünce deneyi.

Teoremin temel iddiası şu: “Sınırsız miktarda zaman tanınırsa maymunlar, daktiloyla İngiliz şair ve yazar William Shakespeare tüm eserlerini yazabilir.”

Teorem genel olarak olasılık ve rastgelelik ilkelerini izah etmek için kullanılıyor.

Kökleri Aristoteles, Cicero, Blaise Pascal ve Jonathan Swift’in düşüncelerine dayanan teoremi Fransız matematikçi Emile Borel ve İngiliz astrofizikçi Arthur Eddington 20’inci yüzyılda istatistiksel matematiğin gizli zaman cetvelini ortaya koymak için kullandılar.

Fizikçileri diğer insanlardan ayıran beş özellik

Uzayda ‘teorilere meydan okuyan’ devasa bir yapı keşfedildi

İster inan ister inanma: Shakespeare Türkiye’de Britanya’da olduğundan popüler

Shakespeare’in hayattayken yapılan tek portresi satışa çıktı

Shakespeare’in ‘İlk Folyo’su satıldı: Özel koleksiyonlardaki 20 kopyadan biri