Vitamin ve gıda takviyelerinin bilinçsizce ve yüksek dozda kullanımı zehirlenmelere ve karaciğer yetersizliklerine yol açabilir.
61’inci Türk Pediatri Kongresi’nde konuşan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Beslenme ve Metabolizma Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Ertuğrul Kıykım, örneğin ABD’de ilaca bağlı karaciğer yetmezliklerinin yaklaşık 10 kat arttığını söyledi: “Bunun temel sebebi gıda takviyesi ürünlerindeki artış. Türkiye’de de çok ciddi oranda, üstelik kontrolsüz vitamin, gıda takviyesi tüketimi var.”
Doğal vitamin ve minerallerin biyoyararlanımı daha yüksek. Ancak yapay vitamin ve mineraller de kullanılıyor. Vitamin ve minerallerin hekim, beslenme uzmanı veya eczacı önerisiyle kullanılması önerilse de pek çok kişi farklı kanallardan ediniyor.
Sosyal medyanın vitamin ve mineral kullanımı üzerinde etkisini vurgulayan Kıykım “Çocuklara ‘Daha iyi des çalışır’ düşüncesiyle bile bunlar kullandırılıyor. Çoklu vitamin zehirlenmeleri gördük” dedi.
Sağlık Bakanlığı onayı aranmıyor
Vitamin ve minerallerin üretimi ve ruhsatı için Sağlık Bakanlığı onayı aranmıyor. Üreticilerin sunduğu belgeler üzerinden onayı Tarım ve Orman Bakanlığı veriyor. Eczanelerde, internette yüzlerce çeşitte vitamin ve mineral satılıyor.
Kıykım vitamin ve minerallerin hatalı üretiminden kaynaklanan ciddi sağlık sorunları gözlendiğini de sözlerine ekledi: “Merdiven altı ürünler var. Üretimi hiçbir denetimden geçmemiş, sadece etiketlenerek piyasaya sürülen bu ürünler ciddi sağlık sorunlarına neden oluyor.”
Vitaminlerin fazlası özellikle de yağda eriyenler (A, D, E ve K vitamini) doğrudan vitamin zehirlenmesi tablosuna neden olabiliyor.
Çok tüketilen D vitamini kandaki kalsiyum düzeyininin yükselmesine ve böbreklerde kalsiyum çökmesine neden olabiliyor. Türkiye’de de zaman zaman bebek ve çocuklarda D vitamini zehirlenmesi vakaları raporlanıyor.
Benzer şekilde suda eriyenlerden örneğin C vitamini fazlalığı, böbrek taşlarına neden oluyor. Bu nedenlerle kontrolsüz ve kendi başına vitamin kullanmaktan kaçınılmalı.
