ABD ile Ukrayna arasında kıymetli maden anlaşmasının imzalanmaya çok yakın olduğu öne sürüldü.
Associated Press’e (AP) isimlerinin açıklanmaması şartıyla konuşan üst düzey üç Ukraynalı yetkili, Kiev ve Washington’un ülkedeki nadir toprak elementlerinin geliriyle ilgili anlaştıklarını söyledi.
Ukraynalı yetkililerden biri, Kiev’in anlaşmanın imzalanmasıyla Amerikan askeri desteğinin devam etmesini umduğunu söyledi.
Bir diğer yetkili de anlaşmadaki bazı teknik detayların henüz netleştirilmediğini fakat mevcut taslakta, Washington’un Ukrayna’daki kıymetli madenlerden elde edilecek yaklaşık 500 milyar dolarlık karı, askeri yardımlar karşılığında alacağı yönündeki önerisinin yer almadığını iddia etti.
Nadir metallerin önemi
Küresel güç savaşının ‘en güçlü silahına’ dönüşen nadir elementlerin kontrolü şimdilik Çin’in elinde. Dünyadaki nadir toprak madenlerinin yüzde 40’ı Çin’in kontrolünde, toplam üretimin yüzde 70’inden sorumlu ve bu elementleri saflaştırmayı, işlemeyi en iyi bilen ülke. Bu da siyasi gücünü artırıyor.
Aralık 2024’te Çin, çeşitli kritik minerallerin ABD’ye ihracatını yasaklamıştı.
Dünyadaki nadir toprak elementi üretimi 2000’de 100 bin tonken; 2023’te neredeyse dörde katlanarak 350 bin tonu geçti:
Ukrayna büyük mineral rezervine sahip
Ukrayna çoğu Avrupa ülkesinin aksine, çok çeşitli ve büyük mineral rezervine sahip. Özellikle titanyum, lityum, uranyum ve grafit yatakları bulunuyor ve bu elementler telefondan bilgisayara, elektrikli araca, uzay ve savaş teknolojisine, bataryaya kadar pek çok endüstrinin bel kemiği.
Ne olmuştu?
Trump geçtiğimiz haftalarda ABD’nin yüz milyarlarca dolarlık yardımlarına karşılık Ukrayna’dan ülkenin nadir metallerini istemişti.
ABD başkanı “500 milyar dolar değerinde nadir toprak metallerini istedim. Onlar da bunu kabul etti. En azından artık aptal gibi hissetmiyoruz” demişti.
Trump ertesi gün önce Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le, hemen ardından Zelenski’yle telefonda görüşmüş, her iki tarafın da barış istediğini belirtmişti.
Bu telefonların ertesi günü de Zelenski kaynaklar konusunda ABD’yle görüşmeye başladıklarını duyurmuştu.
Ancak üç gün sonra Münih Güvenlik Konferansı için gittiği Almanya’da konuşan Zelenski, bakanlarına ilgili anlaşmayı imzalamama talimatı verdiğini söylemişti.
Zelenski’nin bu açıklamasından iki gün sonraysa Rusya ve ABD heyetleri Rusya-Ukrayna savaşını konuşmak için Suudi Arabistan’da bir araya gelmişti. Bu toplantı Zelenski’ye haber verilmemişti.
Türkiye ziyaretinde bu görüşmeyle ilgilenmediğini söyleyen Zelenski “Suudi Arabistan’da ABD-Rusya görüşmesi bizim için sürpriz oldu. Biz medyadan öğrendik bunu” demişti.
Trump ise görüşmenin ardından açıklamalarında önce Ukrayna’yı suçlamış, sonra Zelenski’ye ‘seçimsiz diktatör’ demişti.
