Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD Başkanı Donald Trump’ın ülkedeki nadir metaller talebini reddettiğini duyurdu.
Trump, ABD’nin Ukrayna’ya yüz milyarlarca dolarlık askeri ve diğer yardımlarına karşılık, ülkenin nadir metallerini istediğini açıkça ilan etmişti.
Askeri yardımlara ilişkin Ukrayna’ya “Bir şeyler almak zorundayız. Bu parayı ödemeye devam edemeyiz” dediğini anlatan Trump şöyle konuşmuştu: “500 milyar dolar değerinde nadir toprak elementleri istedim. Onlar da bunu kabul etti. En azından artık aptal gibi hissetmiyoruz.”
Politico’nun haberine göre müzakereler hakkında bilgi sahibi iki kişi, Zelenski’nin, askeri destek karşılığında Ukrayna’nın nadir toprak elementinin yarısını ABD’ye devretmeyi öngören anlaşma taslağını imzalamayı reddettiğini aktardı.
İsminin açıklanmasını istemeyen Ukraynalı bir yetkili şunları söyledi:
“Anlaşma henüz imzalanmadı. Taraflar ayrıntıları tartışıyor. Avukatlar, üzerinde çalışıyor. ABD, taslaklarında Ukrayna’nın maden zenginliklerinin yüzde 50’sini nasıl almak istediklerini çok karmaşık bir şekilde tarif etti.”
‘Sömürge anlaşması’
Euronews’ün haberine göre Münih Güvenlik Konferansı için gittiği Almanya’da konuşan Zelenski, ABD’nin Ukrayna’daki nadir toprak minerallerine erişmesini sağlayacak anlaşmayı imzalamamaları yönünde bakanlarına talimat verdiğini söyledi.
Eski bir üst düzey yetkiliyse şöyle konuştu: “Bu bir sömürge anlaşması ve Zelenski bunu imzalayamaz.”
Zelenski, cumartesi Münih’te AP’ye yaptığı açıklamadaysa “Bakanların ilgili anlaşmayı imzalamasına izin vermedim çünkü bence bu anlaşma bizi ve çıkarlarımızı korumaya yönelik değil” dedi.
Nadir metallerin önemi
Küresel güç savaşının ‘en güçlü silahına’ dönüşen nadir elementlerin kontrolü şimdilik Çin’in elinde. Öyle ki dünyadaki nadir toprak madenlerinin yüzde 40’ı kontrolünde, toplam üretimin yüzde 70’inden sorumlu ve bu elementleri saflaştırmayı, işlemeyi en iyi bilen ülke. Bu da siyasi gücünü artırıyor.
Aralık 2024’te Çin, çeşitli kritik minerallerin ABD’ye ihracatını yasaklamıştı.
Dünyadaki nadir toprak elementi üretimi 2000’de 100 bin tonken; 2023’te neredeyse dörde katlanarak 350 bin tonu geçti:
Ukrayna büyük mineral rezervine sahip
Ukrayna çoğu Avrupa ülkesinin aksine, çok çeşitli ve büyük mineral rezervine sahip. Özellikle titanyum, lityum, uranyum ve grafit yatakları bulunuyor ve bu elementler telefondan bilgisayara, elektrikli araca, uzay ve savaş teknolojisine, bataryaya kadar pek çok endüstrinin bel kemiği.
