ABD ara seçimlerinde Demokratlar senatonun ardından temsilciler meclisinde de çoğunluğu sağladı. Böylece kongrenin iki kanadında da Cumhuriyetçilerin hakimiyeti sona erdi.
Ara seçimlerde temsilciler meclisindeki 435 sandalyenin tamamı, senatodaki 100 sandalyenin 35’i yenilendi.
Seçim öncesinde temsilciler meclisinde Cumhuriyetçilerin 218, Demokratların 214 sandalyesi vardı. Demokratların çoğunluk için 218 sandalyeye ulaşması gerekiyordu.
The New York Times’ın aktardığına göre Demokratlar kongrede çoğunluk için gereken sayıya ulaştı. Trump seçim sonuçlarını kabul edeceğini ve Demokratlarla çalışmaya hazır olduğunu söyledi: ”Bir şekilde çözeriz.”
Bu sonuçlar, ara seçimlerin Beyaz Saray’daki başkanın partisini cezalandırma eğilimini pekiştirdi. 1946’dan bu yana 20 ara seçimin 18’inde başkanın partisi temsilciler meclisinde sandalye kaybetmişti.
Seçimler ayrıca başkan Donald Trump’ın ikinci başkanlık dönemi için neredeyse bir referandum niteliği taşıdı. Yakıt, gıda, konut ve sağlık hizmetlerindeki fiyat artışlarıyla boğuşan Amerikalı seçmenlerin başlıca gündemi ekonomiydi.
Nitekim Demokrat adaylar kampanya boyunca ekonomik sıkıntılardan Trump’ı ve bu yıl başlattığı İran savaşını sorumlu tutmuştu. Cumhuriyetçi adaylarsa Demokrat rakiplerini sosyal meselelerde ve ekonomide ‘aşırılıkçı’ göstermeye çalışmıştı.
Demokratlar, Cumhuriyetçileri sandalyeden düşürdü
Demokratlar gecenin ilk saatlerinden itibaren Cumhuriyetçilerin nicedir elinde tuttuğu bazı bölgelerde kazandı.
Demokratlar Pennsylvania, Kentucky, New Jersey ve Kuzey Carolina’da Cumhuriyetçilerin elindeki sandalyeleri aldı.
Cumhuriyetçilerin seçim bölgesi sınırlarını yeniden çizme hamlesi de suya düşmüş gibi görünüyor: Demokratlar, Florida’da Cumhuriyetçilerin kendi lehlerine yeniden çizdiği bölgeleri kazandı.
Demokratlar, ABD’nin önde gelen tarafsız seçim analiz kuruluşu Cook Political Report’un ‘başabaş’ diye sınıflandırdığı 18 sandalyenin hiçbirini kazanmasa bile temsilciler meclisini alabilecek kadar sandalyede favoriydi. Kazanmaları beklenen tüm sandalyeleri almaları halinde rahat bir çoğunluk elde edeceklerdi.
Yeni meclis 3 Ocak 2027’de göreve başlayacak.
Trump için ne anlama geliyor?
Trump seçimleri Beyaz Saray’dan takip etti, ama sonuçlar geldikçe canı sıkıldı. ABD başkanı, sonuçların açıklandığı sırada sosyal medyada kendi çizgisine yakın Fox News’un seçim yayınını ve sunucularını yerden yere vuran yorumlar paylaştı.
Daha sonra ”Oy pusulasında ben yoktum, olsaydım açık ara farkla kazanırdık” diye yazdı.
Trump sinirlenmekte haksız değildi.
Cumhuriyetçiler artık Demokratların desteği olmadan temsilciler meclisinden yasa geçiremeyecek.
Demokrat çoğunluk, Trump yönetimi hakkında soruşturmalar başlatabilir, belge talep edip yetkilileri ifade vermeye çağırabilir ve üst düzey yöneticileri kongrenin denetimine alabilir. Demokratlar ayrıca kendi tabanlarından, Trump hakkında üçüncü kez azil süreci başlatmaları için baskı görebilir.
Demokrat New York Temsilcisi Hakeem Jeffries, ‘anayasanın rehberliğinde’ dört alana odaklanacaklarını söyledi.
Bu alanlar; Trump döneminde sağlık sigortası programı Medicaid’de yapılan kesintileri geri almak, Uygun Fiyatlı Sağlık Hizmetleri Yasası vergi kredilerini uzatmak, gümrük vergileriyle ilgili kongre yetkisini geri getirmek ve Trump’ın İran’a açtığı savaşı durdurmak.
80 yaşındaki ABD başkanı, sonuçlar netleştikten sonra Demokratlarla çalışmaya gönüllü olduğunu söyledi.
Analistlere göre Washington’da Cumhuriyetçiler ”Bundan sonra ne olacak?” diye kara kara düşünmeye başladı bile. Trump’ın ‘Amerika’yı Yeniden Büyük Yap’ (MAGA) sloganı etrafında şekillenen sağcı hareket elbette yok olmayacak. Fakat danışmanlarının ümidinin aksine Trump’tan sonra da ayakta kalmayı sürdürecek bir hareket olmayabilir.
Seçimler neden önemli?
ABD’de her iki yılda bir kongre seçimleri yapılıyor. O yıl başkanın dört yıllık görev süresinin ortasına denk gelirse seçim, ara seçim olarak adlandırılıyor.
Ara seçimler, yasama yetkisinin toplandığı iki mecliste Demokratlar ile Cumhuriyetçiler arasındaki sandalye mücadelesi. İki partinin uzlaşarak çıkardığı yasaların giderek azaldığı, kutuplaşmış bir ABD’de yasa geçirebilmek için iki kanatta da çoğunluğu sağlamak önemli.
Çoğunluğu belirlemek için birkaç sandalye bile yetebiliyor. Dolayısıyla sonucu öngörülemeyen ‘salıncak eyalet’lerden gelecek sonuçlar kritik.
Ara seçimlerin ardından kongrenin kontrolünü eline alan parti yasama gündemini de belirliyor.
Neler oylandı?
Bu yılki seçimin ana başlıkları arasında ekonomi, savaş ve siyasi kampanyaların finansmanı vardı.
Aynı gün ABD’nin büyük bölümünde seçmenler eyalet valilerini de seçti. Bilhassa California, Florida, Georgia ve Michigan’daki valilik seçimleri yakından takip edildi.
Bu yılki seçimlerde oylananlar şöyle:
- 39 vali
- 435 temsilci
- 35 senatör
- Binlerce eyalet temsilcisi: Ayrıca yerel yönetimler, yargı makamları ve vergiler, kürtaj hakkı ve oy kullanma kuralları gibi konularda sandığa gidildi.
