ABD ara seçimlerinde temsilciler meclisinin 435 sandalyesinin tamamı ve senatodaki 100 sandalyenin 35’i yenileniyor. İki meclis de 2024 seçimlerinden bu yana Cumhuriyetçilerin kontrolünde. Seçimlerin ardından kongrenin kontrolünü eline alan parti yasama gündemini de belirleyecek.
Demokratlar kongreyi geri alma yarışına sıkı başladı. İşte güncel sonuçlar:
ABD ara seçimlerinde sandalyelerin çoğunda her seferinde aynı parti kazanıyor. Bu nedenle kongrenin kontrolü, sonucu kestirilemeyen birkaç çekişmeli sandalyeye bağlı.
Ara seçimler neden önemli?
ABD’de her iki yılda bir kongre seçimleri yapılıyor. O yıl başkanın dört yıllık görev süresinin ortasına denk gelirse seçim, ara seçim olarak adlandırılıyor.
Ara seçimler, yasama yetkisinin toplandığı iki mecliste Demokratlar ile Cumhuriyetçiler arasındaki sandalye mücadelesi. İki partinin uzlaşarak çıkardığı yasaların giderek azaldığı, kutuplaşmış bir ABD’de yasa geçirebilmek için iki kanatta da çoğunluğu sağlamak önemli.
Çoğunluğu belirlemek için birkaç sandalye bile yetebiliyor. Dolayısıyla sonucu öngörülemeyen ‘salıncak eyalet’lerden gelecek sonuçlar kritik.
Ara seçimlerin ardından kongrenin kontrolünü eline alan parti yasama gündemini de belirleyecek.
Demokratların ara seçimlerdeki kazanımları Trump’ın başkanlık döneminin son iki yılındaki hareket alanını da belirleyecek. Cumhuriyetçilerin ağır yenilgi alması halinde Trump yönetimi gümrük vergisi ve İran savaşı gibi namı kötü politikaları yeniden gözden geçirmeye mecbur kalabilir.
Tabii olası kayıplar 2028 ABD başkanlık seçiminde Trump’ın yerine geçmek için yarışacak adayların söylemini de şekillendirebilir.
Demokratlar temsilciler meclisini kazanırsa, ki muhtemel görünüyor, Cumhuriyetçiler tek başına bu meclisten yasa geçiremez hale gelecek. Üstelik Demokrat çoğunluk, Trump yönetimi hakkında soruşturmalar başlatabilir, belge talebiyle yetkilileri ifadeye çağırabilir ve üst düzey yöneticileri Kongre’nin sıkı denetimine alabilir.
Senatoda çoğunluğu sağlamak daha da mühim. Kabine üyelerini, büyükelçileri ve Yüksek Mahkeme adayları dahil federal yargıçları onaylama yetkisi senatoda. Demokratlar senatoyu kazanırsa Trump’ın atamalarının birçoğunu engelleyebilir ya da geciktirebilir ve Beyaz Saray’ı yasalar konusunda pazarlığa zorlayabilir.
Neler oylanıyor?
Bu yılki seçimin ana başlıkları arasında ekonomi, savaş ve siyasi kampanyaların finansmanı var.
Aynı gün ABD’nin büyük bölümünde seçmenler eyalet valilerini de seçecek. Bilhassa California, Florida, Georgia ve Michigan’daki valilik seçimleri yakından takip ediliyor.
Bu yılki seçimlerde oylanacaklar şöyle:
- 435 temsilci: Cumhuriyetçiler kıl payı çoğunluklarını korumaya çalışırken, Demokratların meclisin kontrolünü ele geçirmesi için net dört sandalye kazanması gerekiyor.
- 35 senatör: Bunların 33’ü olağan seçimle belirlenecek. Florida ve Ohio’daysa görev süreleri dolmadan boşalan iki sandalyenin kalan dönemi için özel seçim yapılacak. Senatoda şu anda Cumhuriyetçilerin 53, Demokratların ve onlarla birlikte hareket eden bağımsız senatörlerin 47 sandalyesi var. Demokratlar çoğunluğu sağlamak için net dört sandalye kazanmalı.
- Binlerce eyalet temsilcisi: Ayrıca yerel yönetimler, yargı makamları ve vergiler, kürtaj hakkı ve oy kullanma kuralları gibi konularda sandığa gidilecek.
- 39 vali: Seçmenler, 36 eyalette ve ABD’ye bağlı üç toprakta vali seçecek.
