AKP’nin gözde şirketlerinden Cengiz Holding, Çanakkale’deki Kaz Dağları’nı talan edecek bakır ve altın madenciliği için ‘çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) olumlu’ kararının iptalinin ardından yeniden ÇED için başvurdu.
Evrensel’den Özer Akdemir’in haberine göre Kaz Dağları’nda Bayramiç ve Çan ilçeleri arasındaki Halilağaköyü yakınlarında Cengiz Holding’e ait Truva Bakır İşletmeleri tarafından işletilmek istenen bakır altın madenine verilen ÇED olumlu kararına karşı aralarında Çan Çevre Derneği, ve TEMA Vakfı gibi kurumlar bulunan altı kurumsal, 81 bireysel olmak üzere 87 davacı tarafından davalar açılmıştı.
Bu süreçteki bilirkişi keşfi sonucu hazırlanan raporda mahkemeye oybirliğiyle ‘ÇED olumlu’ kararının hukuka aykırı olduğu görüşünü iletmişti. Çanakkale 1’inci İdare Mahkemesi bilirkişi raporundaki eksikliklere dikkat çekerek uygulanması halinde ‘telafisi mümkün olmayan zararlara neden olacağı’ gerekçesiyle madene verilen ‘ÇED olumlu’ kararının yürütmesini durdurmuştu.
Mahkeme kararının şirketi durduramadığı, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı EÇED sitesinde yer alan yeni ÇED süreci duyurusuyla ortaya çıktı.
‘Eksiklerin giderildiğini’ öne sürdüler
Madenci şirketleri, mahkemelerce verilen bu tür ÇED iptal kararlarına karşı koruma ve kurtarma süreci gibi işletilen 2009 /7 genelgesi uyarınca yeniden başvuran şirket, yürütmesi durdurulan ÇED’i revize ederek ‘eksiklikleri giderdiğini’ ileri sürdü.
Şirketin yeni ÇED başvurusunda halkın katıldığı bir toplantı düzenlenmeyecek. Başvuru Çevre Bakanlığı’ndaki İnceleme Değerlendirme Komisyonu (İDK) toplantısında değerlendirilecek.
Projeye onay verilmesi durumunda 51 bin 660 dönümlük alanda 3,5 milyon ağaç kesilecek. Yöre tarımına büyük zarar vereceği belirtilen madencilik faaliyeti nedeniyle milyonlarca yaban hayvanının yuvası yok olacak. Ekoloji örgütleri, madenciliğin suları da olumsuz etkileyeceği ve yılda 4,1 milyon ton su kirletileceğini belirtiyor.
Proje ömrü 19 yıl
Ankara’da bir ay sonra toplanacak İDK duyurusunda madenin ruhsat numarasının da değiştiği görüldü.
Şirket iki farklı ruhsat sahasını birleştirerek toplam 581,21 hektarlık bir ÇED alanı oluşturdu. İşletme alanının 218,56 hektarlık kısmı orman arazisi olarak geçiyor.
Yeni ÇED başvuru dosyasına göre Halilağa Bakır Projesi iki yıl arazi hazırlık ve inşaat dönemi, 15 yıl işletme dönemi ve iki yıl kapatma dönemi olmak üzere toplam 19 yıl proje ömrü planlanmış. Patlatmalı açık ocak işletmeciliğiyle yılda 6 milyon ton cevher ve 7 milyon ton pasa olmak üzere toplam 13 milyon tonluk bir kazı planlanmış.
