Kazdağları Ekoloji Platformu (KEP) isimli sivil toplum örgütü, izni iptal edilen maden şirketinin “Hiçbir yere gitmiyoruz” açıklamasına karşılık verdi: “Alamos Gold’un Kazdağları’nda 60 saniye dahi kalması hukuken mümkün değildir.”
Tarım ve Orman Bakanlığı, ruhsatının uzatılmaması gerekçesiyle Kanadalı Alamos Gold şirketinin altın çıkarma iznini iptal etmişti. Şirketin iştiraki Doğu Biga Madencilik’in genel müdürü Ahmet Şentürk ise 60 yıllık ruhsat hakları olduğunu belirterek, “Kaz Dağları’ndan hiçbir yere gitmiyoruz” demişti.
Çevre katliamıyla gündeme gelen şirketin faaliyetleri kapsamında Kazdağları’nda yaklaşık 350 bin ağaç kesildiği tahmin ediliyor.
KEP, Kazdağları’ndan Madra’ya kadar Biga Yarımadası ve çevresindeki ‘tüm ekolojik yıkım projelerine karşı mücadele etmek’ üzere bir araya gelen örgüt ve bireyler tarafından geçen ay kurulmuştu.
Platformun basın açıklamasında şu ifadeler yer aldı:
“Gözünü para bürümüş olanlara cevabımız, Kazdağları’nda maden istemiyoruz!
Görüyoruz ki, Kazdağları’ndan yükselen #KirazlıyıRehabiliteEt çığlığının kamuoyunda geniş bir karşılık bulması Alamos Gold/Doğu Biga cephesinde büyük bir paniğe yol açtı. Şirket, çoktan ayağının altından kaçmış bulunan hukuki zemini tahkim etme kaygısıyla ard arda açıklamalar yapmaya başladı. Mevcut hukuksal durumu kamuoyu dikkatinden kaçırma telaşını yansıtmanın ötesine geçemeyen bu beyanların zihinleri bulandırmaması için yakın zamanda yaşananlar ve hukuksal duruma dair somut gerçekleri bir kez daha kamuoyu ile paylaşma ihtiyacı duyduk. Öncelikle Kazdağları’mıza sadece para gözüyle bakan şirketin, halkın bu projeyi istemediğini açıkça göstermesine rağmen böyle bir açıklama yapmasını kınıyoruz.”
‘İşletme ruhsatı hukuksal varlığını kaybetmiştir’
‘Şirketin Kirazlı’daki faaliyetlerini dayandırdığı 10 yıl süreli işletme ruhsatının 2009 yılında alındığı ve 13 Ekim 2019’da süresi dolduğu’ aktarılan açıklamada şöyle devam edildi:
“Maden kanunu 24’üncü maddesinin değişik 2’inci Fıkrası; ‘süre uzatım talebinin uygun görülmesi hâlinde ise en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay içinde işletme ruhsatının süresi, işletme ruhsatının süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılır. Ruhsat süresi dolan ruhsat sahalarında maden işletme faaliyetleri yapılamaz’ hükmü yer alır.
Temdit sürecinin hala devam ettiğini iddia eden şirket hukuka aykırı davranmaktadır. Yasa temdit işleminin ne zamana kadar yapılabileceğini tartışmaya yer vermeyecek kadar açık bir biçimde ifade etmiştir. Bu süre en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay olarak belirlenmiştir. Yani 2019 kasım ayından sonra ruhsat uzatma (temdit) olanağı hukuken ortadan kalkmış ve süresi dolduğu halde uzatılmayan işletme ruhsatı hukuksal varlığını kaybetmiştir.”
‘Altmış yıllık ruhsat hakkı aldatmacası’
“2019 kasım ayı itibariyle Alamos Gold/Doğu Biga şirketinin Kirazlı’daki saha üzerinde ruhsat hukukundan doğan hiçbir hakkı kalmamıştır. Aynı şekilde Çanakkale Orman Bölge Müdürlüğü Cimer üzerinden verdiği yanıtta; kurumla firma arasında bir protokol bulunmadığını, izin iptallerinin yapıldığını, alanda iş makinesi bulunmadığını, konteynerların bulunduğunu, onların da orman kanunu 16’ıncı madde uygulama yönetmeliğinin 17/4 hükmü gereği 13.10.2021 tarihine kadar süreleri bulunduğunu belirtmiş ve ‘Bu alanda firmanın izinleri iptal edildiği için saha idaremiz tasarrufuna geçmiş olup bu alanda bütçe ve ödenekler dahilinde rehabilitasyon için planlama yapılmaktadır’ denilmek suretiyle alandaki şirket hukukunun kesin bir şekilde sona erdiği ifade edilmiştir.
Şirketin ‘altmış yıllık ruhsat hakkı’ sahibi olduğu aldatmacasına gelince; Maden kanunu 24’üncü madde değişik 3’üncü Fıkrası işletme ruhsatları’nın, süre uzatımı dahil toplam süresinden söz eder. Kanuna göre işletme ruhsatı en fazla 10 yıl için verilir. Bu 10 yıllık süre tamamlandığında öngörülen koşulları sağlayan ruhsatların (yine en çok 10 yıl için) temdit edilebileceğinden söz eder. Toplam süre bu temdit hakkının sonsuza kadar sürmeyeceğini belirtmek için yasaya konmuş bir hükümdür.
‘10 yılllık proje için gelecek kuşaklara miras ekosistem heba edilemez‘
Platformun açıklamasında, ‘Alamos Gold/Doğu Biga’nın Kirazlı’daki ruhsatının, süresi içinde temdit edilmediği için hükmünü yitirdiği’ aktarılarak, “Şirketin alanda 60 yıl değil, 60 günlük hukuku bile kalmamıştır” dendi.
Şentürk’ün açıklaması hatırlatılarak genel müdürün ‘Türkiye Cumhuriyeti’nden aldıkları milyonlarca lira teşviği hiç hesaba katmayarak, bırakacakları gelirden sayıları şişirerek bahsettiği’ kaydedildi.
Açıklamaya şöyle devam edildi:
“Çanakkale, yüzde ellisi tarım, hayvancılık ve turizm ile geçinen bir şehirdir. Çanakkale’nin tarım, hayvancılık ve turizm gelirleri, iddia ettikleri madencilik gelirinin kat kat üstündedir. Çanakkale sadece tarım üretimi ile bir yılda ülke ekonomisine bir milyar dolardan fazla katkı sağlamaktadır. 10 yılllık bir proje için gelecek kuşaklara miras olan bir ekosistem heba edilemez. İklim krizini ve kuraklığı en ağır şekilde yaşamaya başlayan ülkemiz için orman varlığı hiç bir parasal değerle ölçülemeyecek kadar değerlidir.
Ayrıca şirket, 245 kişiyi istihdam edeceklerini beyan etmiştir. Geçim kaynağı büyük ölçüde tarım, hayvancılık ve turizm olan yerel halkın bütününe vereceği istihdam kaybından hiç bahsetmemektedir. 245 kişiye iş sağlama vaadiyle 270 bin kişinin geçim kaynağını ve can güvenliğini tehlikeye atmaktadır. Bugün Fatsa örneğinde de gördüğümüz gibi, siyanür liçi yöntemi ile işletilen maden sahaları, oldukları bölgenin tüm ekosistemine zarar vererek tarımı imkansız hale getirmektedir.”
Ekolojik temelli rehabilitasyon çağrısı
Açıklamada, ‘350 bin ağacın kesildiği Kirazlı’da ekolojik temelli rehabilitasyonun acilen başlaması gerektiği’ de vurgulandı: “Ne Kazdağları’nın kaybedecek vakti, ne de bu katliam karşısında halkın sabrı kalmıştır. Bugüne dek olduğu gibi, gönlümüz Kazdağları’nda gözümüz ise doğa düşmanı şirketlerin üzerinde olacak. Ayrıca altını çizmekte fayda var; Kazdağları ısrarından vazgeçmeyen Alamos Gold ve onun yerine geçmek niyetinde olan yerli ve yabancı tüm şirketler bilsinler ki; Kazdağları’nın üstü altından değerlidir hem de hiçbir madencilik faaliyetine kurban edilmeyecek kadar değerli..”
