AYŞEGÜL KASAP
aysegulkasap@diken.com.tr
@aysegul_kasap
Muhalefetin ‘beşli çete’ olarak adlandırdığı iktidara yakın şirketlerden Limak’ın da ortak olduğu YK Enerji, zeytinlikleri madenciliğe açacak yönetmelik değişikliğine dayanarak Muğla’nın Milas ilçesindeki İkizköy’de zeytin ağaçlarını katletmeye başladı.
İkizköy halkı ağaçlarını korumak istediklerindeyse şirketin güvenlikleri ve jandarma engeliyle karşılaştılar. En az 30 zeytin ağacı köklerine zarar verilerek söküldü. Ağaçların çoğu asırlık.
İkizköy’den çevre aktivisti Deniz Gümüşel şöyle konuştu: “Ağaçlar kepçeyle sökülmüş. Özenli bir şekilde sökülmüş değil. Bildiğiniz iş makinesiyle kepçeyle löp diye girmiş adamlar bütün zeytinliği talan etmişler. Önüne gelen zeytini söküp atmışlar. Ağaçların hepsinin kökleri zarar görmüş. Bu ağaçların tekrar canlanma şansı yok.“
1 Mart’ta maden yönetmeliğinde değişikliğe gidilmiş, tapuda zeytinlik olarak kayıtlı alanlarda elektrik ihtiyacını karşılamak üzere madencilik faaliyetlerinin yürütülebilmesinin önü açılmıştı.
Milas muhtarlığının aktardığı bilgiye göre, YK Enerji ‘İkizköylülerin, eskiden kamulaştırılmış alanlardaki zeytin ağaçlarını kendilerinin kesmesini ya da taşımasını, aksi takdirde şirketin bu ağaçları keseceğini, taşıyacağını’ bildirmiş.
Köylüler ağaçlarına kesinlikle dokunmayacağını belirterek Milas Kaymakamlığı’na dilekçe verdi: “Yönetmelik kanundan üstün değildir. Biz kanunlara ve Anayasa’ya bağlıyız ve onu sonuna kadar savunacağız.”
Kaymakamın köylülere yanıtıysa, “Zeytin bizim de zeytinimizdir. Zeytinlerimiz kanuna emanettir” olmuştu.
YK Enerji, zeytin ağaçlarını talana açacak yönetmelik değişikliğini arkasına alarak, 2017’de İkizköy’ün merkez mahallesi Işıkdere’de kamulaştırılan zeytin ağaçlarını kesmek için vakit kaybetmeden harekete geçti. Köylüler buradaki ağaçları için üç yıldır direniyor. Bugüne kadar ağaçlarını Zeytincilik Kanunu’na dayanarak kestirmediler.
Ağaçlarının iş makineleriyle köklerine zarar verilerek söküldüğünü gören İkizköy halkı bölgeye gitmek istedi ama şirketin güvenlikleri, “Burası mülke ait” diyerek ağaçların olduğu alana girişi engelledi.
‘O zeytini saracağım beni buradan sökemeyeceksiniz’
İkizköy Kardok Derneği Başkanı Nejla Işık şöyle konuştu: “Üç dört yıldır kestirmiyorduk bu ağaçları. Bugün girildiğini öğrendik. Aşağıdan girmeye çalıştık jandarma da var alınmıyoruz alana. Ben dinlemedim yukarıdan çıktım. Benden önce çıkan bir arkadaşım en az 30 tane zeytin ağacının kesildiğini söyledi. Katliam var burada. Ben de, ‘Saracağım o zeytini beni buradan sökemeyecekseniz. Kim gelirse gelsin’ dedim.”
İkizköylülerin avukatı Arif Ali Cangı haber alır almaz yetkililer ulaşmaya çalıştığını söyledi: “Kaymakamı aradım, veterinerlik okulunda törendeymiş, Refik adında bir müdürle görüştüm, izinlerini sordum, ‘Bizim öyle bir izin verme yetkimiz yok’ dedi. Hatta, ‘Vardır izinleri, izinsiz bir şey yapmazlar’ dedi. Ben de ‘İzinsiz öyle şeyler yaptılar ki’ dedim, kaymakama mesajımı aktarmalarını istedim, ‘Olaya müdahale edilmesini istiyoruz’ dedim. ‘Kaymakam bey gelince bilgi veririm’ dedi. Ben de, ‘Şu an itibariyle sizin bilginiz oldu, olacaklardan siz sorumlusunuz’ dedim.”
Siyasilere seslendiler: Basın açıklaması değil, şimdi yanımızda bekliyoruz
İkizköy’den çevre aktivisti Deniz Gümüşel tüm yetkililere ve siyasilere seslendi: “Milas Belediye Başkanı Sayın Muhammet Tokat alana gelsin, bize ne kadar çevreci olduğunu göstersin. İzinsiz zeytin ağacı kesiyorlar. Yanımızda dursun. Muğla Belediye Başkanımız Osman Gürün’ü de burada alanda zeytinlerinin başında görmek istiyoruz. Muğla milletvekillerimize de çağrımız şu; ‘Alanda ihtiyacımız var size.’ Eğer Muğla’nın zeytinlerinden olmasını istemiyorsanız lütfen alana gelin şirket izinsiz, kamu yararı olmadan kanuna aykırı bir şekilde zeytin ağaçlarını katlediyor. Bütün partileri bekliyoruz. Bugün ‘Yanınızdayız’ sözünüzü gerçekleştireceğiniz gün. Daha sonra basın açıklamalarını değil şimdi yanımıza bekliyoruz hepinizi.”
‘Kanuna aykırı yönetmeliği dayanak yaptılar’
Gümüşel ağaçların kesildiği alana vardığında şirketin güvenlik çalışanları ve jandarmayla karşılaştı: “Güvenlik bizi ağaçların olduğu alana sokmuyor. Jandarma da onlarla birlikte hareket ediyor bizi dışarı çıkarmaya çalışıyorlar. İkizköylü dostlarımız burada şu an. CHP İlçe Başkanı Tüze Çetinkaya burada. Milas’tan Bodrum’dan kent konseyinden dostlarımız burada. Kanuna aykırı bir yönetmeliği kendilerine dayanak yaparak ağaçları katletmişler. Zaten bu yönetmelik hukuka aykırı. Kesinlikle iptal edilecek bir yönetmelik. Davalarımızı açtık. Daha da kötüsü şu, bu adamlar dayanak gösterdikleri yönetmeliğin gereklerini bile yerine getirme lütfunda bulunmamışlar. Yönetmelikte diyor ki bu yeni çıkan maden yönetmeliğinde, kamu yararı gözetilerek tarım bakanlığından alınacak izinlerle bu zeytinlikler taşınır diyor. “
‘Ağaçların kökleri zarar görmüş, tekrar canlanmaz’
Gümüşel yaşanan sıkıntıyı iki maddede özetledi: “Birincisi zeytinlik taşınmaz. Burada 100 küsur yaşındaki ağaçlar kepçeyle sökülmüş. Özenli bir şekilde sökülmüş değil. Bildiğiniz iş makinesiyle kepçeyle löp diye girmiş adamlar bütün zeytinliği talan etmişler. Önüne gelen zeytini söküp atmışlar. Ağaçların hepsinin kökleri zarar görmüş. Bu ağaçlar tekrar canlanma şansı yok.
İkincisi bu hukuksuz yönetmeliğe göre bile izin alma lütfunda bulunmamışlar. Ellerinde ne Tarım Bakanlığı’ndan kamu yararı kararı var. Ne Tarım İl Müdürlüğü’nden ne valilikten hiçbir yerden alınmış bir izin yok. Kafalarına göre dalmışlar. 1926’dan beri bu ülkenin zeytinlerini koruyan kanuna aykırı bir şekilde zeytinlikleri köklemiş altmışlar. Bu zeytin ağaçlarının hiçbiri yaşamayacak. Hepsi zeytin katili buradakilerin.”
İkizköy halkıyla şirketin güvenlik ekipleri arasında tartışma yaşandı. Şirket çalışanları elleriyle barikat oluşturarak vatandaşların ağaçlarının yanına gitmesini engelledi.
‘Yaşlı zeytin ağaçlarını söküp atmışlar’
Gümüşel güvenlik ekibi kendilerini engelleyince onlara şu ifadelerle haykırdı: “Burası sizin araziniz değil. Burası kamunun arazisi. Kamuyu yönetenler de size peşkeş çekiyorlar! Kaç tane devasa zeytin ağacını yok etmişler. Alana sokmuyorlar engellemeye çalışıyorlar, rezaleti göstermeyelim diye. Limak ve İçtaş’ın yaptığı işi görün. Kanuna aykırı bir şekilde yaşlı zeytin ağaçlarını söküp atmışlar biz gelinceye kadar! Dağbaşı mı burası!? Ne kanun tanıyorsunuz ne Anayasa tanıyorsunuz! Eşkiyalar.”
‘Ağaç katilleri’
Güvenlik görevlisinin, “Burası özel arazi” demesinden sonra Gümüşel şöyle yanıt verdi: “Özel arazi değil burası. Kamu arazisi. Sizin boğazınızdan da geçiyor o zeytinler. Ağaç katilleri! Bir gece kanuna aykırı bir yönetmelik yapmışlar buna dayanarak onlarca zeytin ağacını katletmişler. Bir tanesine daha izin vermeyeceğiz.”
‘Limak’a özel yönetmelik’
Muğla Çevre Platformu’ndan (MUÇEP) Kazım Yılmaz köylüler adına savcılığa şikayet dilekçesi vermeye gittiğini söyledi: “Sabah şirkete ait kamyonlar bu uydurma yönetmeliğe dayanarak zeytinleri taşımak üzere geldiğini haber aldık. Hemen köylülerle geldik. Bu arada 30 tane zeytin ağacını sökmüşlerdi yerlerinden. Gelirken de jandarmaya ihbarda bulunduk. Burada şunu özellikle belirttik; YK Enerji’ye, Limak şirketine özel olarak çıkartılan bu son yönetmeliğin uygulanma kabiliyeti yoktur. Çünkü kanuna aykırı yönetmelik hükmü uygulanamaz. Zeytinciliğin ıslahı ve yabanilerin aşılatılması hakkında kanuna göre madenciler zeytinliklerin yanına 3 kilometreden daha fazla da yaklaşamazlar. Biz bunu jandarmaya beyan ettik. ‘Sizin yasal göreviniz bunu engellemektir. Bunun aksi yönünde savcı size talimat verecek olursa savcıdan yazılı emir isteyin çünkü bu defa siz değil savcı yargılanır’ dedik. Köylüler adına Milas Cumhuriyet Başsavcısına şikayet dilekçesini vermeye gidiyorum. Bu arada şirket (ağaç kesme işlemi) geçici olarak durdurdu.”
Ters kelepçeyle gözaltı
YK Enerji yetkilileri yetkilileri alana girmeye çalışan vatandaşları engellemeye çalışıyor. Gümüşel “Arkadaşlarımızı fiziki olarak ittirdiler. Üstlerine su döküp resmen darp ederek alandan uzaklaştırmaya çalıştılar. Jandarmaya söyledik müdahale etsinler diye kalktılar bizim iki arkadaşımızı gözaltına aldılar. Jandarma arabasına koydular. Aralarında Muğla TİP Başkanı Volkan Çetin de var. EMEP Muğla İl Başkanı Nuri Alkoç da gözaltına alındı” dedi.
Toprakları için mücadele eden İkizköylü bir kadın jandarmaya şöyle seslendi: “Biz adam öldürmedik, biz vatanımızı, yerimizi savunuyoruz. Günah mı? Ayıp mı?”
İş makineleri alandan çekildi
İkizköylülerin direnişinden sonra iş makineleri geri çekildi.
Gümüşel şunları söyledi: “Valilik il komandoyu alanı boşaltmamız için yönlendirmişti. Boşaltmayacağımızı söyledik. Milas jandarma komutanıyla konuştuk, iş makinasının alandan çekilmesini sağladık. Avukatımız savcılığa şikayetini yaptı. Arkadaşlarımız gözaltına alınmayacak ama ifade vermek üzere emniyete götürülüyorlar. Biz de arkadaşlarımız darp eden güvenlik müdürü hakkında suç duyurusunda bulunacağız.”
