AYŞEGÜL KASAP
aysegulkasap@diken.com.tr
@aysegul_kasap
Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) Türkiye’den Almanya’ya giden kırmızı toz biberlerde etilen oksit tespit edildi. Etilen oksit, kansorejen bir gaz.
Öte yandan İspanya da Türkiye’den aldığı kuru incirlerde ‘toksik madde’ tespit etti ve sınırdan geri gönderdi.
Bakanlık yönetmeliğin yayınladığı tarihten itibaren üç ayda uyum sağlanacağını belirtmişti. Yayım tarihinden önce yürürlükte olan hükümlere uygun olarak üretilmiş gıdalar içinse “Raf ömrü boyunca piyasada bulunabilir” denilmişti.
Avrupa’dan gıda bildirimleri gelmeye devam ediyor.
Avrupa Komisyonu’nun gıdayla ilgili bildirimlerin yapıldığı veri tabanı RASFF’nin duyurduğuna göre Almanya, Türkiye’den gelen kırmızı toz biberde yasak olan etilen oksit tespit etti.
Analiz sonuçlarında çıkan etilen oksit oranı 0,076 +/- 0,038 mg/kg – ppm. Almanya’da bu maddenin kullanımı 1981’den beri yasak.
Almanya ürünleri ‘tehlikeli’ koduyla piyasadan geri çağırdı.
Etilen oksit nedir?
Etilen oksit renksiz, havadan biraz daha ağır, hafif kokulu, yanıcı, patlayıcı olan, aynı zamanda suda, alkolde ve diğer organik çözücülerde çözünebilen toksik bir gaz.
Daha önce Avrupa ülkelerinde ve pestisit olarak tarımda, kurutulmuş meyve, baharatlarda ve kuruyemişlerde kullanılıyordu. Ancak Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı’nın (IARC) araştırmasından sonra Avrupa ülkeleri gıda ve tarım ülkelerinde kullanımını yasaklamıştı.
Söz konusu araştırmada etilen oksitin genotoksik (gen üzerinde mutasyona sebep olan) etkisi kanıtlanmıştı.
2023’te Türkiye’de sınırlama
2023’teki yönetmelik değişikliğiyle etilen oksitin gıdada kullanılmasıyla ilgili şöyle bir madde eklenmişti: “Gıda katkı maddeleri karışımları dahil olmak üzere Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinin EK-II ve EK-III’ünde belirtilen gıda katkı maddelerinde, kökeni ne olursa olsun, etilen oksidin 0,1 mg/kg’ın üzerinde kalıntısı bulunmamalıdır.”
Sağlığa zararları
Almanya Federal Risk Değerlendirme Enstitüsü’nün raporuna göre etilen oksit mutajen ve kanserojen etkileri olabileceğinden gıda üretiminde kullanımı yasak.
Kuru incirde de okratoksin
Öte yandan İspanya da Türkiye’den gelen kuru incirlerde ‘yasal sınırların üzerinde’ Okratoksin A tespit etti.
İzin verilen limit 8 µg/kg – ppb. Sınır kontrolündeki analiz sonuçlarında tespit edilen oransa 21,55 µg/kg – ppb. Yani 2,6 katı.
Kuru incirler ‘tehlikeli’ koduyla sınırdan geri gönderildi.
Okratoksin A nedir?
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın açıklamasına göre Okratoksin A toksik (zehirli) bir madde.
Bu zehirli madde, bağışıklığı baskılayıcılık, böbreklerde fonksiyonel ve yapısal bozukluklar, kanser oluşumu, sinir sistemini bozma gibi insan sağlığı için son derece ciddi yan etkilere sahip bir mikotoksin.
