Antalya’da COP31’in ikinci günündeyiz. Dünyanın önündeki soru belli. Artan enerji ihtiyacını gezegeni daha fazla ısıtmadan, hanelerin ve şirketlerin bütçelerini zorlamadan nasıl karşılayacağız?
Asıl sorunlardan biri yükün paylaşılması. Tarihsel olarak en fazla kirleten ülkeler, sorumluluklarıyla orantılı finansmanı sağlamaktan uzak kaldı. Herkes dönüşümün gerekli olduğunu söylüyor ama fatura önüne geldiğinde ise geri çekiliyor.
Oysa iklim krizinin en ağır bedelini, krizde payı en az olan kırılgan toplumlar ödüyor. Dönüşümün maliyeti de bu toplumların üzerine bırakılırsa hem adalet duygusu hem uluslararası iş birliği zayıflıyor.
Trump yönetimi ise işi daha da zorlaştırdı. Paris Anlaşması’ndan çekilme ve uluslararası iklim finansmanına desteği geri çekme kararlarıyla ortak çabayı zayıflattı. “Drill, baby, drill” sloganıyla özetlenen, daha fazla petrol ve doğal gaz üretimini teşvik eden politikalarıyla da bunun üzerine tüy dikti. Dönüşümü hızlandırması gereken ülke, önüne yeni engeller koymaya başladı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un COP31 için öne çıkardığı “uygulama” vurgusu bu nedenle önemli. Stiell’in çağrısı da aynı yönde. “COP31 çözümlere hız kazandırmalı,” diyor.
Antalya’nın başarısını bu çağrının ne ölçüde karşılık bulduğuyla değerlendirmeliyiz. Hangi projeye, kimden, ne zaman, ne kadar kaynak aktarılacak? Kaç yatırım başlayacak? Şebekeler nasıl güçlendirilecek, ne kadar emisyon önlenecek?
Bence COP31’in sonunda bu soruların cevabını aramalıyız. Çünkü gezegenin de bütçelerin de tutulmayan sözlere ayıracak payı kalmadı.
